başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucunun askerlik şubesi başkanlığı askerlik meclisince yapılan muayenesi sonucunda askerliğe elverişli olduğuna karar verilmiştir başvurucu bireysel başvuru formunda düztaban olması nedeniyle askerliğe elverişli olmadığını askere sevk işlemlerinin yürütüldüğü süreçte yetkililere söylediğini ancak bu iddiasının dikkate alınmadığını belirtmektedir başvurucu tarihinde askere sevk edilmiş askerlik hizmetini tamamlayarak
başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucunun askerlik şubesi başkanlığı askerlik meclisince yapılan muayenesi sonucunda askerliğe elverişli olduğuna karar verilmiştir başvurucu bireysel başvuru formunda düztaban olması nedeniyle askerliğe elverişli olmadığını askere sevk işlemlerinin yürütüldüğü süreçte yetkililere söylediğini ancak bu iddiasının dikkate alınmadığını belirtmektedir başvurucu tarihinde askere sevk edilmiş askerlik hizmetini tamamlayarak tarihinde terhis edilmiştir başvuru numarası karar tarihi askerlik hizmeti sırasında başvurucu hakkında emre itaatsizlikte ısrar suçundan diyarbakır hava kuvvetleri komutanlığı askeri mahkemesinde mahkeme dava açılmıştır söz konusu dava başvurucunun terhisinden sonra da bir müddet devam etmiştir mahkeme yargılama sürecinde başvurucunun askerliğe elverişlilik durumunun tespiti için gümüşsuyu asker hastanesine sevk edilmesine karar vermiştir anılan hastane tarafından yapılan muayenesi sonucunda başvurucu hakkında düzenlenen tarihli sağlık kurulu raporunda başvurucunun küçüklükten beri düztabanlık şikayetinin mevcut olduğunu belirttiği ifade edilmiş düztaban kazanılmış tanısıyla suç tarihinde ve halen barışta askerliğe elverişli değildir seferde görev yapar tespiti yapılmıştır söz konusu rapor tarihinde milli savunma bakanlığı msb tarafından onaylanarak kesinleşmiştir mahkeme tarihinde başvurucunun yokluğunda yapılan duruşmada tarihli sağlık raporuna istinaden askerliğe elverişli olmadığı tespit edilen başvurucunun suç tarihinde asker kişi sıfatını taşımadığından emre itaatsizlikte ısrar suçunun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat kararı vermiştir tarihinde kesinleşen söz konusu karar tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir başvurucu söz konusu hastalık nedeniyle doğuştan askerliğe elverişli olmadığı halde idarece yeterli muayene yapılmadığı için bu durumun tespit edilememesi sonucu kendisine askerlik yaptırıldığını belirterek bu sebeple uğradığı zararların tazmini istemiyle tarihinde askeri yüksek mahkemesinde dava açmıştır dairesi daire oybirliğiyle verdiği kararla davayı süre aşımı nedeniyle reddetmiştir tarihli kararın gerekçesinde öncelikle davanın idari işlemden askerliğe elverişli olmadığı halde askere alma işlemi doğan bir tam yargı davası niteliğinde olduğu tespit edilmiştir başvurucunun en geç askerliğe elverişli olmadığının tespit edildiği sağlık raporunun onaylanarak kesinleştiği tarihinde bu işlemi öğrendiği kabul edilmiştir dolayısıyla tarihli ve sayılı mülga askeri yüksek mahkemesi kanununun maddesi uyarınca davanın en geç raporun onay tarihinden itibaren altmış gün içinde doğrudan veya aynı kanunun maddesi uyarınca davalı idareye ihtiyari müracaatta bulunularak ve bu müracaat üzerine idarenin cevabının niteliğine göre yine aynı maddede öngörülen usul uyarınca hesaplanacak süre içinde açılması gerektiği belirtilmiştir bu itibarla başvurucunun tarihinde açtığı davanın süresinde olmadığı ifade edilmiştir kararda ayrıca başvurucunun hakkındaki beraat kararıyla da söz konusu rapordan haberdar olduğu dolayısıyla öğrenme tarihi olarak beraat kararının kesinleştiği tarihi esas alınsa bile altmış günlük dava açma süresinin geçirildiği belirtilmiştir başvurucunun karar düzeltme istemi aynı dairenin tarihli kararıyla reddedilmiştir nihai karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv a ulusal hukuk sayılı mülga kanunun maddesinin müracaat kenar başlıklı a bendi şöyledir kesin işlem yapmaya yetkili makamlarca tesis edilen idari işlemlerin geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açmak için belli olan süre içinde istenebilir bu müracaat işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur başvuru numarası karar tarihi altmış gün içinde cevap verilmez ise istek reddedilmiş sayılır reddi üzerine dava açma süresi başlar ve müracaat tarihine kadar geçmiş olan süre de hesaba katılır aynı kanunun dava açma süresi kenar başlıklı maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi şöyledir askeri yüksek mahkemesinde dava açma süresi her çeşit işlemlerde yazılı bildirim tarihinden itibaren kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde altmış gündür aynı kanunun ve tam yargı davaları kenar başlıklı maddesi şöyledir haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla askeri yüksek mahkemesinde doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davaları ile birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren altmış gün içinde tam yargı davası açabilirler bu halde de ilgililerin inci madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır b uluslararası hukuk sözleşme avrupa hakları sözleşmesinin sözleşme maddesinin numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir herkes davasının medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar konusunda karar verecek olan bir mahkeme tarafından görülmesini isteme hakkına sahiptir avrupa hakları mahkemesi avrupa hakları mahkemesi sözleşmenin maddesinin birinci fıkrasının açık bir biçimde mahkeme veya yargı erişim hakkından söz etmese de maddede kullanılan terimler bir bütün olarak dikkate alındığında mahkemeye erişim hakkını da garanti altına aldığı sonucuna ulaşıldığını belirtmiştir krallık b no göre mahkemeye erişim hakkı sözleşmenin maddesinin birinci fıkrasında mündemiçtir bu çıkarsama sözleşmeci devletlere yeni yükümlülük yükleyen genişletici bir yorum olmayıp maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinin lafzının sözleşmenin amaç ve hedefleri ile hukukun genel prensiplerinin gözetilerek birlikte okunmasına dayanmaktadır sonuç olarak sözleşmenin maddesinin birinci fıkrası herkesin medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili iddialarını mahkeme önüne getirme hakkına sahip olmasını kapsamaktadır adil yargılanmanın bir unsurunu teşkil eden mahkemeye erişim hakkının mutlak olmadığını doğası gereği devletin düzenleme yapmasını gerektiren bu hakkın belli ölçüde sınırlanabileceğini kabul etmektedir ancak bu sınırlamaların kişinin mahkemeye erişimini hakkın özünü zedeleyecek şekilde ve genişlikte kısıtlamaması ve zayıflatmaması gerektiğini ifade etmektedir göre meşru bir amaç taşımayan ya da uygulanan araç ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir orantılılık ilişkisi kurmayan sınırlamalar sözleşmenin maddesinin birinci fıkrasıyla uyumlu olmaz sefer yılmaz ve meryem b no b no march b no dava hakkını süre sınırına bağlayan iç hukuk hükümlerinin yorumlanmasının öncelikli olarak kamu otoritelerinin ve özellikle mahkemelerin görevi başvuru numarası karar tarihi olduğunu belirtmekte rolünün bu yorumun etkilerinin sözleşmeyle uyumlu olup olmadığının tespitiyle sınırlı olduğunu ifade etmektedir süre sının getiren kuralların uygun adalet yönetiminin güvence altına alınması amacına dayandığına işaret eden bu kuralların veya bunların uygulanmasının ilgililerin ulaşılabilir başvuru yollarına müracaatlarını engelleyecek mahiyette olmaması gerektiğini değerlendirmektedir bu bağlamda her bir olayın somut başvuru yolunun özellikleri ışığında ve sözleşmenin maddesinin birinci fıkrasının amaç ve hedefleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizmektedir bu ilkeler uyarınca mahkemelerin dava açılabilmesi için öngörülen yasal yükümlülükleri uygularken hem yargılama adaletinin zayıflamasına yol açacak düzeyde aşın şekilcilikten hem de kanunlarda öngörülen usule ilişkin gereklilikleri abes hale getirecek seviyede aşırı esneklikten kaçınması gerektiğini belirtmektedir kuralların belirlilik ve iyi adalet yönetimini sağlama amacına hizmet etme işlevlerini yitirmesi halinde ve davaların esasının yetkili mahkeme tarafından karara bağlanmasını önleyecek birtakım bariyerler oluşturma fonksiyonu görmesi durumunda mahkemeye erişim hakkının zedeleneceğini ifade etmektedir v