TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR ALi ;ELiK BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/17128) Karar Tarihi: 9/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/17128 : 9/1/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ Volkan ;::AKMAK Ali ;::ELiK Av. Bulent ULA I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, birden fazla i leme kar 1 a91lan davada dilek9e ret karan verilmesi nedeniyle mahkemeye eri im hakkmm; t
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR ALi ;ELiK BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/17128) Karar Tarihi: 9/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/17128 : 9/1/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ Volkan ;::AKMAK Ali ;::ELiK Av. Bulent ULA I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, birden fazla i leme kar 1 a91lan davada dilek9e ret karan verilmesi nedeniyle mahkemeye eri im hakkmm; takip eden stire9te askeri okuldan ili ik kesme i leminin iptali istemiyle a91lan davanm hukuka aykm olarak reddedilmesi nedeniyle de adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 9/11/2015 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir . III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle olaylar ozetle oyledir: 6. Ba vurucu 2008 y1lmda Turk Silahh Kuvvetleri (TSK) btinyesinde uzman erba olarak gorev yapmaya ba lam1 tir . 7. Uzman erba gorevine devam etmekte iken astsubayhk smavm1 kazanan ba vurucu 2011 y1lmda Bahkesir Astsubay Meslek Ytiksek Okulunda egitim gormeye ba lam1 tir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17128 : 9/1/2019 8. Egitim surecinde komando muayeneleri kapsammda Bahkesir Asker Hastanesine sevk edilen ba vurucu i9in amlan Hastane tarafmdan 28/4/2013 tarihli rapor uyannca kronik nitelik kazanmi uyum bozuklugu tams1yla askerf ogrencilige devam edemez karan almm1 t1r. Ba vurucunun itiraz1 uzerine sevk edildigi Hava Harp Okulu Komutanhg1 Hava Saghk Muayene Merkezi Ba kanhg1 tarafmdan duzenlenen 30/4/2013 tarihli raporda da 28/4/2013 tarihli rapor ile aym tam ve tespitte bulunulmu tur. 9. Takip eden sure9te birlik komutanhg1 tarafmdan ba vurucunun saghk durumu ile ilgili olarak Bahkesir Asker Hastanesi Ba tabipliginden 30/5/2013 tarihli yaz1 ile bilgi istenmi tir. Ba vurucu, psikometrik testlerin yap1lmas1 i9in Gulhane Askeri Tip Akademisi (GATA) Haydarpa a Egitim Hastanesi Psikiyatri Klinigine sevk edilmi tir. GATA tarafmdan degerlendirilen ve sonu9lan Bahkesir Asker Hastanesine gonderilen 25/6/2013 tarihli raporda ba vurucu i9in kronik nitelik kazanml uyum bozuklugu tams1 ile TSK'da gorev yapamaz tespiti yapilm1 t1r. 10. Ba vurucunun itiraz1 uzerine sevk edildigi izmir Asker Hastanesi tarafmdan duzenlenen 24/7/2013 tarihli raporda da 25/6/2013 tarihli rapor ile aym tam ve tespitte bulunulmu tur . 11. Bu surecin ardmdan ba vurucu , astsubayhga nasbedilmemi ve ba vurucunun uzman erba sozle mesi feshedilmi tir . 12. Ba vurucu , aleyhine duzenlenen saghk kurulu raporlarmm sozle me fesih i leminin ve astsubayhga nasbedilmeme i leminin iptali istemiyle Askeri Yuksek idare Mahkemesi (A YiM) nezdinde iptal davas1 a9m1 tu. 13. A YiM Birinci Dairesi 3/12/2013 tarihli hukmuyle dilek9e ret karan vermi tir. Gerek9ede 4/7/1972 tarihli ve 1602 say1h mulga Askeri Yuksek idare Mahkemesi Kanunu'nun 38. ve 45. maddeleri uyannca birden fazla i leme kar 1 tek bir dilek9e ile dava a9ilabilmesi i9in gereken maddi ve hukuki bag artmm dava konusu i lemler i9in soz konusu olmad1g1 ifade edilmi tir . 14. Ba vurucu, bu karara kar 1 karar duzeltme yoluna ba vurmam1 tu . 15. Ba vurucu , dilek9e ret karannm ardmdan askeri okulla ili ik kesilmesi i lemine kar 1 iptal davas1 a9m1 t1r. 16. A YiM ikinci Dairesi (Mahkeme) 4/2/2015 tarihli karanyla davay1 reddetmi tir. 17. Ret gerek9esinde oncelikle konuya ili kin mevzuat hukumlerine yer verilmi ve ardmdan ba vurucunun saghk durumu ile ilgili olarak GATA Profesorler Kurulundan goru istendigi ifade edilmi tir. Kararda, GATA tarafmdan verilen 8/12/2014 tarihli raporda ba vurucunun kronik nitelik kazanm1 uyum bozuklugu nedeniyle askeri ogrencilige devam edemeyeceginin ve uzman erba olarak gorevine devam edebileceginin ifade edildigi belirtilerek bu rapor baglammda ba vurucunun askeri okuldan 91kanlma i leminin hukuka uygun oldugu sonucuna vanlm1 t1r. 18. Ret hukmune yonelik karar duzeltme istemi Mahkemenin 9/9/2015 tarihli karanyla reddedilmi tir. 19. Ba vurucu, karar duzeltme isteminin reddine dair karan 9/10/2015 tarihinde tebellug ettikten sonra 9/11/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17128 : 9/1/2019 IV. iLGiLi HUKUK 20. 1602 say1h miilga Kanun'un "Aym dilek ;e ile dava a91labilecek haller" kenar ba hkh 38. maddesi oyledir: "20 nci maddede yazzlz idari eylem ve i$lemler aleyhine ayrz ayrz dava a ;zlzr. Ancak aralarznda maddi ve hukuki bakzmdan baglzlzk varsa, aynz $ahsz ilgilendiren birden fazh eylem ve i$lemler aleyhine bir dilek ;e ile de dava aplabilir." 21. 1602 say1h Kanun'un "jfk inceleme uzerine verilecek karar" kenar ba lzklz 45. maddesinin ilgili k1sm1 oyledir: "Daire/er veya Daire/er Kuruluna gelen dilekc;elerde 44 iincii maddede yazzlz noktalardan kanunsuzluk goriiliirse: B) (d) bendinde yazzlz halde, dava dilek ;esinin ger ;ek hasma teblig edilmesine; (eJ bendinde yazzlz halde bir defaya mahsus olmak iizere otuz giin i ;inde 36 ve 38 inc, maddelere uygun $ekilde yeniden diizenlemek veya noksanlarz tamamlamak yahut (c) bendinde yazzlz halde, ehliyetli $ahszn avukat olmayan vekili tarafindan aplmasz takdirinde otuz giin i ;inde bizzat veya bir avukat vasztasiyle dava aplmak iizere dilekc;elerin reddine; karar verilir. Bu kararlara kar$Z diizeltme yoluna ba$vurulabilir. Bu halde otuz giinliik siire bu konudaki kararzn tebligi tarihinden itibaren i$lemeye ba$lar." 22. 11/4/2002 tarihli ve 4752 say1h Astsubay Meslek Ytiksek Okullan Kanunu'nun "Disiplin ve okuldan ;zkarzlma" kenar ba hkh 31. maddesinin ilgili k1sm1 oyledir: "Astsubay meslek yiiksek okullarznda ogrenim goren ogrenciler a$agzdaki hallerde okuldan ;zkarzlzrlar: e) Saglzk kurullarznca verilecek raporlara dayalz olarak, saglzk yetenekleri bakzmzndan astsubay meslek yiiksek okulu ogrenimine devam imkanz kalmayanlar." V. iNCELEME VE GEREK ;E 23. Mahkemenin 9/1/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tintildti: 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17128 : 9/1/2019 A. Mahkemeye Eri im Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 24. Ba vurucu; dilek9e ret karanna konu olan ti ; i lem arasmda maddi ve hukuki bag bulundugunu, maddi a91dan gtictintin yeterli olmamas1 nedeniyle sadece askeri okuldan 91kanlma i lemine kar 1 dava a9abildigini, dilek9e ret karan nedeniyle menfaatini etkileyen tum i lemler aleyhine dava a9amad1gm1 belirterek mahkemeye eri im hakkmm ihlal edildigini ileri stirmektedir. 2. Degerlendirme 25. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un 47. maddesinin (5) numarah fikras1 ile Anayasa Mahkemesi i9ttiztigti'ntin 64. maddesinin (1) numarah fikras1 uyannca bireysel ba vurunun ba vuru yollannm tuketildigi, ba vuru yolu ongorulmemi ise ihlalin ogrenildigi tarihten itibaren otuz gun i9inde yap1lmas1 gerekir (Yasin Yaman, B. No: 2012/1075, 12/2/2013, 18, 19). 26. Ba vurucunun mahkemeye eri im hakkm1 ihlal ettigini ileri stirdtigti karar; aym dilek9e ile hem sozle menin feshi hem de askeri okuldan ili ik kesme i leminin dava edilemeyecegini belirten A YiM Birinci Dairesinin 3/12/2013 tarihli dilek9e ret karand1r. Her ne kadar A YiM nezdinde bireysel ba vuru i9in ttiketilmesi gereken bir yol olmasa da Usmail Bugra j:Jfek, B. No: 2013/1177, 26/3/2013, 18) 1602 say1h mtilga Kanun uyarmca dilek9e ret kararlanna kar 1 itirazlann ileri stirulebilecegi karar dtizeltme kanun yoluna ba vurulmas1 mtimktindtir. Ba vurucu, dilek9e ret karanna kar 1 karar dtizeltme yoluna ba vurmam1 tlr. Diger taraftan askeri okuldan ili ik kesme i leminin hukuki degerlendirmesinin yap1ld1g1 ve bu bireysel ba vuruya temel olan yarg1 stireci sonunda verilen A YiM ikinci Dairesinin 4/2/2015 tarihli dava ret karan mahkemeye eri im hakkmm ihlali iddias1yla ilintili degildir. Zira dilek9e ret karan tizerine yeniden dava a91lmas1yla ba layan yarg1 stireci veya bu yarg1 stireci sonunda verilen htikme yonelik ger9ekle ecek karar dtizeltme kanun yolu 1602 say1h mtilga Kanun uyannca dilek9e ret karanna yonelik itirazlann degerlendirilebilecegi stire9ler degildir. Bu baglamda aleyhine karar dtizeltme yoluna da ba vurulmam1 olan 3/12/2013 tarihli dilek9e ret karan verildigi tarihte htiktim ve sonu9lanm dogurmu tur. Bu hale gore mahkemeye eri im hakkmm ihlali iddias1 dilek9e ret karanndan kaynakland1gmdan bu iddiaya ili kin bireysel ba vuru stiresi de dilek9e ret karannm tebligi ile ba lam1 tu. 27. Somut olayda ba vurucunun mahkemeye eri im hakkm1 ihlal ettigini ileri stirdtigti 3/12/2013 tarihli dilek9e ret karanm hangi tarihte tebelltig ettigi dosya i9eriginden anla 1lamamaktad1r. Bununla birlikte ba vurucunun dilek9esini yenileyerek askeri okuldan ili ik kesme i leminin iptali istemiyle dava a9tig1 27/1/2014 tarihinden once 3/12/2013 tarihli dilek9e ret karanm tebelltig ettigi a91ktir. 28. Bu durumda dilek9e ret karanndan en ge9 27/1/2014 tarihi itibanyla haberdar oldugu a91k olan ba vurucunun bu tarihin tizerinden otuz gtinltik sure ge9tikten sonra 9/11/2015 tarihinde ger9ekle tirdigi bireysel ba vurunun mahkemeye eri im hakkmm ihlal edildigi iddias1 yontinden incelenmesi mtimktin degildir. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17128 : 9/1/2019 29. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm , diger kabul edilebilirlik ko ullan yoniinden incelenmeksizin sure a imi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. B. Diger ihlal iddialan 1. Ba vurucunun iddialan 30. Ba vurucu; ili ik kesilmesine esas olan raporlann maddi hata i9erdigini , i lemin hukuka a91k9a aykm oldugunu , mahkemenin hatah degerlendirme ile karar verdigini belirterek adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri surmektedir. 2. Degerlendirme 31. Anayasa'nm 148. maddesinin dorduncu fikrasmda, kanun yolunda gozetilmesi gereken hususlara ili kin ikayetlerin bireysel ba vuruda incelenemeyecegi belirtilmi tir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler onunde dava konusu yap1lm1 maddi olay ve olgulann kamtlanmas1 , delillerin degerlendirilmesi, hukuk kurallannm yorumlanmas1 ve uygulanmas1 ile uyu mazhkla ilgili vanlan sonucun adil olup olmamas1 bireysel ba vuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba vuru kapsammdaki hak ve ozgurluklere mudahale te kil eden, bariz takdir hatas1 veya a91k bir keyfilik i9eren tespit ve sonu9lar bu kapsamda degildir (Ahmet Saglam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 32. Somut olayda iddia savunma ve tum dosya kapsam1 incelenerek yukanda belirtilen (bkz. 17) gerek9e ile 4/2/2015 tarihinde hukum kurulmu tur. 33. Ba vurucu tarafmdan ileri surulen iddialar, delillerin degerlendirilmesi ve hukuk kurallannm yorumlanmasma ili kin olup kararda bariz takdir hatas1 veya a91k bir keyfilik olu turan bir durumun da bulunmad1g1 dikkate almd1gmda ihlal iddialannm kanun yolu ikayeti niteliginde oldugu anla 1lmaktad1r. 34. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm , diger kabul edilebilirlik ko ullan yonunden incelenmeksizin ac;ikc;a dayanaktan yoksun olmasi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. 1. Mahkemeye en 1m hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm sure a imi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA , 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17128 : 9/1/2019 2. Diger ihlal iddialannm ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yargilama giderlerinin ba vurucu uzerinde BIRAKILMASINA 9/1/2019 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Dye Ba kan Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 Dye Muammer TOP AL Dye Celal Mumtaz AK.INC! Dye M.EminKUZ 7