Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-2-192 Karar Sayısı : 07-92/1191 -461 (Önaraştırma ) Karar Tarihi : 27.12.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç A SLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN , Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖR LER : Ferhat TOPKAYA, Adnan AKGÜN, Ümit Nevruz ÖZDEMİR C. ŞİKÂYET EDEN : - Avea İletişim Hizmetleri A.Ş. Abdi İpekçi Cad. No:75 34367 Maçka, İstanbul
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-2-192 Karar Sayısı : 07-92/1191 -461 (Önaraştırma ) Karar Tarihi : 27.12.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç A SLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN , Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖR LER : Ferhat TOPKAYA, Adnan AKGÜN, Ümit Nevruz ÖZDEMİR C. ŞİKÂYET EDEN : - Avea İletişim Hizmetleri A.Ş. Abdi İpekçi Cad. No:75 34367 Maçka, İstanbul D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN : - Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. 20 Turkcell Plaza, Meşrutiyet Cad ., No: 153, Tepebaşı, İstanbul E. DOSYA KONUSU : Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş .(Turkcell) nin münhasır anlaşmalar yoluyla pazarı kapadığı iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ : Avea İletişim Hizmetleri A.Ş. (Avea) tarafından y apılan başvuru da özetle ; Katıl kazan türü kampanyaların firmaların satış faaliyetlerinin bir parçası olduğu, marka bilinirliğinin ve marka imajının olumlu bir şekilde arttırılması iç in uygulanan bir yöntem olduğu, bu tür kampanyaların son dönemde çok sayıda firma 30 tarafından tercih edilmekte olduğu, Bu kampanyalar kapsamında genellikle, ürünü alan tüketicilerin ürünün içinden çıkan şifreyi ve irtibat bilgilerini anlaşmalı GSM operatörü ne kısa mesaj (KMS) olarak göndererek kampanyaya katıldıkları, kampanya sonunda yapılan çekilişle kazanan talihliye ödül verildiği, Diğer tür kampanyalarda ise tüketicilerin aldıkları ürünün yanında ürün satıcısı ile GSM işletmecisi arasındaki anlaşma kaps amında GSM işletmecisinden hediye kontör/dakika kazandıkları, Başlarda mütevazı bütçelerle yapılan bu kampanyaların tüketici ilgisi ve katılım yoğunluğu sonucunda oldukça büyük bütçelere ulaştığı, 40 Bu tür kampanyaları düzenleyen firmaların kampanyayı gerçek leştirebilmek için GSM operatörlerinden hizmet tedarik etmek zorunda oldukları, Ancak Turkcell firmasının, bağlantılı çalıştığı reklâm ajansları yoluyla hizmet tedarikini tek elden satın alma şartına bağladığı, Bu nedenle firmaların, pazarda %60 paya sahip olan bir teşebbüsü dışarıda bırakarak başarılı bir kampanya gerçekleştiremeyeceği düşüncesiyle münhasıran Turkcell ile çalışmak zorunda kaldıkları, Hizmet tedariki teklifi ile gidilen firmaların, Turkcell in bahse konu şartı nedeniyle Avea ile çalışmayaca klarını ifade ettikleri, 07-92/1191 -461 2 Turkcell in bu tür faaliyetlerini sadece kendisine hizmet veren yetkili reklâm 50 ajansları ile gerçekleştirdiği, Katıl Kazan kampanyalarında Turkcell in münhasıran hizmet vermesinin kaynağının reklam ajansı ile Turkcell arasındaki sözleşmeden mi yoksa reklam ajansı ile firma arasındaki sözleşmeden mi kaynaklandığının bilinmediği fakat sözleşme durumu ne olursa olsun nihai gerçeğin, Turkcell ile çalışan firmaların Avea ile çalışmayı kabul etmedikleri, Rekabeti kısıtlayıcı bu anlaşmalar ın 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırı olup aynı Kanun un 5. maddesinde yer alan muafiyet şartlarını da taşımadığı, Turkcell in alıcı firmalarla münhasırlık içeren sözleşmeler imzalamasının pazarın kapanmasına neden olduğu, bu uygulamaların 4054 sayıl ı Kanun un 6. maddesinin (a) ve (e) bentlerine aykırı olduğu 60 hususları ifade edilerek Bu nedenle 4054 sayılı Kanun un 9. maddesi kapsamında Turkcell firmasına Katıl Kazan türü kampanyalarda, firmalara tek elden satın alma yükümlülüğü içeren münhasırlık uyg ulamasına son vermesinin bildirilmesi, Turkcell firmasının 4054 sayılı Kanun un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiğinin tespit edilmesi ve bu firmanın idari para cezası ile cezalandırılması talep edilmiştir. G. DOSYA EVRELERİ : Rekabet Kurumu kayıtlarına 27 .8.2007 tarih ve 5686 sayı ile giren başvuru üzerine yapılan inceleme neticesinde hazırlanan, 8.11.20 07 tarih ve 2007 -2-192/ İİ -07-FT sayılı İlk İnceleme Raporu 07 -86 sayılı Rekabet Kurulu 70 gündeminde ele alınmış ve 07 -86/1087 -M sayılı Rekabet Kurulu kararı ile Turkcell hakkında önaraştırma açılmasına karar ver ilmiştir. Raportörler tarafından hazırlanan 19.12.2007 tarih, 2007 -2-192/ÖA-07-FT sayı lı Önaraştırma Raporu, 24.12.2007 tarih ve REK.0.06.00.00 -110/359 sayılı Başkanlık önergesi ile 07 -92 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR LERİ N GÖRÜŞÜ: İlgili raporda , dosya mevcudu bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler ışığında; (1) Rekabet Kurulu nun 10.2.2005 tarih ve 05 -10/86 -33 sayılı kararı ile bahse k onu anlaşmalarında yer aldığı katma değerli hizmetlerin sunumuna yönelik olarak taraflarca imzalanmış olan anlaşmaların grup muafiyeti kapsamında olduğuna 80 karar verildiğinin anlaşıldığı; Söz konusu anlaşmaların, Kurul Kararı ndan sonra yürürlüğe giren 200 7/2 sayılı Tebliğ ile değişik 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin 2. maddesi uyarınca Tebliğ kapsamı dışında kaldığı; ayrıca yapılan değerlendirmeler sonucunda mobil pazarlama hizmetleri pazarında faaliyet gösteren firmalarla yapılan anlaşmalarda yer alan münhasırlık şartının, 4054 sayılı Kanun un 5. maddenin (c) bendi kapsamında ilgili pazardaki rekabeti önemli ölçüde ortadan kaldırdığı yönünde ciddi ve yeterli deliller bulunduğu, Bu kapsamda Dikey Anlaşmalara ilişkin Grup Mu afiyeti Tebliği nin 2007/2 sayılı Tebliğ ile 2. maddesinde öngörüle n kapsam dışında kalan anlaşmaların, bu 90 Tebliğ in yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde düzenlenen şartlara uygunluğunun sağlanmasının ge rektiği, Bu süre içerisinde anılan anlaşmalara 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinde öngörülen yasaklamalar uygulanamayacağından, bu madde kapsamında işlem yapılamayacağı, (2) Turkcell in mobil pazarlama hizmetlerinin sunumu için gerekli altyapı hizmetleri pazar ındaki hâkim durumunu, mobil pazarlama firmaları ile aralarında yapmış 07-92/1191 -461 3 olduğu anlaşmalarda yer verdiği münhasırlık şartı ile mobil pazarlama hizmetleri pazarındaki rekabeti kısıtlamak suretiyle kötüye kullandığı ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun un 6. madde sini ihlal ettiği yönünde ciddi ve yeterli deliller 100 bulunduğu, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılması gerektiği, Ancak, soruşturmanın usul ekonomisi bakımından kamu kaynakları üzerinde ağır bir yük getirdiği göz önünde bu lundurulduğunda, tarafların soruşturma açılması kararı alınmadan önce Kanunun 9/3 . maddesi hükmü uyarınca gönderilebilecek Kurul Görüşü ne uymayı taahhüt etmeleri durumunda, taraflar hakkında ayrıca soruşturma açılmasına gerek olmayacağı ifade edilmiştir. I. YAPILAN İNCELEME, TESPİTLER VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar 110 Katma değerli hizmetler 406 sayılı Kanun un 3. maddesinin (a) bendi uyarınca ancak bir görev sözleşmesi, imtiyaz sözleşmesi, telekomünikasyon ruhsatı veya genel izin kapsamında yürütülebilir . 406 sayılı Kanun un ilgili bendi aşağıda yer almaktadır: Katma değerli telekomünikasyon hizmetleri, ek 18 inci madde kapsamında sayılan hizmetler ve 2 nci maddenin (c) fıkrasında belirtilen tekel süresinin sonundan itibaren olmak üzere tekel kapsamındak i telekomünikasyon hizmetleri de dâhil tüm telekomünikasyon hizmetleri, ilgili hizmetin türüne göre ancak bir görev sözleşmesi, imtiyaz sözleşmesi, telekomünikasyon ruhsatı veya genel izin kapsamında yürütülebilir. Ek 18 inci madde kapsamında sayılan hizme tler, ancak bir imtiyaz sözleşmesi veya telekomünikasyon ruhsatı ile yürütülebilir. 120 406 sayılı Kanun un Ek 18. maddesi hükmü ise; Bakanlık, mobil telefon, çağrı cihazı, data şebekesi, akıllı şebeke, kablo TV, ankesörlü telefon, uydu sistemleri, rehber ba sım ve benzeri katma değerli hizmetler konularında sermaye şirketlerine tekel oluşturmayacak koşulları da dikkate almak suretiyle işletme lisans ve ruhsatı (sermaye şirketlerinin devralacakları ve bizzat kuracakları tesislerin işletilmesine yönelik olarak) verebilir. şeklindedir. Bu doğrultuda Telekomünikasyon Kurumu tarafından katma değerli telekomünikasyon hizmetlerinin sunumu, Telekomünikasyon Hizmet ve Altyapılarına İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği ile bir yetki belgesine bağlanmıştır. 130 Telekomünikasy on Kurumu hâlihazırda faaliyet gösteren GSM işletmecileri dışında mobil pazarlarda katma değerli hizmetler sunulabilmesi için herhangi bir şekilde yetkilendirme yapmamıştır. Dolayısıyla şu an için katma değerli mobil hizmetler ancak GSM lisans ya da görev sözleşmesi sahibi işletmeciler tarafından sağlanabilmektedir. 406 sayılı Kanun un Temel İlkeler, Esaslar ve Tanımlar başlıklı 1. maddesinde: aboneler arasında iletilen ses ve veri dahil her türlü mesajın formu, muhtevası, kodu, protokolü veya benzer hus usları üzerinde bilgisayar işlemleri ile veya başka surette işlem yapıp aboneye veya kullanıcıya ilave, farklı veya yeniden yapılandırılmış bir mesaj ileten veya yüklenilmiş kaydedilmiş mesaj ve veriler ile aboneler arası interaktiviteyi sağlayan telekomün ikasyon hizmetleri 140 olarak tanımlanan katma değerli hizmetler, özellikle GSM şebekeleri arasındaki rekabetin yoğunlaşmasıyla birlikte çeşitlilik ve yaygınlık kazanmıştır. 07-92/1191 -461 4 Gerek mobil pazarlama hizmeti veren firmalar gerek bu pazara altyapı hizmeti veren GSM operatörleri verdikleri katma değerli hizmetleri farklı sınıflandırmalara tabi tutmaktadırlar. GSM üzerinden verilen katma değerli hizmetler, yukarıda da açıklandığı üzere oldukça geniş bir hizmet yelpazesini içermektedir. Farklı tipteki bu hizmetler, servisin nasıl verildiği, servisin içeriği, amacı vb. açılardan farklı sınıflandırmalara tabi tutulabilmektedir. Rekabet Kurulu nun 10.2.2005 tarih ve 05 -10/86 -33 sayılı Kararı nda katma değerli 150 hizmetler, eğlence, bilgilendirme ve uzaktan erişim olmak üz ere üç kategoride toplanmıştır. Bunlar: Eğlence hizmetleri: Bu hizmetler genel olarak logo, melodi, fal servisleri, piyango oyunları, sohbet ve arkadaşlık servisleri, oyun servisleri gibi eğlence amaçlı hizmetlerden oluşmaktadır. Bilgilendirme hizmetleri: Haber içerikli (hava durumu, borsa haberleri, gezi amaçlı bilgiler vb.) hizmetlerden oluşan ve daha çok kullanıcıyı bilgilendirme amacı taşıyan hizmetlerdir. Uzaktan erişim hizmetleri: Cep telefonu üzerinden sunulmasının kullanıcılar nezdinde en değerli olacağı düşünülen servisler arasındadır (Mobil bankacılık, e - 160 posta, oylama hizmetleri vb.). Bu hizmetlerin kapsamının ve talebinin gelecek dönemde daha da artacağı tahmin edilmektedir. Bu hizmetler özellikle insanların hareket halindeyken talep edebileceğ i hizmetlerdir. Örneğin, herhangi bir yerden cep telefonu aracılığıyla para gönderme gibi. Anlaşılacağı üzere bu sınıflandırma verilen hizmetlerin niteliğine göre yapılmış, sınıflandırmada mobil pazarlama hizmetlerine ayrıca yer verilmemiştir. Karar ın devamında katma değerli hizmetlerle, ses hizmetleri ayrıştırılmış; GSM operatörleri açısından arz yönlü bir değerlendirme yapılarak ilgili ürün pazarı GSM şebekeleri üzerinden sunulan katma değerli hizmetler olarak belirlenmiştir. Yine Karar ın devamında k atma değerli hizmetlerin sunumu için içerik, bilgisayar yazılımı, 170 uygulamaları ve sunucularına ihtiyaç duyulduğundan hareketle GSM şebekeleri üzerinden katma değerli hizmetler sunmak için gerekli olan içerik temin ve uygulama hizmetleri ikinci bir pazar olarak belirlenmiştir. Görüleceği üzere bahsi geçen Kurul Kararı nda ilgili ürün pazarı çok geniş bir perspektiften bakılarak belirlenmiş, katma değerli hizmetler bir bütün olarak ele alınmış ve özellikle amacı1 açısından farklılık gösteren mobil pazarlama hizmeti, katma değerli hizmetlerden ayrıştırılmamıştır. Benzerliği açısından görsel ve işitsel medya hizmetleri pazarındaki ayrım örnek olarak verilebilecektir. GSM üzerinden verilen katma değerli hizmetler, teknoloji ve kullanım amacından kaynaklı farklı lıkları olmasına karşın2, pazar yapısı açısından görsel ve işitsel medyaya benzemektedir. Bilindiği üzere görsel ve işitsel medya hizmetleri için 180 de reklâm (mecra) yeri pazarlama hizmetleri ve içerik hizmetleri , ayrı pazarlar olarak 1 Mobil Pazarlama h izmeti sunan firmalar, çalıştıkları firmaların ürün, marka vb. değerlerinin reklâmını/tanıtımını yapmak amacıyla GSM operatörlerinin altyapıları üzerinden sunulan katma değerli hizmetlerden faydalanmaktadırlar. 2 Görsel ve işitsel medya piyasasında faaliye t gösteren firmaların gelir kaynağının temelini reklâmlar oluşturmakta, içerik bu firmalar tarafından satın alınarak izleyicilerin kendi yayınlarını tercih etmeleri sağlanm aya çalışılmaktadır. GSM operatörlerinin ise ana gelir kaynağını ses hizmetleri oluş tururken, reklâm amaçlı olamayan içerik (bu aşamada henüz gerekli teknolojik altyapı mümkün olmadığından, televizyon vb. türde yayınlar yapılama maktadır) abonelere ücret karşılığı verilmektedir. 07-92/1191 -461 5 değerlendirilmekted ir.3 Bu kapsamda değerlendirildiğinde katma değerli hizmetlerin de pazarın kendine has özellikleri de dikkate alınarak, Reklâm /tanıtım amacıyla mobil telefonları mecra olarak değerlendirmek isteyen firmalara yönelik hizmet veren firmaların faaliyet gösterd iği mobil pazarlama hizmetleri, Yukarıda yer verilen oyun, logo, melodi gibi eğlence amaçlı servislerle, haberler, hava durumu gibi bilgilendirme amaçlı servislerin yer aldığı içerik hizmetleri ve Araç/stok takip, müşteri hizmetleri gibi servisleri içeren kurumsal hizmetler olarak üç ayrı kategoriye ayrılması mümkündür. 190 Mobil pazarlama hizmetleri, firmaların, marka/ürün tanıtımlarını yapmak, marka/ürün hakkında bilgi vermek, satışlarını artırmak, tüketicilerin marka/ürün üzerindeki tutumları üzerinde e tkili olmak vb. amaçlarla mobil telefonları üzerinden son kullanıcılara ulaşmak yoluyla gerçekleştirdikleri bir pazarlama çeşididir. Gelişen teknoloji, mobil telefonların da TV, radyo, gazete vb. mecralar arasında yerini almasını sağlamıştır. Mobil telefon mecr ası, gelenekselleşen reklam mecraları olan TV, radyo vb. mecralara kıyasla, hedef kitleye doğrudan, garantili erişim, ölçülebilirlik, mobilite özelliği sebebiyle istenilen her an hızlı bir şekilde tüketiciye ulaşılabiliyor 200 olması, katıl kazan türü uygu lamalarda, ürün paketi üzerinde yer alan şifrenin gönderimi şeklinde tasarlanan pazarlama yöntemi ile ürünün satın alındığına yönelik ispat kabiliyeti gibi özellikleriyle gelecek dönemin en önemli pazarlama mecralarından birisi olmaya adaydır. Özellikle üç üncü nesil mobil telefon hizmetinin sunulmaya/yaygınlaşmaya başlamasıyla birlikte hâlihazırda hızla büyümekte olan mobil pazarlama hizmetleri pazarının ivmesinin artması, bu pazarın altyapısını oluşturan GSM operatörlerinin pazara olan ilgisini de artırmak tadır. Mobil pazarlama hizmetleri pazarının işleyişine bakıldığında; GSM üzerinden sağlanan 210 katma değerli hizmetlerin hizmetin içeriği ve/veya mobil şebekelerde kullanımı için gerekli yazılımın üçüncü kişiler olarak nitelenen hizmet sağlayıcı firmalardan alındığı, erişim altyapısının ise GSM operatörü tarafından sağlandığı ve bu ilişki sonucunda hizmetten elde edilen gelirlerin GSM işletmecisi ve hizmet sağlayıcısı teşebbüs ile belli oranlarda paylaşıldığı ya da hizmet sağlayıcısı teşebbüse prim ödendiği i ş modellerinin uygulandığı görülecektir. Mobil telefonlar üzerinden tanıtım yapmak isteyen firmalar, değer zincirinin ortasında yer alan mobil pazarlama firmalarıyla ya da doğrudan GSM operatörleri ile çalışabilmektedirler. Mobil pazarlama hizmeti veren f irmalar, müşterilerine yönelik olarak ; 220 Katıl kazan, Kampanya kurgulama, Tanıtım/ reklâm için toplu KMS, MMS gönderimi, 3 Teknolojinin gelişmesiyle birlikte, mobil telefonlar, veril en ses hizmetlerinin yanı sıra görsel ve işitsel medyanın sağladığı tüm avantajları da katma değerli hizmet olarak verebilecek noktaya gelecektir. 07-92/1191 -461 6 Profilleme (veri tabanı sorgulama) ve benzeri kampanyalar/uygulamalar hazırlamaktadırlar. Ürünün tanıtım faaliyetleri için gerekli çalış maları yapan mobil pazarlama firmaları, mecra olarak tanımladıkları GSM operatörlerinin altyapılarını kullanarak abonelere ulaşmakta ve yukarıda da ifade edildiği üzere hizmetten elde edilen gelirler GSM işletmecisi ve mobil pazarlama firmaları arasında be lli oranlarda paylaşılmaktadır. Mobil pazarlama hizmetleri genellikle KMS yoluyla kullanıcılara sunulmaktadır. Bu 230 kapsamdaki hizmetlerden aboneler faydalanmak istediklerinde genellikle abonesi bulunan GSM operatörü tarafından ilgili katma değerli hizmet i çin adanmış bulunan 4 haneli servis numarasına KMS göndermekte ve ilgili hizmetin niteliğine göre belirlenen hizmet tarifesine göre faturalandırılmaktadır. Mobil pazarlama hizmetleri genellikle abonelerin kısa mesaj yoluyla katılımını gerektirse de belirli bir veri tabanına kayıtlı kullanıcılara reklâm amaçlı toplu KMS gönderimi uygulamalarında olduğu üzere mutlaka bu şekilde gerçekleşmek zorunda değildir. Son belirtilen uygulama ve diğer benzeri uygulamalarda GSM abonesi herhangi bir katılım gerçekleştirme diği için herhangi bir ücret de ödememekte, bunun yerine hizmetin sunulmasını talep eden teşebbüs tarafından GSM operatörlerine ya da mobil pazarlama şirketlerine ödeme 240 yapılmaktadır. I.1.1. İlgili Ürün Pazarı Mobil pazarlama hizmetleri, tüketicilere sunum u yasal ve ticari gereklilikler nedeniyle, teknik olarak altyapısı üzerinden hizmeti sunan GSM işletmecilerinin ve söz konusu hizmetlerin oluşturulmasını sağlayan mobil pazarlama firmalarının katılımını gerektiren bir süreç sonunda gerçekleşmektedir. Dolay ısıyla, ilgili ürün pazarının tanımında mobil pazarlama hizmetleri ve bu hizmetlerin sunumu için gerekli olan altyapı olmak üzere ikili bir ayrıma gitme ihtiyacı duyulmaktadır. Yukarıda ayrıntıları ile açıklandığı üzere mobil pazarlama hizmetlerinin nitel iği/amacı itibarıyla diğer katma değerli hizmetlerden farklılaştığı görülmüş ve bu hizmetler ile 250 diğer katma değerli hizmetler arasında herhangi bir ikame olanağının bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu farklılaşma temel olarak mobil pazarlama hizmetinin tanımı/a macı ve dolayısıyla bu hizmetin içeriğini sunan teşebbüslerin niteliklerinden kaynaklanmaktadır. Mobil pazarlamanın, aslen bir reklâm /tanıtım ve pazarlama faaliyeti olduğu ve söz konusu işin gerçekleştirilebilmesi için bu alanda bir uzmanlık gerektiği açık tır. Yapılan incelemelerde de mobil pazarlama faaliyetlerinde bulunan teşebbüslerin bu alanda uzmanlaşmış profesyonel teşebbüsler oldukları görülmüştür. Bu nedenle eğlence ve bilgi edinme gibi içerik hizmetleri sunan teşebbüsler (logo, melodi, haber, hava durumu servisleri) ile mobil pazarlama faaliyetlerinde bulunan teşebbüsler arasında arz ikamesi seviyesinin de düşük olduğu söylenebilecektir. 260 Bu açıklamalar ışığında ilgili ürün pazarlarından birinin, hem ürünlerin nitelik olarak farklılaşması hem de arz ikamesinin sınırlı olması nedeniyle katma değerli hizmetler pazarının bir alt pazarı olarak mobil pazarlama hizmetleri olduğu na kanaat getirilmiştir . Mobil pazarlama hizmetlerinin sunulması için gerekli olan altyapı GSM operatörleri tarafından sağlanmak tadır. GSM operatörlerinin de kendi aralarında, mobil telefon kullanıcılarına erişim olanağı sağlayan erişim mecrası/altyapı sağlayıcısı olarak rekabet halinde oldukları görülmektedir. Dolayısıyla, mobil pazarlama hizmetlerinin sunumu için gerekli olan al tyapı hizmetleri pazarı olarak ikinci bir pazar daha tanımlanması gerekmektedir. 270 07-92/1191 -461 7 I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar GSM hizmetlerinin ve dolayısıyla GSM şebekesi üzerinden sunulan katma değerli hizmetlerin tüm Türkiye de sunuluyor olması nedeniyle ilgili coğra fi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak alınmıştır. I.2. Katma Değerli Hizmetlere İlişkin Düzenleyici Yapı ve Telekomünikasyon Kurumu Görüşü İlk inceleme sürecinde, 2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun 7. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince 4.9.2007 tarih ve 3162 sayılı yazı ile Telekomünikasyon Kurumu ndan (TK) konuya ilişkin görüşü talep edilmiş, TK görüşü 30.10.2007 tarih ve 7034 sayı ile 280 Rekabet Kurumu kayıtlarına girmiştir. TK görüşünde konunun özel hukuk hükümleri ile 4054 sayılı Kanun kapsamında değ erlendirilmesinin uygun olacağının düşünüldüğü bildirilmekte ve Turkcell in etkin piyasa gücüne sahip işletmeci olarak belirlendiği pazarlara, bu pazarlardaki pazar paylarına ve ARPU değerlerine yer verilmektedir. Telekomünikasyon Kurumu görüşü, Rekabet Ku rulu nun konuya ilişkin vermiş olduğu önceki tarihli karar ve teşebbüs yetkililerinin konuya ilişkin yorumlarından, katma değerli hizmetler piyasasında 2004 yılından bu yana düzenleyici yapıda herhangi bir değişikliğin söz konusu olmadığı, 406 sayılı Telgr af ve Telefon Kanunu nun 2 (a) ve 18. maddelerince yetkilendirilen gerçek ve tüzel kişilerin üçüncü taraflara KMS hizmeti sunmalarının mümkün olmadığı, telekomünikasyon mevzuatı gereğince bu hizmetleri 290 GSM operatörlerinin kendilerinin sunmakla yükümlü oldu kları fakat ilgili işletmecilerin mevzuattan kaynaklanan yükümlülüğünün bu hizmetleri sunarken mevzuatça getirilen hizmet standardı ve tüketici haklarına ilişkin yükümlülükler olduğu sonucuna varılmaktadır. I.3. İçerik Temin, Reklâm & Pazarlama, Sunucu Bar ındırma, Uygulama Geliştirme & İşletme Hizmet Çerçeve Sözleşmesi Turkcell tarafından gönderilen ve Rekabe t Kurumu kayıtlarına 5.12.2007 tarih ve 8032 sayı ile giren yazıda mobil pazarlama ajanslarıyla "gelir paylaşım modeli" esasına göre çalışıldığı belirt ilmekte ve mobil pazarlama ajansları ile Turkcell arasında "İçerik Temin, Reklâm & Pazarlama, Sunucu Barındırma, Uygulama Geliştirme & İşletme Hizmet 300 Çerçeve Sözleşmesi (Sözleşme) imzalandığı, anılan matbu sözleşmenin katma değerli hizmetlerin sunumuna il işkin genel hüküm ve koşulları düzenlediği, bu matbu sözleşmeye ek olmak üzere, uygulanacak kampanyanın kurgusuna göre değişen ek protokollerin de imzalanabildiği ifade edilmektedir. Sözleşmenin konusu, 2. maddede, Turkcell tarafından verilen katma değerli servisler kapsamında kuruluştan4 alacağı hizmetlerin esaslarını ve tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olarak ortaya konmuştur. Sözleşmenin tanımlar bölümünde sözleşmenin kapsamını oluşturan katma değerli hizmetler, Turkcell tarafında n, Turkcell GSM şebekesi üzerinden abonelere sunulan oyun, yarışma, oylama, bilgi eğlence ve benzeri etkinlikler olarak tanımlanmıştır. 310 Sözleşmenin tarafı olan kuruluş tarafından aşağıda sayılan ve açıklamasına yer verilen hizmetler Turkcell için sağlanaca ktır. İçerik temin hizmeti: Turkcell tarafından abonelere sunulan katma değerli servisler kapsamında kullanılmak üzere, Turkcell in kendi altyapısında kullanılabilecek biçimde 4 Turkcell in abonelerine sağladığı katma değerli servisler için Turkcell adına içerik temin eden, bu uygulam aları Turkcell adına çeşitli tanıtım mecralarında (radyo, televizyon, gazete, dergi vs.) pazarlayan veya s ervislerin teknik altyapısını geliştirip barındırarak Turkcell in kendi abonelerine sunabileceği biçimde söz konusu iç erikleri elektronik formatta get iren tüzel kişiler (Sözleşme, Bölüm 1: Tanımlar). 07-92/1191 -461 8 çeşitli kurum, kuruluş ve/veya kişilerden FSEK te belirlenmiş fikri ve sınaî haklar ile çoğaltma, yayma, işleme, umuma iletim ve temsil hakları doğrultusunda ilgili anlaşmaları Turkcell adına yapan kuruluşların hizmetidir. Kuruluş tarafından gerçekleştirilecek içerik temini ve yönetiminin Turkcell stratejileri doğrultusunda gerçekleşt irileceği ve uygulamalarda yer alan içerikler ile ilgili tüm hukuki ve cezai sorumluluğun kuruluşa ait olacağı sözleşmede hüküm altına alınmıştır. 320 Reklâm ve pazarlama hizmeti: Turkcell tarafından abonelere sunulan katma değerli servislerin abonelere tanıtı mı amacıyla, Turkcell in yazılı izin ve/veya onayını alarak, Turkcell adına ilgili medya kuruluşları ile tanıtım anlaşmaları imzalayan kuruluşların hizmetidir. Kuruluşun uygulamalar ile ilgili olarak gerçekleştireceği her türlü tanıtımın içerisinde ve veri lecek olan hizmetin ifası sırasında verilen hizmetin Bir TURKCELL Hizmeti olduğuna dair ibarelere, Turkcell in belirleyeceği ve kuruluşa bildireceği standartlara uygun olarak yer vermekle sorumlu olduğu sözleşme ile belirlenmiştir. Sunucu barındırma hizm eti: Turkcell tarafından abonelere sunulan katma değerli servislerin elektronik formata dönüştürüldüğü aplikasyonların yer aldığı sunucuların temini, bakımı ve işletimini gerçekleştiren kuruluşların hizmetidir. 330 Uygulama geliştirme ve işletme hizmeti: Turkc ell tarafından abonelerine sunulan katma değerli servislerin elektronik formata dönüştürülebilmesi için ilgili yazılımları geliştiren ve bu yazılımları Turkcell in talepleri doğrultusunda güncelleyen, işleten ve bu yazılımlar ile ilgili olarak Turkcell den veya abonelerden yöneltilebilecek soru/sorunları yanıtlamak/çözmek üzere bir çağrı merkezi kurmuş olan kuruluşların hizmetidir. Ek sözleşme ise taraflar arasında mutabık kalınan hususlara istinaden, kuruluşun Turkcell adına sağlayacağı hizmetlerin kapsamı yine Turkcell in sunacağı katma değerli servis bazında düzenleyen ve o uygulamaya ilişkin gelir paylaşımı, fiyatlandırmalar ve ödeme zamanları gibi koşulları belirlemek üzere imzalanarak, sözleşmenin ayrılmaz bir parçasını oluşturan ve sadece sözleşme ile hüküm ifade 340 eden sözleşme olarak tanımlanmaktadır. Sözleşme ile kuruluş ve Turkcell in sorumlulukları açıklığa kavuşturulmakta, ödemelerin Turkcell in kuruluştan alacağı hizmete göre peşin ve/veya gelir paylaşımı esasına göre yapabileceği belirtilmekte, k uruluştan beklenen performans kriterleri ortaya konmakta ve cezai ve yasal şartlar açıklanmaktadır. Sözleşmenin 10.12 no.lu maddesinde ise kuruluşun sözleşme süresince Turkcell ile rekabet ortamı içerisinde bulunan kişi ve kuruluşlarla sözleşme konusu vey a benzeri bir servise ilişkin çalışmalarda bulunmayacağı hükme bağlanmakta ve Turkcell ile sözleşmeye taraf olan kuruluş arasında münhasırlık ilişkisi öngörülmektedir. Ayrıca, sözleşmenin, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıllık bir süre için geçerl i olacağı ve sözleşmenin süresinin 350 sona ermesinden bir ay önce tarafların karşılıklı mutabakatı ile sözleşme süresini uzatabileceği kararlaştırılmaktadır. Dosya konusu şikâyet kapsamında incelenen ve yukarıda ayrıntılarına yer verilen sözleşme ile Rekabet Kurulu nun 10. 2.2005 tarih ve 05 -10/86 -33 kararı çerçevesinde incelenen sözleşmenin temelde aynı hükümleri içerdiği anlaşılmaktadır. Sözleşme temelde aynı kalmakla birlikte, yukarıda anılan Rekabet Kurulu kararından sonra katma değerli hizmetler pazarındak i uygulamalarda birtakım değişiklikler ortaya çıkmıştır. Mayıs 2006 tarihinden itibaren Turkcell in mobil pazarlama hizmeti veren firmalar dışında kalan katma değerli hizmetler sunan firmalara uygulamış olduğu münhasır çalışma şartını kaldırmasıyla bu firm aların Vodafone ve Avea abonelerine de 360 hizmet verebilmeye başladığı, bu durumun pazarın büyümesine, ilgili içerik sağlayıcı firmaların gelirlerini ve ürün çeşitliliğini arttırmasına ve 3 GSM operatörü abonelerinin 07-92/1191 -461 9 de bu hizmet ve ürünlerden faydalanabilmes ini sağladığı tespit edilmiş, aynı durumun mobil pazarlama kampanyaları için henüz geçerli olmadığı anlaşılmıştır. Turkcell tarafından katma değerli hizmetlerin sunumunda aracılık eden firmaların büyük bir çoğunluğu ile ( mevcut durumda 65 adet) münhasır ça lışmaya son verildiği bildirilmektedir. I.4. Pazar Gücü Analizi Bir GSM operatörünün yukarıda belirtilen ilgili pazarda faaliyette bulunabilmesi için katma değerli hizmetleri nihai kullanıcıya ulaştırabilecek altyapıya sahip olması 370 gerekmektedir. Bu gerek lilik açısından değerlendirildiğinde her üç GSM operatörünün de birbirine benzer özelliklere sahip olduğu ortaya konabilir ancak altyapıya sahip olmak rekabet gücü açısından tek başına yeterli değildir. Altyapı üzerinden sağlanan hizmetin rakiplere karşı b ir üstünlük sağlayabilmesi için olabildiğince fazla nihai kullanıcıya ulaşması gerekmektedir. Bu bağlamda, mobil pazarlama hizmetlerinin sunumu için gerekli olan altyapı hizmetleri pazarında rekabet halinde bulunan GSM operatörlerinin GSM hizmetleri paza rındaki gücü önem kazanmaktadır. Şüphesiz, 4054 sayılı Kanun da bahsedilen pazar gücünün en önemli göstergesi, tek başına yeterli olmamakla birlikte, teşebbüsün ilgili pazardaki pazar payıdır. Telekomünikasyon Kurumu ndan sağlanan veriler dikkate alındığın da Haziran 2007 380 tarihi itibarıyla, yaklaşık 58 milyon GSM abonesinin %58 i Turkcell, %27 si Vodafone, %15 i ise Avea abonesidir. Pazar payları net satışlara göre değerlendirildiğinde ise, 2006 sonu itibarıyla, Turkcell in %72 lik bir paya sahip olduğu görü lürken, Vodafone un %15, Avea nın %13 pazar payına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, Turkcell in kullanıcı başı ortalama gelir seviyesi bakımından daha yüksek değerlere sahip olduğu ortaya çıkmaktadır. Öte yandan mobil pazarlama hizmetlerinin sunu mu için gerekli olan altyapı hizmetleri pazarında ciro ve pazar payı rakamları şu şekilde ortaya çıkmıştır: Tablo 1: Mobil Pazarlama Hizmetlerinin Sunumu İçin Gerekli Olan Altyapı Hizmetleri Pazarında Ciro ve Pazar Payı Rakamları (YTL) Ciro (2006) Pazar Payı (2006) Ciro (2007) Pazar Payı (2007) Turkcell ( ) ( ) % ( ) ( ) % Vodafone ( ) ( ) % ( ) ( ) % Avea ( ) ( ) % ( ) ( ) % ( ) ( ) % ( ) ( ) % Not: 2007 rakamları ilk dokuz ay sonuçlarını yansıtmaktadır. Dolayısı yla, ilgili pazarda Turkcell dışındaki operatörlerin anlamlı bir varlığından söz 390 edebilmek olanaklı değildir. Öte yandan, "İçerik Temin, Reklâm & Pazarlama, Sunucu Barındırma, Uygulama Geliştirme & İşletme Hizmet Çerçeve Sözleşme"sinde Turkcell in sözleş melere taraf olan kuruluşlara getirdiği koşullar da göz önüne alındığında Turkcell in önemli bir pazar gücüne sahip olduğu ortaya çıkmaktadır. 07-92/1191 -461 10 I.5. Değerlendirme 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin 2. maddesi 4054 sayılı Kan un un 4. maddesinden muaf tutulacak anlaşmaların kapsamını belirlemektedir. İlgili madde hükmüne göre , üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da 400 daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar -dikey anlaşmalar - bu Tebliğde belirtilen koşulları taşıması kaydıyla, Kanunun 4 üncü maddesindeki yasaklamadan Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmaktadır. Bu aş amada Turkcell ile mobil pazarlama pazarında faaliyet gösteren firmalar arasındaki ilişkinin çözümlenmesi gerekmektedir. Mobil pazarlama hizmeti pazarı ile bu pazarda faaliyet gösteren firmalarla Turkcell arasındaki ilişki, ilgili pazarın değerlendirildiği bölümlerde de ayrıntıları ile açıklandığı için burada tekrar 410 edilmeyecektir. Mobil pazarlama hizmeti veren firmalarla, mobil pazarlama hizmetinin sunulabilmesi için gerekli altyapı hizmetini sağlayan GSM operatörleri arasındaki alıcı -satıcı ilişkisinin kurgusunda, telekomünikasyon mevzuatının getirdiği bazı teknik yükümlülüklerin f arklı yorumlara sebebiyet verdiği; taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde n, Turkcell in alıcı , mobil pazarlama firmaları nın ise satıcı olarak gösterildiği anlaşılmaktadır. Telekomünikasyon mevzuatının altyapı hizmetinin verilmesine ilişkin bir takım teknik yükümlülükleri GSM operatörlerine yüklemesi ve dolayısıyla mobil pazarlama firmaları tarafından gerçekleştirilen hizmetlerin -mevcut dosyada - bir Turkcell hizmeti olarak duyurulması, Turkcell in mobil pazarlama hizmeti veren firmaların sunduğu 420 reklâm/tanıtım içeriğini satın aldığının düşünülmesine yol açmaktadır. Gerçekte Turkcell, mobil pazarlama hizmeti sunan firmalara bir altyapı hizmeti vermektedir. Bu husus, Turkcell e hizmet vermediklerini, Turkcell in GSM altyapısını kullanarak markalara/mark a sahiplerine hizmet verdiklerini ifade eden mobil pazarlama firmaları tarafından da doğrulanmaktadır. Turkcell, altyapısı üzerinden verilen mobil pazarlama hizmeti sonucunda abonelerin katılımı ile gerçekleşen KMS trafiğinden tahsil ettiği ücretlerin bir kısmını vermiş olduğu altyapı hizmeti karşılığında almakta, geri kalanını mobil pazarlama hizmeti veren firmaya iletmektedir (gelir paylaşımı). Söz konusu mobil pazarlama hizmetlerinin, altyapının kullanımından kaynaklanan teknik sorumluluğun dışında kala n hukuki sorumluluğun kimin üzerinde bulunduğunun 430 tespit edilmesi durumunda da, alıcı -satıcı karmaşası açıklığa kavuşabilecektir. Avea dan istenen bilgilere karşılık gönderilen cevapta aşağıdaki ifadelere yer verildiği görülmektedir. Telekomünikasyon Kuru mu nun hizmet kalitesinin sağlanması amacıyla getirdiği temel yükümlülükler, imtiyaz sözleşmesinde düzenlenmekte olup bunlar temel olarak arama başarısızlık ve arama blokaj oranlarının belirli bir seviyenin üzerinde olmamasına yönelik düzenlemelerdir. Bunl arın ise mobil pazarlama kampanyaları (ya da genel olarak katma değerli hizmetlerin sunumu) ile ilişkisi bulunmamaktadır. Katma değerli hizmetler ile ilgili olarak getirilen bir diğer yükümlülük ise 440 Şirketimiz tarafından sunulan katma değerli hizmetlerden yararlanacak abonelere, sunulacak hizmetin ücreti, hizmetin içeriği, abone/üye olma ve 07-92/1191 -461 11 abonelikten/üyelikten ayrılmaya ilişkin hususlarda azami dikkat gösterilmesi; abonelere gerekli kolaylıkların sağlanmasını teminen, abone/üye olmaya ilişkin usulün abon elik/üyelikten ayrılma durumunda da aynen uygulanması, hizmetin içeriğine ve ücretine ilişkin bilgilerin yanılmaya mahal vermeyecek şekilde kullanıcıya iletilmesinin sağlanması olup (Ek -B: 12/04/2007 gün ve 25727 -18334 sayılı Telekomünikasyon Kurumu yazısı ), bu yükümlülüğün yerine getirilmesi için ilgili iş ortaklarıyla münhasır çalışmak gerekmediği açıktır. Diğer yandan Turkcell in mobil pazarlama şirketleri ile yapmış olduğu İçerik Temin, 450 Reklâm ve Pazarlama, Sunucu Barındırma, Uygulama Geliştirme ve İş letme Hizmet Çerçeve Sözleşmesi incelendiğinde sözleşmenin konusunu belirleyen 2. maddesinde : İçerik temin hizmeti: Turkcell tarafından abonelere sunulan katma değerli servisler kapsamında kullanılmak üzere, Turkcell in kendi altyapısında kullanılabilece k biçimde çeşitli kurum, kuruluş ve/veya kişilerden FSEK te belirlenmiş fikri ve sınaî haklar ile çoğaltma, yayma, işleme, umuma iletim ve temsil hakları doğrultusunda ilgili anlaşmaları Turkcell adına yapan kuruluşların hizmetidir ifadelerine yer verilme kte, kuruluş tarafından gerçekleştirilecek içerik temini ve yönetiminin Turkcell stratejileri doğrultusunda gerçekleştirileceği ve uygulamalarda yer 460 alan içerikler ile ilgili tüm hukuki ve cezai sorumluluğun kuruluşa ait olacağı sözleşmede hüküm altına alı nmaktadır. Bu açıklamalar çerçevesinde Turkcell in aslen mobil pazarlama hizmetlerinin sağlanması için gerekli altyapı sağlayıcısı konumunda olduğu, diğer hukuki sorumluluğun mobil pazarlama şirketinde olduğu görülmektedir. Bunlara ek olarak mobil pazarla ma hizmeti esasen bir tanıtım/reklâm hizmeti olması nedeniyle pazarlama şirketi tarafından yaratılan içeriğin diğer reklâm mecralarında da duyurulması işin muhteviyatı gereğidir. Pazarlama işinin bu niteliği ile doğrudan ilgili olarak ve tarafların sorumlu luklarını belirleyen aşağıdaki hükümlere de sözleşmelerde yer verilmektedir: Reklâm ve pazarlama hizmeti: Turkcell tarafından abonelere sunulan katma 470 değerli servislerin abonelere tanıtımı amacıyla, Turkcell in yazılı izin ve/veya onayını alarak, Turkcel l adına ilgili medya kuruluşları ile tanıtım anlaşmaları imzalayan kuruluşların hizmetidir. Kuruluşun uygulamalar ile ilgili olarak gerçekleştireceği her türlü tanıtımın içerisinde ve verilecek olan hizmetin ifası sırasında verilen hizmetin Bir TURKCELL Hizmeti olduğuna dair ibarelere, Turkcell in belirleyeceği ve kuruluşa bildireceği standartlara uygun olarak yer vermekle sorumlu olduğu sözleşme ile belirlenmiştir. Diğer yandan mobil pazarlama şirketleri sözleşmelerde uygulamalar sonucunda elde edilen v erilerin işlenmesi, bu verileri işleyecek sunucuların temini/bakımı tamamen mobil pazarlama şirketlerinin sorumluluğu altında bulunmaktadır. Sözleşmedeki ilgili hüküm ise 480 aşağıdaki şekildedir : Sunucu barındırma hizmeti: Turkcell tarafından abonelere sunul an katma değerli servislerin elektronik formata dönüştürüldüğü aplikasyonların yer aldığı sunucuların temini, bakımı ve işletimini gerçekleştiren kuruluşların hizmetidir. Kuruluşun bir diğer yükümlülüğü ise uygulamalardan kaynaklanan sorunların giderilmes ine ilişkindir. Sözleşme hükümlerine göre uygulama geliştirme ve işletme hizmeti ; 07-92/1191 -461 12 Turkcell tarafından abonelerine sunulan katma değerli servislerin elektronik formata dönüştürülebilmesi için ilgili yazılımları geliştiren ve bu yazılımları Turkcell in tale pleri doğrultusunda güncelleyen, işleten ve bu yazılımlar ile ilgili 490 olarak Turkcell den veya abonelerden yöneltebilecek soru/sorunları yanıtlamak/çözmek üzere bir çağrı merkezi kurmuş olan kuruluşların hizmetidir şeklinde tanımlanmıştır. Yukarıda yer ve rilen sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde , Turkcell in mobil pazarlama hizmetlerine ilişkin olarak altyapı sağlayıcısı olması dışında hiçbir yükümlülüğünün bulunmadığı, operasyonel risklerin, içeriği sağlayan firmalar üzerine nakledildiği görü lmektedir. Diğer yandan mobil pazarlama hizmetinin bileşenleri olarak fiilen Turkcell in içerik hazırlama, kampanya sonucu oluşan verileri işleme, çıkacak sorunların giderilmesi gibi herhangi bir faaliyetinin de bulunmadığı görülmektedir. Buna ek olarak raportörlerce Turkcell de yapılan incelemede hazırlanan Tutanak ta da 500 Turkcell yetkilileri tarafından, yapılan değerlendirmeye paralel ifadelere yer verilmektedir. Mobil pazarlama kurguları kapsamında, firmalar tarafından düzenlenen ve iletişimi yapılan hi zmetlerde Turkcell tamamen bir altyapı sağlayıcısı olarak katkıda bulunmaktadır. Bu bağlamda, telekomünikasyon mevzuatı bakımından her ne kadar hizmeti sunmaktan hukuken sorumlu olduğu iddia edilecek olsa da5, Turkcell in, kendisi dışındaki mobil pazarlam a firmaları tarafından verilen hizmetler kapsamında, fiilen bu hizmetleri sunan bir işletmeci olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Tüm bu açıklamalar çerçevesinde Turkcell in, esasen, sahip olduğu 510 altyapıyı mobil pazarlama firm alarına sağlayan bir GSM operatörü olduğu, diğer bir ifade ile 2002/2 sayılı Tebliğ bakımından sağlayıcı konumunda bulunduğu söylenebilecektir. Ancak gelinen bu noktada, ilgili ürün pazarının, 10.2.2005 tarih ve 05 -10/86 -33 Kurul Kararı nda tanımlanan ilgi li ürün pazarına kıyasla daha dar kapsamda tanımlandığı dikkate alınarak, Turkcell in mobil pazarlama hizmeti veren firmalara yönelik getirdiği rekabet etmeme yükümlülüğünün, bu pazara olan etkisi açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktad ır. Bilindiği üzere şikâyet konusunu, Turkcell in mobil pazarlama firmaları ile aralarında imzaladığı anlaşmalarda münhasırlık şartının bulunması ve dolayısıyla diğer GSM 520 operatörlerinin mobil pazarlama firmalarına yönelik olarak altyapı hizmeti verememele ri oluşturmaktadır. Turkcell, mobil pazarlama şirketleriyle münhasıran çalışma gerekçesini, bu hizmetlerin mevzuata uygun bir şekilde sunulmasından, Telekomünikasyon Kurumu ve aboneler nezdinde, tek başına kendisinin sorumlu olması olarak açıklamaktadır. T urkcell tarafından bu husus özet olarak aşağıdaki şekilde ifade edilmektedir: Bu kapsamda Şirketimiz, hizmetin belirli bir kalitede, sürekli ve düzenli olarak sunulmasını, hizmetlere uygulanacak ücretlerin maliyet esaslı olarak belirlenmesini, abone ve k ullanıcılara ait kişisel bilgilerin gizliliğinin korunmasını, kampanyalara ilişkin tüm detayların, hizmete erişim ve kullanım koşullarının 530 kolayca erişilebilir mecralar aracılığıyla abone ve kullanıcılara ulaştırılmasını, 5Dosya kapsamındaki Telekomünikasyon Kurumu yazılarından da anlaşılacağı üzere, Turkcell, Telekomünik asyon mevzuatınca getirilen hizmet standardı yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludur. 07-92/1191 -461 13 abone ve kullanıcılar arasında hiz metin sunumuna ilişkin olarak herhangi bir ayrımcılık yapılmamasını, özel hayatın ve haberleşmenin gizliliğinin korunmasını ve haberleşmenin engellenmemesini ve Kanunda yer alan benzeri pek çok ilke ve kurala uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Bu nedenle Ş irketimiz, katma değerli hizmetlerin sunumu hususunda iş ilişkisinde bulunduğu firmaların ilgili mevzuatta yer verilen tüm bu yükümlülüklere uygun davranmasını sağlamak zorundadır. Bunu sağlamanın en etkili yöntemlerinden birinin de münhasır ve yakın çal ışma ilişkisi olacağı, bu ilişkinin sürekli eğitim ve denetim ile desteklenmesinin gerekeceği tabiidir. 540 Turkcell in yukarıda ifade edilen gerekçesi birçok yönden diğer katma değerli hizmetlere ilişkin uygulamalarıyla tutarlı bulunmamakta ve öne sürülen bu gerekçenin münhasır çalışma gerekliliği ile bağı kurulamamaktadır. Öncelikle belirtmek gerekir ki , sözleşmenin münhasır çalışma yükümlülüğü getiren Gizlilik başlıklı 10. maddesinde kuruluşlara ayrıca, sözleşmenin ifası dolayısıyla elde edilen tüm bilgi leri üçüncü kişilere vermeme, çoğaltmama, açıklamama, koruma, aksi takdirde doğacak zarardan tazminat verme yükümlülüğü getirilmektedir. Hâlihazırda gizlilik konusunda açık bir şekilde düzenlenen bir hüküm varken, rakip firmaların ilgili pazarda Turkcell in çalıştığı firmalarla çalışmasını engellemeye yönelik açık bir hüküm olan münhasırlık şartının, bu amaca hizmet ettiğini iddia etmek inandırıcı 550 gelmemektedir6. Yukarıda da ifade edildiği üzere hâlihazırda düzenlenen anlaşmalarda firma yükümlülükleri/sor umlulukları ayrıntılı bir şekilde belirlenmiştir. Bu hükümlere uymayan bir teşebbüsün bir yandan tazminat yükümlülüğü altında bulunması diğer yandan pazar payı düşünüldüğünde , Turkcell gibi önemli bir şirket ile bir daha çalışamama gibi riski bulunması ned eniyle sözleşmede geçen gizlilik hükümlerinin aksine bir uygulama gerçekleşmesinin mümkün olmayacağı anlaşılmaktadır. Diğer yandan mobil pazarlama şirketleri ile oluşturulan iş modeline benzer bir şekilde diğer katma değerli hizmet sunucusu firmalarla Tur kcell in münhasır olarak çalışmadığı teşebbüsün kendi ifadelerinden de anlaşılmaktadır. Turkcell konuyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelere yer vermektedir; 560 Şirketimiz de, katma değerli hizmetlerin sunumunda aracılık eden firmaların büyük bir çoğunluğu ile (bugün itibariyle 65 adet) münhasır çalışmaya son vermiştir. Kurul bu açıklamaların yanı sıra Avea nın 430 ila 450. satırlarında yer verilen ifadelerini de göz önünde bulundurmaktadır. Tüm bu bilgilerin ek olarak yukarıda da yer verildiği üzere , Turkcell mobil pazarlama uygulamalarından kaynaklanan tüm operasyonel riskleri de bu teşebbüsler üzerine yüklemiş durumdadır. Turkcell tarafından münhasırlığın gerekliliği ile ilgili öne sürülen hususlardan bir diğeri teknik ticari destekten kaynaklanan faydaları n, know -how dolayısıyla devredilen bilgilerin korunması için münhasırlığın gerekliliğidir. 570 Raportörlerce yapılan y erinde inceleme esnasında Turkcell yetkilileri , konuyla ilgili olarak aşağıdaki hususu ifade etmişlerdir : 6 Hâlihazırda Var mısın Yok musun adlı yarışmanın yılbaşı finaline yönelik oylama işlemi her üç operatörün de katılımıyla gerçekleşmekte; yapılan duyurularda, bu hizmetin Turkcell, Avea ve Vodafone hizmeti oldu ğuna yönelik ifadenin yer aldığı görülebilmektedir. 07-92/1191 -461 14 ajanslarla teknik ve ticari husu slara ilişkin know -how paylaşımı yapmaktayız . Bu bilgilerimizi rakip operatörlerin eline geçme riskinin ortadan kaldırılması bakımından da münhasırlığın gerekli olduğunu düşünüyoruz. Bu ifadeye istinaden Turkcell in Katıl -Kazan kampanyalarını düzenleyen f irmalar ve mobil hizmet ajanslarına verdiği teknik destek, know -how, ayni ya da maddi yardım hakkında bilgi talep edilmiş ve bu talebe karşın Turkcell den gönderilen cevapta konuya aşağıdaki şekilde izahat getirilmiştir. Şirketimiz, hizmetin belirli bir kalitede, sürekli ve düzenli olarak sunulmasını, 580 hizmetlere uygulanacak ücretlerin maliyet esaslı olarak belirlenmesini, abone ve kullanıcılara ait kişisel bilgilerin gizliliğinin korunmasını, kampanyalara ilişkin tüm detayların, hizmete erişim ve kullanım koşullarının kolayca erişilebilir mecralar aracılığıyla abone ve kullanıcılara ulaştırılmasını, abone ve kullanıcılar arasında hizmetin sunumuna ilişkin olarak herhangi bir ayrımcılık yapılmamasını, özel hayatın ve haberleşmenin gizliliğinin korunmasını v e haberleşmenin engellenmemesini ve Kanunda yer alan benzeri pek çok ilke ve kurala uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Bu nedenle Şirketimiz, katma değerli hizmetlerin sunumu hususunda iş ilişkisinde bulunduğu firmaların ilgili mevzuatta yer verilen tüm bu yükümlülüklere uygun davranmasını sağlamak zorundadır. Bunu sağlamanın en etkili 590 yöntemlerinden birinin de "münhasır" ve yakın çalışma ilişkisi olacağı, bu ilişkinin sürekli eğitim ve denetim ile desteklenmesinin gerekeceği tabiidir. Bu kapsamda, Şirketim iz tarafından söz konusu firmalara, belirli aralıklarla eğitimler verilmekte ve hizmetlerin sunumu için gerekli olan teknik ekipmanlar ve know -how sağlanmakta; anılan firmaların faaliyetleri Şirketimiz tarafından sürekli olarak denetlenmektedir. Yine, yukarıda açıkladığımız gibi, bu hizmetlerin mevzuata uygun olarak sunulmasından doğrudan Şirketimiz sorumlu olduğu için, söz konusu firmalar tarafından yürütülen faaliyetlerin kesintisiz ve kaliteli bir şekilde sunulmasını 600 sağlamak amacıyla, ilgili firmala ra Şirketimizce düzenli olarak, Stratejik Planlama, Pazarlama ve Satış, Proje Yönetimi konularından oluşan Yetkinlik Eğitimleri MMS (Multimedia Messaging Service), SMS (Short Messaging Service) ve IVR (Interaktive Voice Recognition) Platform hizmetlerine ilişkin Teknik eğitimler ve sektördeki tüm gelişmelerin, iş modellerinin, araştırma sonuçlarının paylaşılmasına yönelik Bilgi Yönetimi eğitimleri verilmektedir. Ayrıca, söz konusu firmalarla düzenli olarak, GSM Eğitim/Bilgilendirme, Mobil Pazarlama ve İş modeli konularında bilgi paylaşım toplantıları yapılmaktadır. Know -how bir kez verildiğinde geri alınamayan ve üretim süreçlerinde yeni -faydalı olan bilgilerin bütünü olarak tanımlanabilmektedir. Know -how ı transfer eden sağlayıcının bu 610 bilginin, ra kipleri tarafından veya onlar için kullanılmasını istememesi doğaldır. Know - how ın alıcı tarafından elde edilmesinin kolay olmadığı, anlaşmanın yürütülebilmesi için know -how ın esaslı ve zorunlu olduğu durumlarda rekabet etmeme yükümlülüğü ya da münhasır ç alışma yükümlülüğü haklı görülebilir. Öncelikle belirtmek gerekir ki, Turkcell in know -how ın korunması amacıyla münhasırlığın gerekliliği yönündeki argümanının anlaşılabilmesi için Turkcell den, mobil pazarlama şirketlerine yönelik verdiği teknik destek, know -how, ayni ya da maddi 07-92/1191 -461 15 yardımlar hakkında bilgi talep edilmiş fakat yukarıda da yer verildiği üzere bu teşebbüsten konuya ilişkin ancak genel kapsamlı bilgiler temin edilebilmiştir. Bilindiği üzere GSM hizmetleri teknoloji yoğun hizmetler olması nedeni yle GSM 620 şebekeleri üzerinden sunulacak içerik ile şebekelerin belirli standartları karşılıklı olarak destekliyor olmaları diğer bir deyişle uyumlu olmaları gerekmektedir. Turkcell in ifade etmiş olduğu know -how a ilişkin bilgiler anlaşıldığı kadarıyla bu h izmet standartlarının geliştirilmesi ve teknik olarak etkinliğin arttırılmasına yöneliktir. Elde bulunan bilgiler çerçevesinde münhasırlığın bir gerekçesi olarak öne sürülen teknik destek ve know - how devrine ilişkin gerekçe, paylaşılan bilginin işin yürütü lmesine yönelik olağan ve gerekli bir bilgi paylaşımı olarak değerlendirilmekte ve bu olağan bilgi paylaşımı için münhasırlığın gerekliliği hakkında tereddütler oluşmaktadır. Diğer yandan know -how devrinin münhasırlık için geçerli bir argüman olarak değer lendirilebilmesi için, know -how devri sonucunda elde edilen faydanın söz konusu 630 münhasırlık ile rekabetin sınırlandırılması sonucu neden olunan etkinlik kaybı ile karşılaştırılması gerekmektedir. Turkcell in abone bazında %58, gelirler bazında %72 lik paza r payı ve pazar gücü analizine ilişkin, dosyada yer verilen diğer hususlar göz önünde bulundurulduğunda , münhasırlık sözleşmeleri ile pazarın tamamının diğer GSM operatörleri için kapanma riski söz konusudur. Şöyle ki , Turkcell ile çalışamayan bir mobil pa zarlama şirketinin, markaların amaç ve talepleri göz önünde bulundurulduğunda, pazarda faaliyet gösterebilmesi daha önce açıklanan nedenlerle neredeyse olanaksızdır. Son dönemde sayıları hızla artan katıl -kazan kampanyalarından da anlaşılacağı üzere, firmalar, ürün ve markalarının mobil telefon mecrası aracılığıyla tanıtımının 640 yapılmasına yönelik yatırımlarını gün geçtikçe artırmaktadır. Bu kapsamda firmaların, ürün/marka tanıtımlarını mümkün olan en geniş tüketici kitlesine ulaştırmayı hedeflemeleri ve do layısıyla tüm GSM operatörlerinin abonelerine yönelik ortak kampanyalar düzenlemek istemeleri rasyonel bir firma davranışı olacaktır7. Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, mobil pazarlama hizmetleri pazarında faaliyet gösteren firmaların, diğer GSM opera törleri ile de çalışmalarının önünde engel teşkil eden, Turkcell in sözleşmelerinde yer verdiği münhasırlık şartının, pazara giriş engeli yaratıp yaratmadığının, mobil pazarlama hizmetleri pazarındaki etkilerinin piyasa kapama etkisi ne yol açıp açmadığın ın mevcut pazar durumunun da dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekecektir. 650 Rekabet hukukunda piyasa kapama etkisinin varlığının ortaya koyulabilmesi için öncelikle birbiriyle dikey ilişki içinde bulunan iki pazarın bulunması ve bu pazarlardan birinde al ıcının satıcıya ya da satıcının alıcıya erişiminin engellenmesi gerekmektedir. Yukarıda mobil pazarlama hizmeti sunan teşebbüslerle mobil pazarlama hizmetlerinin sunumu için gerekli olan altyapı hizmetleri sunan GSM operatörlerinin aralarında dikey bir ilişki olduğu ortaya konmuştu. Bu bağlamda bu piyasaların birbirine olan erişiminin engellenip engellenmediğinin ortaya konması gerekmektedir. Yukarıda da belirtildiği üzere Haziran 2007 tarihi itibarıyla, yaklaşık 58 milyon GSM abonesinin %58 i Turkcell, %2 7 si Vodafone, %15 i ise Avea abonesidir. Pazar payları net satışlara göre değerlendirildiğinde ise, 2006 sonu itibarıyla, Turkcell in %72 lik bir 660 paya sahip olduğu görülürken, Vodafone un %15, Avea nın %13 pazar payına sahip olduğu anlaşılmaktadır. 7 Hâlihazırda kullanılan mecralar açısından değerlendirildiğinde firmaların sadece bir televizyon kanalı ya da gazeteye değil, birçok televizyon ve gazeteye ilan veriyor olmaları, bu rasyonel davranış beklentisi nin en önemli kanıtı olarak karşımıza çıkmaktadır. 07-92/1191 -461 16 Katma değerli hizmetler piyasasında ise 2006 ve 2007 yıllarında oluşan ciro ve pazar payı rakamları aşağıda ki tabloda gösterilmektedir : Tablo 2: Katma Değerli Hizmetler Pazarında Ciro ve Pazar Payı Rakamları (YTL) Ciro (2006) Pazar Payı (2006) Ciro (2007) Pazar Payı (2007) Turkcell ( ) ( ) % ( ) ( ) % Vodafone ( ) ( ) % ( ) ( ) % Avea ( ) ( ) % ( ) ( ) % Toplam ( ) ( ) % ( ) ( ) % Not 1: 2006 rakamları Vodafone'un faaliyete başladığı 24.05.2006 sonrasını yansıtmaktadır Not 2: 200 7 rakamları ilk dokuz ay sonuçlarını yansıtmaktadır. 2006 yılında Vodafone un faaliyetlerine yeni başladığı ve yapılanmasını yeni tamamladığı düşünüldüğünde , 2007 yılı rakamlarının daha gerçekçi bir değerlendirme yapılmasını sağlayacağı ortaya çıkmaktadır . GSM operatörlerinin 2007 yılında gerek GSM hizmetleri pazarında gerek katma değerli hizmetler piyasasında elde ettiği gelirler birlikte ele alındığında , Rekabet Kurulu nun 10.2.2005 tarih ve 05 -10/86 -33 sayılı kararında yer verilen değerlendirmeye benzer şekilde , GSM operatörlerinin mevcut 670 şebeke büyüklükleri ve GSM gelirlerine orantılı bir katma değerli hizmetler gelirleri elde ettiği ortaya çıkmaktadır. Bu durum, Rekabet Kurulu nun anılan kararda yer alan değerlendirmesinin bugün için de geçerliliğini k oruduğunu göstermektedir. Öte yandan aynı değerlendirme, mobil pazarlama hizmetlerinin sunumu için gerekli olan altyapı hizmetleri pazarı açısından gerçekleştirildiğinde benzer sonuçlara ulaşmak olanaklı değildir. GSM operatörlerinin ilgili pazardaki ciro ve pazar payı rakamları şöyledir: Tablo 3: Mobil Pazarlama Hizmetlerinin Sunumu İçin Gerekli Olan Altyapı Hizmetleri Pazarında Ciro ve Pazar Payı Rakamları (YTL) Ciro (2006) Pazar Payı (2006) Ciro (2007) Pazar Payı (2007) Turkcell ( ) ( ) % ( ) ( ) % Vodafone ( ) ( ) % ( ) ( ) % Avea ( ) ( ) % ( ) ( ) % ( ) 100,00% ( ) 100,00% Not: 2007 rakamları ilk dokuz ay sonuçlarını yansıtmaktadır. Veriler incelendiğinde mobil pazarlama hizmetlerinin sunumu için gerekli olan a ltyapı hizmetleri pazarında Turkcell dışındaki operatörlerin pazar payı toplamının yok denecek kadar az olduğu, Turkcell in neredeyse tekel konumunda bulunduğu ortaya 680 çıkmaktadır. Aşağıdaki tabloda, yapılan incelemeler sırasında mobil pazarlama hizmeti verdiği tespit edilen ve pazardaki varlıkları ve büyüklükleri hem GSM operatörleri hem de pazarda faaliyet gösteren diğer firmalarca teyit edilen firmaların ciro ve pazar payı rakamlarına yer verilmektedir. 07-92/1191 -461 17 Tablo 4: Mobil Pazarlama Hizmetleri Pazarında Tah mini Ciro (YTL) ve Pazar Payı Rakamları Ciro (2006) Pazar Payı (2006) Ciro (2007) Pazar Payı (2007) FiGENSoFT ( ) ( ) % ( ) ( ) % İnvemo ( ) ( ) % ( ) ( ) % Mobilera ( ) ( ) % ( ) ( ) % CODEC ( ) ( ) % ( ) ( ) % MCD Telekom ( ) ( ) % ( ) ( ) % Pharos ( ) ( ) % ( ) ( ) % Aerodeon ( ) ( ) % ( ) ( ) % Project House ( ) ( ) % ( ) ( ) % TURATEL ( ) ( ) % ( ) ( ) % AGN (evo) ( ) ( ) % ( ) ( ) % TEKNOmart ( ) ( ) % ( ) ( ) % Aradiom ( ) ( ) % ( ) ( ) % 121 METRE ( ) ( ) % ( ) ( ) % Dataport ( ) ( ) % ( ) ( ) % Arc ( ) ( ) % ( ) ( ) % Integmo ( ) ( ) % ( ) ( ) % Toplam ( ) 100% ( ) 100% Tabloda yer verilen firmalardan mobil pazarlama hizmetleri pazarında gelir elde edenl erinin tamamının Turkcell le münhasır anlaşma imzalamış olmalarının, Turkcell in mobil pazarlama hizmetlerinin sunumu için gerekli olan altyapı hizmetleri pazarındaki konumunu ortaya koymaktadır. 690 Raportörlerce y apılan incelemeler kapsamında mobil pazarlama firmalarından da konuya ilişkin olarak görüşleri talep edilmiştir. Firmalardan gelen cevaplar incelendiğinde, Turkcell le münhasır çalışan tüm firmaların, Avea ve Vodafone ile çalışmalarının önünde engel olmadığını ileri sürmeleri, Turkcell in pazardaki g ücünü ortaya koyan bir diğer önemli gösterge olarak karşımıza çıkmaktadır. Hâlihazırda Turkcell ile mobil pazarlama firmaları arasında rekabet etmeme yükümlülüğü hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda mobil pazarlama firmalarının diğer operatörlerle çalışm alarının önünde yapılan anlaşmalar kapsamında bir engel bulunmaktadır. Diğer yandan mobil pazarlama firmalarının diğer operatörlerle çalışmama gerekçeleri incelendiğinde, marka sahiplerinin tercih etmediği, operatörlerin teknik altyapılarının 700 yetersiz oldu ğu yönünde açıklamalara yer verilmiştir. Bu gerekçelerin doğru ve yerinde olduğunun kabul edilmesi durumunda, mobil pazarlama firmalarının, hâlihazırda anlaşmalarda yer alan münhasırlık şartının anlaşma hükümlerinden çıkarıldığı takdirde dahi, diğer operat örlerle çalışmayabilecekleri anlaşılmaktadır. Bu durumda da, münhasırlık hükmünün anlaşmalarda yer almasının bir zorunluluk olmadığı, bu hükmün, rekabeti gereğinden fazla kısıtladığı sonucuna varılabilecektir. Firmalardan gelen görüşler ışığında, Turkcell le mobil pazarlama hizmetleri sunan firmalar arasında imzalanan ve münhasırlık hükümleri içeren sözleşmelerin piyasa kapama etkisi yaratacak biçimde alıcının sağlayıcıya ve/veya sağlayıcının alıcıya erişimini kısıtlayan sonuçlar doğurduğu anlaşılmaktadır. 710 4054 sayılı Kanun un 5. maddenin (c) bendi hükmüne göre, muafiyet kapsamında değerlendirilmesi istenen anlaşma, uyumlu eylem veya kararın neden olduğu rekabet sınırlaması, ilgili pazarda rekabeti önemli ölçüde ortadan kaldırmamalıdır. Eğer işlem sonucunda taraflar pazar gücü elde ediyorlarsa, bu işlemin rekabeti önemli ölçüde ortadan kaldırdığı söylenebilir. Ayrıca işlemle ilgili tarafların pazar payları yüksekse 07-92/1191 -461 18 işlem sonucunda ilgili pazarın önemli bir bölümünde rekabetin sınırlanması ihtimali de büyük o lmaktadır. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde Turkcell in ilgili ürün pazarındaki pazar payı da göz önünde bulundurularak, bu teşebbüsün mobil pazarlama firmaları ile yapmış olduğu anlaşmalarda yer verdiği münhasırlık şartının, ilgili piyasan ın önemli bölümünde rekabetin ortadan kalkması sonucunu doğurabileceği 720 anlaşılmaktadır . Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, 2007/2 sayılı Tebliğ ile değişik 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin 2. maddesinde yer alan %40 lık eşik sebebiyle Tebliğ kapsamı dışına çıkan anlaşmaların , 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin (c) bendi kapsamında bireysel muafiyetten de yararlanamayacağı kanaatine ulaşılmıştır . J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1. Katma değerli hizmetlerin sunumuna yönelik olarak taraflarca imzalanmış olan anlaşmaların Rekabet Kurulu nun 10.2.2005 tarih ve 05 -10/86 -33 sayılı kararı ile 730 grup muafiyeti kapsamında olduğu anlaşılmakla birlikte, Turkcell in pazar payı göz önüne alındığında, söz konus u anlaşmaların, Kurul un kararından sonra yürürlüğe giren 2007/2 sayılı Tebliğ ile değişik 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin 2. maddesi uyarınca Tebliğ kapsamı dışında kaldığına; ayrıca yapılan değerlendirmeler sonucunda mo bil pazarlama hizmetleri pazarında faaliyet gösteren firmalarla yapılan anlaşmalarda yer alan münhasırlık şartının, 4054 sayılı Kanun un 5. maddenin (c) bendi kapsamında ilgili pazardaki rekabeti önemli ölçüde ortadan kaldırdığı yönünde ciddi ve yeterli de liller bulunması nedeniyle bireysel muafiyetten yararlanamayacağına, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olduğuna, 740 2. Bu çerçevede, 2007/2 sayılı Tebliğ ile değişik 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin 2. madde si uyarınca Tebliğ kapsamı dışında kalan anlaşmaların, derhal 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde düzenlenen şartlara uygunluğunun sağlanmasının gerektiği hususunda teşebbüse görüş yazısı gönderilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.