TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR AHMET ENG İN CENNET BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/164) Karar Tarihi: 22/11/2022 Başvuru Numaras ı: 2018/164 Karar Tarihi : 22/11/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş Muhterem İNCE Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucu : Ahmet Engin CENNET Vekili : Av. Y ılmaz DEM İROĞLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, güvenlik soru şturmas ının olumsuz sonuçland ığı gerekçe
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR AHMET ENG İN CENNET BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/164) Karar Tarihi: 22/11/2022 Başvuru Numaras ı: 2018/164 Karar Tarihi : 22/11/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş Muhterem İNCE Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucu : Ahmet Engin CENNET Vekili : Av. Y ılmaz DEM İROĞLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, güvenlik soru şturmas ının olumsuz sonuçland ığı gerekçesiyle memuriyete ba şlatılmama işlemine kar şı aç ılan iptal davas ında silahlar ın eşitliği ile çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 11/12/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: A. Bireysel Ba şvuruya Konu Olaylar 8. Başvurucu, Ölçme, De ğerlendirme ve Yerle ştirme Merkezi (ÖSYM) Ba şkanl ığı taraf ından yap ılan Kamu Personeli Seçme S ınav ı'na (KPSS) girmi ştir. ÖSYM taraf ında n 1/12/2015 tarihinde ilan edilen Devlet Personel Ba şkanl ığının Baz ı Kurum ve Kuru şlar ının Başvuru Numaras ı: 2018/164 Karar Tarihi : 22/11/2022 3Kadro ve Pozisyonlar ına yerleştirme sonuçlar ına göre ba şvurucunun Millî Güvenlik Kurulu (MGK) Genel Sekreterli ği nezdinde koruma ve güvenlik görevlisi olarak yerle ştirildiği anlaşılm ıştır. 9. MGK Genel Sekreterli ği taraf ından 4/5/2016 tarihinde tesis edilen idari i şlemle başvurucunun atamas ı uygun görülmemi ştir. 10. Başvurucu göreve ba şlatılma talebinin reddedilmesi üzerine i şlemin iptali ve özlük haklar ının iadesi amac ıyla yürütmenin durdurulmas ı istemiyle dava açm ıştır. Başvurucunun dava dilekçesinde, göreve ba şlatılmas ının neden uygun görülmedi ğinin belirtilmedi ği de ifade edilmi ştir. 11. Savunma dilekçesinde, ba şvurucu hakk ında güvenlik soru şturmas ı yap ılmas ının 14/7/1965 tarihli ve 657 say ılı Devlet Memurlar ı Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkras ının (B) bendinin 2. no.lu alt bendi, (mülga) 8/1/2004 tarihli ve 25340 say ılı Resm î Gazete'de yay ımlanan Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterli ği Yönetmeli ği ile Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterli ği Yönergesi'nin 72. maddesine dayand ığı belirtilmi ştir. Bu kapsamda ba şvurucu hakk ında 12/4/2000 tarihli ve 24018 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlan Güvenlik Soru şturmas ı ve Arşiv Araştırmas ı Yönetmeli ği kapsam ında atamas ının uygun olmad ığı belirtilmi ştir. 12. Ankara 12. İdare Mahkemesi, ba şvurucunun i şlem dosyas ı ile birlikte güvenlik soruşturmas ına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine dair 15/7/2016 tarihinde ara karar alm ıştır. Bu ara karardan sonra yürütmenin durdurulmas ı istemini n incelenmesinin uygun görüldü ğü anlaşılm ıştır. 13. Daval ı idare taraf ından sunulan birtak ım evrak üzerine yerel mahkeme taraf ından 23/8/2016 tarihinde bir ara karar daha al ınm ıştır. Söz konusu ara karar ın ilgili kısm ı şu şekildedir: "15.7.2016 tarihli E.2016/2368 say ılı Mahkememiz ara karar ı ile davac ı hakk ındaki güvenlik soru şturmas ına ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesi üzerine daval ı idarece 23.8.2016 tarihinde Mahkememize sunulan ve bu tür bir evrak ın muhafaza edilece ği kasan ın Mahkeme Ba şkanl ığımızda bulunmamas ı nedeniyle incelendikten sonra 23.8.2016 tarihinde iade edilen 'Gizli' ibareli 7.1.2016 tarih ve ...6102 say ılı belge ile davac ı hakk ındaki güvenlik soru şturmas ının olumsuzlu ğuna ilişkin istihbari bilgi bulunmakta ise de, istihbar i bilgiyi yans ıtan 'olumsuz ifadenin' tek ba şına soyut kald ığı, bu bilgiyi destekleyici ve somutlaştırıcı kay ıt, tespit, bilgi, rapor yahut varsa tan ık ifadeleri ile bilgi toplama ifadelerine ili şkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine, Yürütmenin durdurulmas ı isteminin ara karar ı yan ıtı al ındıktan sonra incelenmesine, 2577 say ılı İdari Yarg ılama Usulü Kanunu nun 20. maddesi uyar ınca ara karar ı gereğinin yerine getirilmesi için bu karar ın tebliğinden itibaren (15) gün süre verilmesine, belirlenen süre içerisinde ara karar ı gereğinin yerine getirilmemesi halinde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre karar verilece ği hususunun daval ı Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterli ği ile Başbakanl ık Milli İstihbarat Te şkilat ı Müsteşarl ığı'na bildirilmesine,. .." 14. Yürütmenin durdurulmas ı istemi karara ba ğlan ıncaya kadar geçen zaman diliminde, ba şvurucunun cevaba cevap dilekçesini sundu ğu anlaşılm ıştır. Başvurucunun yürütmenin durdurulmas ı istemi 22/9/2016 tarihinde reddedilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/164 Karar Tarihi : 22/11/2022 415. Yürütmenin durdurulmas ı isteminin reddi karar ı 20/10/2016 tarihinde başvurucuya tebli ğ edilmiştir. Başvurucu vekili 21/10/2016 tarihinde savunma hakk ının kısıtlanmamas ı için 15/7/2016 tarihli ara karar ına cevaben sunulan belgeler ile 7/1/2016 tarihli yaz ı örneği ve dayanak belgelerinin birer örne ğinin kendisine tebli ğ edilmesini talep etmiştir. 16. Başvurucu vekilinin istemi üzerine sadece 7/1/2016 tarihli istihbari nitelikteki gizlilik derecesindeki yaz ı içeriğinin incelendi ği veya bildirildi ği anlaşılmaktad ır. Bilgi notu şeklindeki bu yaz ı ise bir cümledir. Bu yaz ıda başvurucunun 2015 y ılı itibar ıyla KONGRA-GEL(PKK)/KC K yanl ısı kesimle mahiyeti bilinmeyen ilintisinin bulundu ğu ifade edilmektedir. 17. Başvurucu vekili 29/11/2016 tarihinde; istihbari nitelikteki bilgi notlar ının hukuken geçerli delil olmad ığını soyut ve subjektif de ğerlendirmeleri içeren bu tarz bilgilerin aksinin ispat ını beklemenin de mümkün bulunmad ığını ifade etmi ştir. Ayr ıca ortada geçerli bir delil ve kay ıt olmad ığını, kay ıt içeriğini doğrulayac ı herhangi bir tespit ve delil bulunmad ığını ileri sürmü ştür. 18. Ankara 12. İdare Mahkemesi 10/3/2017 tarihinde davay ı reddetmi ştir. Gerekçenin ilgili k ısm ı aynen şu şekildedir: "Olayda, Mahkememizin 23.8.2016 günlü karar ına istinaden daval ı idare il e Başbakanl ık Milli İstihbarat Te şkilat ı Müsteşarl ığı'ndan elden getirilen ve bu tür bi r evrak ın muhafaza edilece ği kasan ın Mahkememizde bulunmamas ı nedeniyle incelendikten sonra 23.8.2016 tarihinde iade edilen bilgi ve belgelerden; davac ıya ait telefon hatt ının terör örgütü mensubu ki şilerce kullan ıldığı, ortak rehberde ad ına kay ıtlı olan ...nolu hatt ın ...tarihlerinde irtibatlar ı aras ında ...ile 18 adet, KONGRA-GEL PKK/KCK bünyesinde/paralelinde faaliyet yürüttükleri gerekçesiyle gözalt ına al ınan şahıslar aras ında yer alan ...ile 1 adet, KONGRA-GEL PKK/KCK bünyesinde, ülke genelinde aktif olarak faaliyet gösterdi ği tespit edilen şahıslar aras ında yer alan ...ile 1 adet KONGRA-GE L PKK/KCK hedeflerinde yönelik olarak ...y ılında başlat ılan uygulamalarda gözalt ına al ınan ...ile 1 adet irtibat ının tespit edildi ği görülmü ştür. Bu durumda; her ne kadar davac ı hakk ında tesis edilmi ş bir işlem veya kamu davas ı sonucunda verilmi ş bir mahkumiyet karar ı olmad ığı, istihbari nitelikteki bilgilerin somut bilgi veya belgelerle desteklenmedi ği sürece tek ba şına dikkate al ınamayaca ğı ileri sürülmekte ise de, davac ının görev yapaca ğı pozisyonun güvenli ğin sağlanmas ına yönelik bir pozisyon olmas ı ve istihdam edecek kurumun Ülke güvenli ği konusunda önem arzeden bir konumunun olmas ı karşısında istihbari bilgi notu uyar ınca bölücü terör örgütleriyl e irtibat ı konusunda olu şan kuşku dolay ısıyla davac ının güvenlik soru şturmas ının olumsuz olduğu anlaşıldığından göreve ba şlama talebinin güvenlik soru şturmas ının olumsuz olmas ı nedeniyle uygun görülmemesine ili şkin dava konusu i şlemde hukuka ayk ırılık görülmemi ştir." 19. Başvurucu vekili istinaf isteminde; di ğer şikayetlerin yan ı s ıra, gerekçeli kararda müvekkilinin ad ına kay ıtlı olduğu belirtilen GSM numaras ının ne oldu ğu, ne zaman ve kim taraf ından konu şulduğu, gözalt ına al ınan ve örgüt üyesi oldu ğu belirtilen şahıslar ın kim oldu ğunun belirtilmedi ği ile dayanak belgelerin hâlâ gösterilmedi ği, savunma hakk ının kısıtland ığını ifade etmi ştir. 20.İstinaf istemi 18/10/2017 tarihinde esastan reddedilmi ştir. Nihai karar 13/11/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. Başvuru Numaras ı: 2018/164 Karar Tarihi : 22/11/2022 521. Başvurucu 11/12/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. B. Bireysel Ba şvuru Sonras ı Gelişen Olaylar 1. Başvurucunun Şikâyeti Üzerine Yürütülen Yarg ılama Süreci Yönünden 22. Başvurucu 1/8/2017 tarihinde ikamet etti ği yer olan Diyarbak ır Cumhuriyet Başsavc ılığına şikâyette bulunarak bilgisi ve r ızas ı olmaks ızın kendi ad ına kay ıtlı bir hat açıldığını iptal davas ı neticesinde ö ğrendiğini belirtmi ştir. Başvurucu, mü şteki olarak sunduğu dilekçesinde ayr ıca bir GSM şirketinden bilgi almaya çal ıştığını, 0536 709 .. .. No.lu hatt ın 30/12/2008 tarihinde aç ıldığını öğrendiğini ve söz konusu hatt ı üç ay önce kapatt ığını da belirtmi ştir. Bu kapsamda ilgilinin tespit edilerek hakk ında kamu davas ı açılmas ını talep etmi ştir. 23. 0536 709 .. .. No.lu hat yönünden adli belge inceleme uzman ının haz ırlad ığı 7/1/2019 tarihli bilirki şi raporuna göre abonelik sözle şmesi üzerindeki imza ve yaz ılar ın başvurucunun el ürünü olmad ığı konusunda mütalaa verilmi ştir. Diğer taraftan yap ılan araştırmalar ın derinleştirilmesi üzerine ba şvurucunun nüfus cüzdan ı kullan ılarak ad ına kay ıtlı olarak de ğişik tarihlerde, ayn ı GSM firmas ının farkl ı şubelerinden toplamda 18 farkl ı hat daha aç ıldığı anlaşılm ıştır. Adli belge inceleme uzman ının haz ırlad ığı 9/4/2019 tarihli bilirkişi raporuna göre bu hatlar için düzenlenen abonelik sözle şmeleri üzerindeki imza ve yaz ılar ın da yine ba şvurucunun el ürünü olmad ığı yönünde mütalaa verilmi ştir. 24. Başvurucunun şikâyeti üzerine yap ılan bu soru şturmada ba şvurucunun ad ına gözüken birtak ım GSM hatlar ı yönünden zamana şımı nedeniyle Diyarbak ır Cumhuriyet Başsavc ılığınca kovu şturmaya yer olmad ığı karar ı verilirken iki GSM hatt ı yönünden ise iddianame düzenlenmi ştir. 25. Diyarbak ır 14. Asliye Ceza Mahkemesi, ilgili GSM firmas ının şubesinden sorumlu ki şi hakk ında 5/11/2008 tarihli ve 5809 say ılı Elektronik Haberle şme Kanunu'nun 63. maddesinin (10) numaral ı fıkras ı kapsam ında takdiren ve neticeten 1.020 TL adli par a cezas ı vermiştir. 24/2/2021 tarihli hüküm, niteli ği itibar ıyla kesin niteliktedir. 2. Yarg ılaman ın Yenilenmesi Talebi Yönünden 26. Başvurucu, bilirki şi raporlar ından sonra 25/4/2019 tarihinde yarg ılaman ın yenilenmesi isteminde bulunmu ştur. 27. Süreç içerisinde ba şvurucunun yarg ılamas ının yenilenmesi isteminin yerel mahkeme taraf ından 22/1/2021 tarihinde reddedildi ği anlaşılm ıştır. Ret gerekçesi şu şekildedir: "Somut olayda; Mahkememiz'in 21/12/2020 tarihli ara karar ıyla Milli İstihbarat Teşkilat ı Müsteşarl ığı'ndan 'Mahkememiz'in davan ın reddi karar ına dayanak olarak al ınan istihbari bilgiye esas telefon numaras ının, davac ıya ait olmad ığı bilirkişi raporuyla sabit olan 0536 709.. .. numaral ı telefon hatt ı ile uyumlu olup olmad ığının aç ıklanmas ının istenilmesine,' karar verilmesi üzerine Milli İstihbarat Te şkilat ı Müsteşarl ığı'ndan elde n getirilen ve bu tür bir evrak ın muhafaza edilece ği kasan ın Mahkememizde bulunmamas ı nedeniyle incelendikten sonra 18.1.2020 tarihinde iade edilen bilgi ve belgeler incelendiğinde Mahkememiz karar ına esas al ınan telefon numaras ının davac ının Diyarbak ır Başvuru Numaras ı: 2018/164 Karar Tarihi : 22/11/2022 6Cumhuriyet Ba şsavc ılığı'na yapt ığı suç duyurusu neticesinde davac ıya ait olmad ığı bilirkişi raporuyla tespit edilen 19 adet numarayla uyumlu olmad ığı anlaşılmaktad ır. Bu durumda, davac ının Mahkememiz karar ı sonras ında Diyarbak ır Cumhuriye t Başsavc ılığı'na yapm ış olduğu suç duyurusu neticesinde Cumhuriyet Ba şsavc ılığı'nca düzenlenen bilirki şi raporunda davac ıya ait olmad ığı tespit edilen numaralar ile Mahkememiz karar ında güvenlik soru şturmas ına esas al ınan telefon numaras ının uyumlu olmad ığı, bu suretle söz konusu bilirki şi raporlar ının Mahkememiz karar ının yarg ılamas ını yenilenmesini nitelikte olmad ığı anlaşıldığından yarg ılaman ın yenilenmesi isteminin reddi gerekmektedir. " 28. Başvurucu yarg ılaman ın yenilenmesi talebinin reddi karar ına karşı istinaf kanun yoluna ba şvurmuştur. İstinaf başvurusu, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi taraf ından 11/2/2022 tarihli kararla kesin olarak reddedilmi ştir. IV.İLGİLİ HUKUK 29.İlgili hukuk için bak ınız Rıdvan Batur , B. No: 2018/17680, 3/12/2020, 20-25. V.İNCELEME VE GEREKÇE 30. Anayasa Mahkemesinin 22/11/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Silahlar ın Eşitliği ve Çeli şmeli Yarg ılama İlkelerinin İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 31. Başvurucu; ilk derece mahkemesinin karar gerekçesinde belirtildi ği üzere elden getirilip iade edildi ği belirtilen bilgi ve belgelere kar şı savunma istenmedi ği gibi hangi telefon hatt ından ve kimlerden bahsedildi ğinin de anla şılamad ığını ileri sürmü ştür. Ayr ıca ilk derece mahkemesinin bu bilgileri taraf denetimine sunmamas ı nedeniyle savunma hakk ının ihlal edildi ğini, söz konusu şikayetleri istinaf ba şvuru dilekçesinde de ileri sürdü ğünü, buna karşın başvurusunun reddedildi ğini ifade etmi ştir. 2. Değerlendirme 32. Anayasa n ın Hak arama hürriyeti kenar ba şlıklı 36. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. 33. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun sadece kar şı taraf ın sunduğu belgeler dikkate al ınarak Mahkemece karar verildi ğine ve işleme dayanak olarak gösterilen belgelerin taraf ına gönderilmedi ğine ilişkin şikâyetleri silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkeleri kapsam ında incelenmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/164 Karar Tarihi : 22/11/2022 7a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 34. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden i. Genel İlkeler 35. Anayasa'n ın 36. maddesi uyar ınca herkes iddia, savunma ve adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. Anayasa'n ın an ılan maddesinde adil yarg ılanma hakk ından ayr ı olarak iddia ve savunma hakk ına birlikte yer verilmesi, taraflara iddia ve savunmalar ını mahkeme önünde dile getirme f ırsat ı tan ınmas ı gerektiği anlam ını da içermektedir ( Mehmet Fidan , B. No: 2014/14673, 20/9/2017, 37). 36. Anayasa'n ın 36. maddesine " adil yarg ılanma " ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf ı olduğu uluslararas ı sözleşmelerle de güvence alt ına al ınan adil yarg ılama hakk ının madde metnine dâhil edildi ği vurgulanm ıştır. Nitekim Anayasa Mahkemesi de Anayasa n ın 36. maddesi uyar ınca inceleme yapt ığı birçok karar ında, Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi içtihad ıyla adil yarg ılanma hakk ının kapsam ına dâhil edilen silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerine Anayasa n ın 36. maddesi kapsam ında yer vermektedir. Bu itibarla an ılan ilkenin adil yarg ılanma hakk ının kapsam ve içeri ğine dâhil olduğu sonucu ortaya ç ıkmaktad ır. An ılan ilkeye uygun yürütülmeyen bir yarg ılaman ın hakkaniyete uygun olmas ı olanakl ı değildir ( Mehmet Fidan , 38). 37. Anayasa Mahkemesinin görevi ba şvuru konusu yarg ılaman ın bir bütün olarak adil olup olmad ığını değerlendirmektir. Genel anlamda hakkaniyete uygun bir yarg ılaman ın yürütülebilmesi için silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkeleri ışığında taraflara iddialar ını sunma hususunda uygun imkânlar ın sağlanmas ı şartt ır (Yüksel Hançer , B. No: 2013/2116, 23/1/2014, 19). 38. Silahlar ın eşitliği ilkesi; davan ın taraflar ının usule ili şkin haklar bak ımından ayn ı koşullara tabi tutulmas ı, taraflardan birinin di ğerine göre daha zay ıf bir duruma düşürülmeksizin iddia ve savunmalar ını makul bir şekilde mahkeme önünde dile getirme fırsat ına sahip olmas ı ve yarg ılamaya etkin kat ılımlar ının sağlanmas ı anlam ına gelir ( Yaşasın Aslan, B. No: 2013/1134, 16/5/2013, 32). 39. Silahlar ın eşitliği ilkesinin tamamlay ıcısı olan çeli şmeli yarg ılama ilkesi, kural olarak bir hukuk ya da ceza davas ında tüm taraflara, gösterilen kan ıtlar ve sunulan görü şler hakk ında bilgi sahibi olma ve bunlarla ilgili görü ş bildirebilme imkân ı vermektedir. Bu çerçevede ba şvuranlar ın bilirkişi raporunun sonucuna itiraz edememesi ya da delillerle ilgili görüş bildirmelerine f ırsat verilmemesi çeli şmeli yarg ılama ilkesinin ihlali olarak değerlendirilebilmektedir ( Hüseyin Sezen , B. No: 2013/1793, 18/9/2014, 38). 40. Yarg ılaman ın tüm a şamalar ında silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin güvence alt ına al ınarak adil yarg ılanma hakk ının korunmas ı hukuk devleti olman ın bir gere ğidir ( Mustafa Kupal , B. No: 2013/7727, 4/2/2016, 52). Başvuru Numaras ı: 2018/164 Karar Tarihi : 22/11/2022 841. Bununla birlikte kamu güvenli ği veya ba şkalar ının haklar ının korunmas ı gibi hakl ı nedenlerin bulunmas ı hâlinde hükme esas al ınan kan ıt ve belgelerin ba şvurucuya verilmemesi veya gösterilmemesi makul görülebilir. Ancak bu hâlde dahi hükme esas al ınan belge kendisine verilmeyen ba şvurucunun savunma hakk ında meydana gelen bu k ısıtlamay ı telafi edecek kar şıt-dengeleyici imkânlar ın başvurucuya sa ğlanmas ı gerekir. Bu bağlamd a başvurucunun belge içeri ğinden haberdar edilmesinin, buna kar şı savunma ve itirazlar ını mahkemeye sunabilme f ırsat ına sahip olmas ının dengeleyici bir imkân oldu ğu söylenebilir. Yine söz konusu belgenin ba şvurucu taraf ından bilinmesinin sak ıncal ı olduğu düşünülen kısımlar ı karart ılarak başvurucuya verilmesi ya da ba şvurucunun söz konusu belgeyi mahkeme kaleminde inceleme f ırsat ı bulmas ı da dengeleyici birer imkân olarak görülebilir (Ayfer Atalm ış, B. No: 2016/12198, 9/6/2020, 35). 42. Adil yarg ılanma hakk ı yarg ılaman ın sonucunun adil olmas ını garanti etmemekte, yarg ılama sürecinin hakkaniyete uygun bir biçimde yürütülmesini güvence alt ına almaktad ır. Öte yandan yarg ılama sürecinde savunma hakk ını zedeleyen birtak ım eksikliklerin bulunmas ı otomatik olarak adil yarg ılanma hakk ının ihlaline yol açmamaktad ır. Adil yarg ılanma hakk ının ihlal edilip edilmedi ği değerlendirilirken yarg ılamadaki bir eksikliğin yarg ılama süreci içinde telafi edilip edilmedi ği ve bunun bir bütün olarak yarg ılaman ın hakkaniyetini etkileyip etkilemedi ği değerlendirilir ( Ayfer Atalm ış, 41). 43. 657 say ılı Kanun'un 48. maddesinin birinci f ıkras ının (A) bendinin devlet memurluğuna girişte güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ı yap ılmas ı şart ını getiren (8) numaral ı alt bendinin ki şisel verilerin korunmas ı hakk ı yönünden yeterli güvenceleri içermediği gerekçesiyle iptal edilmi ş olmas ı, yürürlükte bulundu ğu dönemdeki uygulamalar ına ilişkin olarak aç ılan davalarda bu kural ın dikkate al ınmas ının otomatik olarak adil yarg ılanma hakk ını zedelediği söylenemez. Kural ın kişisel verilerin korunmas ı hakk ının ihlalini te şkil etmesi adil yarg ılanma hakk ını da ihlal etti ği biçiminde anla şılamaz. Zira adil yarg ılanma hakk ı uyuşmazl ıkta uygulanacak kural ın içeriği itibar ıyla adil olmas ını değil uygulanma şekli itibar ıyla adil olmas ını garanti etmektedir. Bu aç ıdan iptal edilen kural ın somut olaydaki uygulanma şeklinin adil yarg ılanma hakk ını zedeleyip zedelemedi ği irdelenmelidir ( Sebiha Kaya , B. No: 2018/34124, 20/5/2021, 46). 44. Anayasa'ya ve 657 say ılı Kanun'a göre devlete sadakat yükümlülü ğü devlet memurlar ının temel ödevlerindendir. Bu sebeple bir kimse hakk ında yap ılan güvenlik soruşturmas ı sonucunda bu ki şinin devlete sadakatinden ku şkulan ılmas ını hakl ı gösterecek ölçüde tespitlerin elde edilmesi hâlinde güvenlik soru şturmas ının olumsuz olarak nitelenmesi makul kar şılanabilir. Ancak ki şinin devlete sadakat göstermeyece ğine yönelik ku şku kişisel değerlendirme ve kanaatlere de ğil somut ve maddi tespitlere dayanmal ıdır. Bununla birlikte söz konusu verilere davac ılar ın ulaşma ve verilere kar şı iddialar ını ileri sürme imkân ı sağlanmal ıdır. Bunun yan ı sıra aç ılan davalarda elde edilen veriler mahkemelerce somut bir şekilde de ğerlendirilerek karar verilmelidir. Aksi takdirde güvenlik soru şturmas ı ilişkin verilerin payla şılmamas ı ve somut olarak ortaya konulmadan karar verilmesi idari i şleme karşı yarg ı yolunun aç ık olmas ını anlams ız k ılar ( Salih Düzgün ve di ğerleri , B. No: 2018/32202, 7/10/2021, 32). 45. Anayasa Mahkemesi Rıdvan Batur karar ında, vergi müfetti şliğine güvenlik soruşturmas ı nedeniyle atanamayan ba şvurucunun açm ış olduğu davada idare taraf ından sunulan belgelerin içeri ğinden hüküm verilene de ğin haberdar olmad ığını ve karar ın gerekçesinin hükme esas al ınan belgelerin içeri ğini yans ıtmaktan uzak oldu ğunu belirtmiştir. Güvenlik soru şturmas ı sonucunda elde edilen bilgilerin hangi delillere dayand ığı, bu iddian ın nas ıl ve neden do ğduğu konusunda idare taraf ından Mahkemeye sunulan bilgi ve belgelere Başvuru Numaras ı: 2018/164 Karar Tarihi : 22/11/2022 9sahip olmayan ba şvurucunun ret hükmünün gerekçesi ile (temyiz a şamas ında) hükme esas alınan belgelere ili şkin etkin olarak yorumda ve itirazda bulunmas ı ad ına yeterli imkâna sahip olduğu söylenemeyece ğini ve somut yarg ılama sürecine bu çerçeveden bak ıldığında başvurucuya hükme esas al ınan belgeleri incelemesi, bu belgelere yönelik yorumda ve itirazda bulunabilmesi için pratik ve etkin imkânlar ın sağlanmad ığını ifade etmi ştir. Bu nedenlerle ba şvurucuya hükme esas al ınan belgelere yönelik yorumda/itirazda bulunma konusunda etkin ve pratik imkânlar ın sağlanmamas ının silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkeleriyle ba ğdaşmad ığı, bu bağlamda adil bir yarg ılaman ın gerçekle şmediği sonucuna varm ıştır (Rıdvan Batur , 40, 41). 46. Yine Anayasa Mahkemesinin Bünyamin Uçar (B. No: 2017/32004, 3/6/2020) karar ında sözle şmeli subayl ık ve muvazzaf astsubay temini s ınavlar ında başarılı olmas ına rağmen güvenlik soru şturmas ının olumsuz oldu ğu gerekçesiyle i şlemleri sonland ırılan başvurucu hakk ında elde edilen bilgiler idare taraf ından dava dosyas ına sunuldu ğu ve mahkemenin de gizli ibareli olarak sunulan belgeleri esas almak suretiyle davan ın reddine karar verdi ği ifade edilmi ştir. Söz konusu bilgilerin ba şvurucuya incelettirme imkân ı sağlanmad ığı gibi mahkeme taraf ından gizli ibareli bilgi ve belgelerin ba şka şahıs ve makamlar ın özel bilgileri ile şeref, haysiyet ve güvenli ğinin korunmas ı veya idarenin soruşturma metotlar ının gizli tutulmas ı ya da benzeri hakl ı görülebilecek hususlar nedeniyle başvurucuya verilmedi ğini gösterecek hiçbir argüman ın ortaya konulmad ığı belirtilmi ştir. Öte yandan an ılan belgelerin ba şvurucunun incelemesine aç ılmayacağına ilişkin herhangi bir karar al ınmad ığı ve bu belgelerden ba şvurucunun haberdar edilmedi ği söylenmi ştir. Belirtilen nedenlerle daval ı idareler taraf ından sunulan ve mahkeme kararlar ında hükme esas al ınan gizli ibareli belgelere kar şı başvurucuya savunma yapma imkân ı verilmemesi nedeniyle başvurucunun silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ği sonucuna ulaşılm ıştır (Bünyamin Uçar , 45). ii.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 47. Somut uyu şmazl ık başvurucunun güvenlik soru şturmas ı nedeniyle memuriyete atanmamas ı işleminden do ğmuştur. Mahkemece ara karar sonucu sunulan belgelerde yer alan bilgilerin de ğerlendirilmesi neticesinde ba şvurucunun atanmamas ında hukuka ayk ırılık bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. Yani Mahkeme, uyu şmazl ığın çözümünü sunulan belgeler üzerine kurmu ştur. Mahkeme, dava dosyas ına sunulan 7/1/2016 tarihli belgeyi ve içeriğindeki bilgi notu şeklindeki tek cümlelik yaz ıyı başvurucuya talebi üzerine bildirmi ştir. Buna kar şın -as ıl olarak- güvenlik soru şturmas ının olumsuz sonuçlanmas ına neden olan dayanak belgelerin bildirildi ğine veya bunlar ı incelettirme imkân ı tan ındığına dair herhangi bilgi veya belgeye rastlan ılmam ıştır. Üstelik ba şvurucu, yarg ılama aşamas ında söz konus u dayanak belgelerin de kendisine verilmesi veya incelettirilmesi yönünde birçok kez talepte bulunmuştur. 48. Başvurucu halihaz ırda güvenlik soru şturmas ının olumsuz sonuçlanmas ına neden olan telefon numaras ının ne oldu ğunu bilmemektedir. Nitekim gerekçeli kararda söz konusu bilgi yer almamaktad ır. Ancak gerekçeli kararda ba şvurucuya ait telefon hatt ının terö r örgütü mensubu ki şilerce kullan ıldığı tespitinin yap ılmas ı karşısında bu hatt ın hangi numara olduğunun ba şvurucu taraf ından bilinmesi gerekmektedir. Yarg ılaman ın yenilenmesi talebinin reddedilmesi a şamas ında da söz konusu bilgiye eri şilememiştir. 49. Bunun yan ında bu telefon hatt ı ile gerekçede belirtilen ki şilerle ne zaman görüşüldüğünü gösteren bilgi ve belgeler ba şvurucuyla payla şılmam ıştır. Kamu güvenli ği Başvuru Numaras ı: 2018/164 Karar Tarihi : 22/11/2022 10veya başkalar ının haklar ının korunmas ı gibi hakl ı nedenlerin bulunmas ı hâlinde hükme esas alınan kan ıt ve belgelerin ba şvurucuya verilmemesi veya gösterilmemesi makul görülebilir. Ancak bu hâlde dahi hükme esas al ınan belge kendisine verilmeyen ba şvurucunun savunma hakk ında meydana gelen bu k ısıtlamay ı telafi edecek kar şıt-dengeleyici imkânlar ın başvurucuya sa ğlanmas ı gerekir. Bu ba ğlamda ba şvurucunun belge içeri ğinden haberdar edilmesinin, buna kar şı savunma ve itirazlar ını mahkemeye sunabilme f ırsat ına sahip olmas ının dengeleyici bir imkân oldu ğu söylenebilir. Yine söz konusu belgenin ba şvurucu taraf ından bilinmesinin sak ıncal ı olduğu düşünülen k ısımlar ı karart ılarak başvurucuya verilmesi ya da ba şvurucunun söz konusu belgeyi mahkeme kaleminde inceleme f ırsat ı bulmas ı da dengeleyici birer imkân olarak görülebilir. 50. Diğer taraftan Diyarbak ır Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca yürütülen soru şturma sayesinde ba şvurucunun r ızas ı olmaks ızın üzerine kay ıtlı birçok GSM hatt ın varl ığından haberdar oldu ğu anlaşılmaktad ır. Nitekim dava istinaf a şamas ındayken, Diyarbak ır Cumhuriyet Ba şsavc ılığına yaz ılan 1/8/2017 tarihli dilekçeye bak ıldığında başvurucunun rızas ına ayk ırı olacak şekilde üzerine kaydedilen sadece bir GSM hatt ı olduğunu düşündüğü, dahas ı başvurucunun bu bilgiyi de ilgili GSM firmas ından temin etti ği anlaşılmaktad ır. İptal davas ının reddedilmesine ili şkin hüküm kesinle ştikten sonra ba şvurucunun üzerine kay ıtlı onsekiz tane daha GSM numaras ından haberdar oldu ğu görülmü ştür. Bu durum başvurucunun dava dosyas ındaki evraktan yeterli bir şekilde bilgi sahibi olamad ığını teyit etmektedir. Bunun yan ında yarg ılaman ın yenilenmesi a şamas ında yerel mahkeme taraf ından yap ılan tespitler, ba şvurucunun bireysel ba şvuruya konu mevcut şikâyetlerini giderecek nitelikte de ğildir. 51. Sonuç olarak yukar ıda yer verilen kararlardan ayr ılmay ı gerektiren bir durumun bulunmamas ı nedeniyle ba şvurucunun Anayasa n ın 36. maddesinde hüküm alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının güvencelerinden olan silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Diğer İhlal İddialar ı 52. Başvurucu; adli sicil ve ar şiv kayd ının bulunmad ığını, soyut bir bilgi notu ile olumsuz alg ı oluşturularak masumiyet karinesinin ihlal edildi ğini, gerekçeli kararda ilgili kısımlar ın belirtilmemesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Ayr ıca kanun önünde e şitlik ilkesinin, kamu hizmetine girme hakk ının ve göreve başlatılmamas ının mülkiyet hakk ının ihlaline yol açt ığını belirtmiştir. Diğer taraftan ismi kullan ılmak suretiyle ve usulüne uygun bir karar olmaks ızın iletişim bilgilerine ula şılm ış olmas ının özel hayata sayg ı hakk ı ile haberle şme hürriyetinin ihlal etti ğini ifade etmi ştir. 53. Silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine kara r verildiğinden başvurucunun di ğer şikâyetleri hakk ında ayr ıca bir inceleme yap ılmas ına bu aşamada gerek görülmemi ştir. C. Giderim Yönünden 54. Başvurucu, ihlalin tespitiyle birlikte yeniden yarg ılama talebinde bulunmuştur. Ayr ıca maddi ve manevi zararlar ının tazmin edilmesini talep etmi ştir. 55. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini Başvuru Numaras ı: 2018/164 Karar Tarihi : 22/11/2022 11başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). 56.İhlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 12. İdare Mahkemesine (E.2016/2368, K.2017/796) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucunun tazminat taleplerinin REDD İNE, E. 257,50 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 10.157,50 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 22/11/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.