DANIŞTAY VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2023/1470 E. , 2025/83 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/1470 Karar No : 2025/83 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu
DANIŞTAY VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2023/1470 E. , 2025/83 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/1470 Karar No : 2025/83 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına, bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle takdir komisyonu kararına istinaden 2016 yılının Şubat dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ve verginin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır. ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı: Kendisinin de bulunduğu araçta emniyet görevlilerince yapılan arama sonucunda kaçak sigaraların ele geçirildiği ve söz konusu arama sırasında kaçmaya çalışırken yakalandığı dikkate alındığında davacının, kaçak sigara ticareti ile iştigal ettiği sonucuna varıldığından dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle davayı reddetmiştir. Davacının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı: Hakkında kaçak sigaraların yurt içinde ticaretini yaptığı, ticari amaçla teslimini gerçekleştirdiği veya katma değer vergisine tabi olacak şekilde herhangi bir işleme tabi tuttuğu yolunda herhangi bir tespit yapılmayan davacı adına yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle istinaf istemini kabul ederek Vergi Mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra dava konusu vergi ve cezayı kaldırmıştır. Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 08/12/2022 tarih ve E:2019/5375, K:2022/7714 sayılı kararı: Dava konusu cezalı tarhiyatın dayanağı özel tüketim vergisine karşı açılan davanın reddi yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf istemi Vergi Dava Dairesince reddedilmiş ve bu karar temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir. Bu durumda, anılan yargılama neticesinde oluşan hukuki durum dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı: ... Vergi Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında karara bağlanan benzer bir uyuşmazlıkta, Vergi Dava Dairesi kararının, Vergi Mahkemesi kararının vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin aynı gerekçeye dayanarak kaldırılması yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasının temyiz aşamasında onandığı görülmüştür. Vergi Dava Dairesi ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeye ek olarak bu gerekçeyle ısrar etmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek aksi yönde verilen ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Hakkında katma değer vergisinin konusunu teşkil eden bir işlem gerçekleştirdiği yolunda tespit bulunmayan ve belgesiz mal bulundurulduğunun tespit edildiği tarihte de mükellef sıfatını haiz olmayan davacı adına katma değer vergisi tarhiyatı yapılmasında hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu cezalı tarhiyatın kaldırılması yolunda verilen ısrar kararının belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: 10/02/2016 tarihinde davacının da bulunduğu araçta emniyet görevlilerince yapılan aramada bandrolsüz sigaralar ele geçirilmiş ve aynı tarihte düzenlenen tutanak ile durum kayıt altına alınmıştır. Bunun üzerine İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Denetim Grup Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısına istinaden davacı hakkında 10/02/2016 tarihi itibarıyla mükellefiyet tesis edilmiştir. Akabinde davacı adına belgesiz mal bulundurduğundan bahisle Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunun değerlendirme raporunda belirtilen emsal bedel dikkate alınarak takdir komisyonu kararına istinaden dava konusu cezalı tarhiyat yapılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun ilgili maddelerinin ilgili kısımları şu şekildedir: "Verginin konusunu teşkil eden işlemler: Madde 1 – Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir: 1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler, ..." "Vergi sorumlusu: Madde 9 – (Değişik : 24/6/1994 - 4008/30 md.) ... 2. Fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğu veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde, bu alışlar nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisi, belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranır. Belgesiz mal bulundurdukları veya hizmet satın aldıkları tespit edilen mükelleflere, bu mal ve hizmetlere ait alış belgelerinin ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilir. Bu süre içinde alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi ibraz edilemeyen mal ve hizmetlerin tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi, alışlarını belgeleyemeyen mükellef adına re'sen tarhedilir. Bu tarhiyata vergi ziyaı cezası uygulanır. Ancak belgesiz alınan mal ve hizmetleri satanlara,bu satışlarla ilgili olarak,vergi inceleme raporuna dayanılarak katma değer vergisi tarhiyatı yapıldığı takdirde,ziyaa uğratılan vergi ve buna ilişkin ceza ayrıca alıcılardan aranmaz. ..." HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9. maddesinin (2) numaralı fıkrası, belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alanların sorumluluğuna yöneliktir. Anılan fıkra, bir kişinin vergi sorumlusu olabilmesini belirli şartlara bağlamıştır. Bu şartlardan biri, belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alanın, vergiye tabi olmasını gerektiren muamelelerde bulunacağına dair bildirimi üzerine vergi dairesince adına mükellefiyet tesis edilmiş bir kişi olmasıdır. Zira Kanun'da belgesiz mal bulundurulduğu veya hizmet satın alındığının fiili ya da kaydi envanter sırasında tespit edilerek ortaya çıkarılacağı belirtilmiştir. Buna göre vergi sorumlusu olabilecek kişilerin, adına mükellefiyet tesis ettirerek envanter çıkarma, defter tutma yükümlülüğü gibi vergisel anlamda ödevleri bulunanlardan olması gerektiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla belgesiz mal bulundurduğu veya hizmet satın aldığı tespit edilen kişinin, Kanun'un 9. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen mükelleflerden olması durumunda, anılan fıkrada aranan diğer şartların da varlığı halinde sorumluluğunun gündeme gelebileceği açıktır. Olayda, davacının sorumluluğuna gidilebilmesi için değinilen fıkrada öngörülen mükellefiyet şartı gerçekleşmemiştir. Öte yandan, davacı hakkında katma değer vergisinin konusunu teşkil eden bir işlem gerçekleştirdiği yolunda herhangi bir tespit de yapılmamıştır. Bu itibarla, davacı adına re'sen tarh edilen katma değer vergisi ve kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uygunluk, davanın kabulü yolunda verilen ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1- ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararına yönelik temyiz isteminin REDDİNE, 2- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 26/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. X - KARŞI OY : 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu; 8. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanların katma değer vergisinin mükellefi olduğu; "Vergi sorumlusu" başlıklı 9. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğu veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde bu alışlar nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisinin belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranacağı hükümlerine yer verilmiştir. Dava konusu cezalı tarhiyatın davacının bulunduğu araç içerisinde yapılan arama ile sonrasında düzenlenen tutanağa dayandığı ve söz konusu aramada 91.500 paket TAPDK bandrolü bulunmayan kaçak sigaranın ele geçirildiği görülen olayda kaçak sigara ile davacı arasındaki bağlantı ortaya konulmuştur. Yurt dışında üretilerek kaçak yollarla yurt içine getirilen veya yurt içinde kaçak yollarla üretilen ve kişisel kullanım amacına özgülenemeyecek kadar yüksek miktardaki bandrolsüz sigaranın, yukarıda belirtilen tutanakla ilişkisinin kurulduğu davacıda ele geçirilmesi ticari bir faaliyetin olduğunu göstermekle birlikte iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia edene ait olacağı açıktır. Cezai müeyyide gerektiren yasaklanmış bir faaliyetin icra edilmesinin bu fiilleri icra edenler adına mükellefiyet tesis edilmesine engel olmayacağı da ortadadır. 3065 sayılı Kanun'un 9. maddesinin (2) numaralı fıkrasına göre de belgesiz mal bulundurduğu hususunda kuşku bulunmayan davacının zımni olarak mükellef olduğu ancak kayıt dışı faaliyetini vergi dairesinin bilgisi dışında icra ettiği ortadayken söz konusu madde hükmünün uygulanması suretiyle adına tarhiyat yapılmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bununla birlikte 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin (5) numaralı fıkrası uyarınca adına özel tüketim vergisi tarh edilmesi nedeniyle davacının mükellef yapıldığı hususu da göz önüne alındığında ısrar kararının bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.