Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -3-111 (Muafiyet) Karar Sayısı : 04-72/1052 -263 Karar Tarihi : 19.11.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersa n GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER: Yüksel KAYA, Aydın ÇELEN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Mey İçki Sanayi ve Ticaret A.Ş. 20 Temsilcisi: Av. Cumhur BOZKURT Arjantin Cad. No:7 Gaziosmanp
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -3-111 (Muafiyet) Karar Sayısı : 04-72/1052 -263 Karar Tarihi : 19.11.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersa n GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER: Yüksel KAYA, Aydın ÇELEN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Mey İçki Sanayi ve Ticaret A.Ş. 20 Temsilcisi: Av. Cumhur BOZKURT Arjantin Cad. No:7 Gaziosmanpaşa Ankara D. TARAFLAR :- Mey İçki Sanayi ve Ticaret A.Ş. Büyükdere Cad. No:71 Kat:2 Maslak İstanbul - Setaş İç ve Dış Ticaret. Ltd. Şti. 8. Cad. 39. Sok. No:7/A Birlik Mah. Ankara E. DOSYA KONUSU: Mey İçki San. ve Tic. A.Ş . (Mey A.Ş.) ile Setaş İç ve 30 Dış Ticaret Ltd. Şti. (Setaş Ltd. Şti) arasında akdedilen Mal Alım Sözleşmesi ne muafiyet tanınması talebi . F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.9.2004 tarih ve 5342 sayı ile intikal eden başvuru üzerine 4054 sayılı Kanun un 4. ve 5. maddeleri ile 1997/2 sayılı Anlaşmaların, Uyumlu Eylemler ve Teşebbüs Birliği Kararlarının Kanun un 10. Maddesine Göre Bildiriminin Usul ve Esasları Hakkında Rekabet Kurulu Tebiği nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 11.10.2004 tarih ve 2004 -3-111/MM -04-YK sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 12.11.2004 tarih ve REK.0.07.00.00/234 sayılı Başkanlık 40 Önergesi ile 04 -72 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Mey A.Ş. nin nihai satış noktaları ile akdettiği standart mal alım sözleşmeleri için yapmış olduğu muafiyet bildirimine ilişkin olarak; söz konusu sözleşmelerin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğu, 04-72/1052 -263 2 ifade edilmekte dir. 50 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Mey A.Ş., rakı, votka, kanyak, cin, likör, brendi, vermut, viski, şarap ve bira başta olmak üzere çok sayıda alkollü içkinin dağıtımı ile uğraşmaktadır. 60 Dolayısıyla, genel bir ilgili ürün pazarı tanımı yapmak gerekirse, Mey A.Ş. nin faaliyet gösterdiği pazarı alkollü içecek pazarı olarak tanımlamak mümkündür. Ancak, söz konusu içki türlerinin kullanılış amaçları değerlendirmeye alındığında, birbirinden farklı ilgili ürün paza rları tanımlamak gerekmektedir. Mey A.Ş. nin bildirime konu distribütörlük sözleşmelerinin değerlendirilmesi esnasında; rakı pazarı, bira pazarı, şarap ve vermut (şaraptan üretilen bir içki olması sebebiyle) pazarı ve diğer yüksek oranlı alkollü içkiler pa zarı olmak üzere dört farklı ürün pazarı tanımlanmıştır. Esasen alkollü içkiler, market, bakkal ve büfelerin oluşturduğu kapalı satış noktalarında ve otel, bar ve lokantaların oluşturduğu açık satış noktalarında 70 satışa sunulmaktadır. Bu iki farklı satış ka nalını ayrı pazarlar olarak ele almak mümkündür. Ancak, bu, yapılacak muafiyet değerlendirmesini herhangi bir şekilde değiştirmeyeceği için böyle bir ayırıma gitmeye gerek görülmemiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Alkollü içecekler sektörü, arz kaynakla rına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermemektedir. Ayrıca, Mey A.Ş., ürünlerini kurmakta olduğu distribütörlük ağı ile tüm Türkiye'de dağıtmakta ve Setaş Ltd. Şti. ile akdetmiş olduğu bildirime konu mal al ım sözleşmesini diğer 80 nihai satış noktaları ile ayrı ayrı akdetmektedir. Bu yüzden Türkiye Cumhuriyeti Sınırları içindeki alanın tamamı ilgili coğrafi pazar olarak belirlenmiştir. H.3. Taraflar: Mey İçki San. ve Tic. A.Ş. (Mey A.Ş.) Tütün, Tütün Mamulle ri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş. (TEKEL)'in Alkollü İçkiler Sanayii ve Ticareti A.Ş.'de bulunan %100 oranındaki hisselerini blok olarak satın alan Nurol - Limak - Özaltın -Tütsab Ortak Girişim Grubu tarafından kurulan Mey A.Ş. ile Özelleştirme İdaresi ara sında Hisse Satış Sözleşmesi 27.2.2004 tarihinde imzalanmıştır. 90 Mey A.Ş. nin 75.000.000.000.000 TL tutarındaki sermayesinin ortaklar arasındaki paylaşımı Tablo 1 de yer almaktadır. 04-72/1052 -263 3 Tablo -1: Mey A.Ş. Ortaklık Yapısı ORTAKLAR HİSSE TUTARI (TL) HİSSE DAĞILIMI (%) Nurol Holding A.Ş. 21.749.997.000.000 29,0 Limak İnş.San.ve Tic. A.Ş. 21.749.998.000.000 29,0 Özaltın İnş.Tic.San. A.Ş. 21.749.997.000.000 29,0 Tekel Ürünleri Toptan Satıcılar Birliği Tic. A.Ş. 9.749.997.000.000 13,0 Nurettin Çarmıklı 1.000.000 0,0 Erol Çarmıklı 1.000.000 0,0 Mehmet Oğuz Çarmıklı 1.000.000 0,0 Nihat Özdemir 1.000.000 0,0 Sezai Bacaksız 1.000.000 0,0 Nuri Özaltın 1.000.000 0,0 Hayrettin Özaltın 1.000.000 0,0 Nurettin Özaltın 1.000.000 0,0 Mehm et Ali Susam 1.000.000 0,0 Salih Sarı 1.000.000 0,0 İdris Keskinci 1.000.000 0,0 Toplam 75.000.000.000.000 100,0 100 Mey A.Ş. nin Yönetim Kurulu üyeleri; H.Hüsnü Doğan (Başkan), Sezai Bacaksız (Başkan Yardımcısı), M.Oğuz Çarmıklı, Nihat Özdemir, Hayretti n Özaltın, Nurettin Özaltın ve Mehmet Ali Susam dan oluşmaktadır. Mey A.Ş. nin devralmış olduğu TEKEL in alkollü içecekler birimi, çok çeşitli alkollü içeceğin üretim ve satışını yapmasına rağmen, rakı hasılat içerisinde büyük bir yer tutmaktadır. Tablo 2 den de görüleceği üzere, Tekel in elde ettiği hasılatın %( ..) si rakı satışlarından sağlanmıştır: 110 04-72/1052 -263 4 Tablo 2: İçkilerin Tekel Hasılatından Aldıkları Pay İÇKİ TÜRÜ HASILAT İÇİNDEKİ PAYI (%) Rakılar ( ) Votkalar ( ) Kanyaklar ( ) Cin ( ) Likörler ( ) Ihlara Brendi ( ) Ankara Viskisi ( ) Vermutlar ( ) Şaraplar ( ) Biralar ( ) İthal İçki ( ) Toplam 100 120 Mey A.Ş. nin muafiyet bildiriminde bulunduğu mal alım sözleşmesi Ankara da faaliyet gösteren Setaş Ltd. Şti. ile akdedilm iştir. Ancak, bildirim formunda yer alan bilgilerden, söz konusu sözleşmenin Türkiye çapında tüm nihai satış noktaları ile akdedilmek üzere hazırlandığı anlaşılmıştır. H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Mey A.Ş. nin muafiyet talebiyle bildir diği mal alım sözleşmeleri, ürünleri tüketicilere satan nihai satış noktaları ile Mey A.Ş. arasında akdedilmektedir. Bildirime konu olan sözleşmeler, nihai satış noktalarının her biri ile ayrı ayrı 130 akdedilmektedir ve alkollü içki satışı işi ile iştigal etm ekte olan perakendecilerden hiç biri alkollü içki üretimi işi ile uğraşmamaktadır. Bir başka ifadeyle, Tebliğ in Kapsam başlıklı 2. maddesinde öngörüldüğü üzere, Mey A.Ş. ile nihai satış noktaları, üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliy et göstermektedirler. Sözleşmenin 2.4. maddesinde nihai satış noktasına rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. Ancak, aynı maddede rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi beş yılla sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla, nihai satış noktasına getirilen rekabe t etmeme yükümlülüğü bakımından söz konusu sözleşmeler 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamındadır. 140 Mal alım sözleşmesinin Özel Şartlar başlıklı 3. maddesinde, nihai satış noktasının sözleşme süresince satması gereken kota miktarları, söz konusu kotaları doldur ması halinde kendisine verilecek ilave iskonto tutarı ve bedelsiz ürün miktarı belirlenmiştir. Söz konusu bölümde, satış noktasına bildirilen 04-72/1052 -263 5 perakende satış fiyatının tavsiye niteliğinde olduğu ifade edilmektedir. Dolayısıyla, sözleşmedeki fiyatlandırmaya ilişkin düzenlemeler 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamındadır. Bu açıklamalar ışığında, Mey A.Ş. nin nihai satış noktaları ile akdettiği mal alım sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı kanaatine ulaşılmıştır. 150 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Mey İçki San. ve Tic. A.Ş. nin nihai satış noktaları ile akdetmiş olduğu standart mal alım sözleşmelerine ilişkin olarak; söz konusu sözleşmelerin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğuna 160 OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.