Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -4-74 (Menfi Tespit/ Muafiyet) Karar Sayısı : 12-38/1094 -353 Karar Tarihi : 18.07.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyele r : Prof. Dr. Metin TOPRAK , Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Muhammed GÜNDOĞDU, Burcu CAN, Zeynep ŞENGÖREN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Hyundai Assan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. Temsilcisi:
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -4-74 (Menfi Tespit/ Muafiyet) Karar Sayısı : 12-38/1094 -353 Karar Tarihi : 18.07.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyele r : Prof. Dr. Metin TOPRAK , Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Muhammed GÜNDOĞDU, Burcu CAN, Zeynep ŞENGÖREN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Hyundai Assan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. Temsilcisi: Av. Dr. İ. Yılmaz ASLAN Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza No:38/8 Balmumcu Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU : Hyundai Assan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin yetkili satıcı ve servisleriyle bilgi paylaşımına men fi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.02.2012 tarih ve 1390 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 13.07.2012 ve 2012 -4-74/MM sayılı Menfi Tespit/ Muafiyet Ön İnceleme Raporu görüşülerek karar a bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili r aporda ; (4) - Hyundai Assan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. (HAOS) nin ve coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili satıcının bireysel olarak model alt kırılım bazında stok bilgileri ile coğrafi bölgele re göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık yedek parça, aksesuar ve sarf malzeme bazında hedef, satış ve hedefe ulaşma yüzdesi bilgilerinin paylaşımına menfi tespit belgesi verilemeyeceği gibi muafiyet tanınmasının da mümkün olm adığı, (5) - Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müşteri memnuniyeti ve üç aylık (bireysel ve bölge toplamı) gizli müşteri ziyareti puanları ile coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin b ireysel olarak aylık müşteri geri arama sonucu elde ettikleri puanlara ilişkin bilgilerin paylaşımına menfi tespit belgesi verilebileceği, (6) - Hyundai ve diğer otomotiv markalarının trafik siciline tescil edilen ve trafik sicil kayıtlarından elde edilen bine k, hafif ticari araç ve binek + ticari araç olmak üzere üç sınıfta satış adetleri ile söz konusu verilerden hareketle hazırlanan, markaların pazar payları ve tescil edilen araç adetlerinin illere dağılımı ile coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel ve bölge toplamı olarak garanti sonrasında kampanya döneminde ve kampanya olmayan dönemde araç giriş sayılarının karşılaştırılmasına ilişkin bilgilerin paylaşımına bireysel muafiyet tanınmasının mümkün olduğu, (7) - Bayilerin model al t kırılımı bazında günlük -aylık-yıllık satış adetleri ile coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık ve yıllık toplam araç girişleri, 12-38/1094 -353 2/6 toplam satış oranları (parça + işçilik), toplam parça satış oranı, araç başına düşen parça indeksi, mekanik parça satış oranı, araç başına düşen mekanik parça satış indeksi, boya ve kaporta parça satış oranı, araç başına düşen boya kaporta parça satış indeksi, toplam işçilik satış oranı, araç başına düşen işçilik satış indeksi, mekan ik işçilik satış oranı, araç başına düşen mekanik işçilik satış oranı, boya ve kaporta işçilik satış oranı, araç başına düşen boya ve kaporta işçilik satış indeksi ve yine coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylı k mekanik ve boya -kaporta hizmeti için ayrı ayrı olmak üzere araç giriş adetlerine ilişkin bilgilerin paylaşımına ise yıllık olarak ve model ve alt kırılım belirtmeksizin gerçekleştirilmesi koşuluyla bireysel muafiyet tanınmasının mümkün olduğu (8) görüş üne yer verilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Pazar (9) Alternatif pazar tanımlarının dosya konusu işlem kapsamında yapılacak değerlendirmeler bakımından farklılık arz etmemesi sebebiyle, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. paragrafı dikkate alınarak ilgili ürün pazarı tanımlanma mıştır. İlgili coğrafi pazar ise Türkiye olarak belirlenmiştir. G.2. Bildirime Konu Anlaşma (10) HAOS tarafından yetkili satıcı ve servislerinden elde edilerek derlenip bayilere iletilmesi planlanan bilgiler, aşağıda açıklanan yetkili satıcılarla paylaşılması planlanan raporlar ve yetkili servislerle paylaşılması planlanan raporlar olarak iki başl ık altında sınıflandırılmıştır . - Yetkili Satıcılarla Paylaşılması Planlanan Raporlar (11) Coğrafi bölgelere göre sınıfl andırılan her bir yetkili satıcının bireysel olarak (hangi yetkili satıcıya ait olduğu belirtilerek), model alt kırılımı bazında günlük, aylık, yıllık satış adetleri, (12) HAOS un ve coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili satıcının bireysel olar ak model alt kırılım bazında stokları, (13) Hyundai ve diğer otomotiv markalarının trafik siciline tescil edilen ve trafik s icil kayıtlarından elde edilen binek , hafif ticari araç ve binek + ticari araç olmak üzere üç sınıfta satış adetleri ile söz konusu verilerden hareketle hazırlanan, markaların pazar payları ve tescil edilen araçlar ın illere göre dağılımı. - Yetkili Servislerle Paylaşılması Planlanan Raporlar (14) Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık ve yıl lık toplam araç girişleri, toplam satış oranları (parça + işçilik), toplam parça satış oranı, araç başına düşen parça indeksi, mekanik parça satış oranı, araç başına düşen mekanik parça satış indeksi, boya ve kaporta parça satış oranı, araç başına düşen bo ya kaporta parça satış indeksi, toplam işçilik satış oranı, araç başına düşen işçilik satış indeksi, mekanik işçilik satış oranı, araç başına düşen mekanik işçilik satış oranı, boya ve kaporta işçilik satış oranı, araç başına düşen boya ve kaporta işçilik satış indeksi, (15) Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık mekanik ve boya -kaporta hizmeti için ayrı ayrı olmak üzere araç giriş adetleri, (16) Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel ol arak aylık yedek parça, aksesuar ve sarf malzeme bazında hedef, satış ve hedefe ulaşma yüzdesi, 12-38/1094 -353 3/6 (17) Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müşteri memnuniyeti ve üç aylık (bireysel ve bölge toplamı) gizli müşteri ziyareti puanları, (18) Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel ve bölge toplamı olarak garanti sonrasında kampanya döneminde ve kampanya olmayan dönemde araç giriş sayılarının karşılaştırılması, (19) Coğrafi bölgelere göre sınıfland ırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müşteri geri arama sonucu elde ettikleri puanlar. (20) Bildirim formu nda ve sunulan ilave bilgilerde söz konusu bilgi değişiminin amacı, bayiler nezdinde pazar potansiyeli açısından farkındalık yaratmak, yet kili satıcı ve servislerin daha çok satış yapmak yahut daha fazla hizmet sunmak konusunda motivasyonunu arttırmak, böylelikle rakiplere daha hızlı karşılık vererek daha etkin rekabet etmelerini sağlamak olarak ifade edilmiştir. (21) İlave bilgilerde ayrıca, ba şvuruya konu bilgilerin hâlihazırda kamu/özel kurum ve kuruluşlar, müşteri vb. alternatif bir kaynaktan temin edilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir. G.3. Değerlendirme G.3.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi (22) Bildirim kapsamında yer alan, coğrafi bölgeler e göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müşteri memnuniyeti ve üç aylık (bireysel ve bölge toplamı) gizli müşteri ziyareti puanları ve coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müş teri geri arama sonucu elde ettikleri puanlar ına ilişkin verilerin paylaşılmasına, rekabeti sınırlayıcı nitelik taşımama ları sebebiyle , menfi tespit belgesi verilebileceği anlaşılmıştır. (23) Öte yandan, HAOS un ve coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her b ir yetkili satıcının bireysel olarak model alt kırılım bazında stokları nın paylaşımın a, rakipler arasında koordinasyona yol açarak rekabeti sınırlayıcı etki doğuracak nitelikte olması nedeniyle menfi tespit belgesi verilmesi yahut muafiyet tanınması mümkü n değildir. Aynı şekilde, coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık yedek parça, aksesuar ve sarf malzeme bazında hedef, satış ve hedefe ulaşma yüzdesi bilgilerinin paylaşılması na da, hedef bilgisinin bilinmesi rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğu ndan menfi tespit belgesi verileme z ve ayrıca belirtilen işleme muafiyet tanın amaz . (24) Son olarak, b ildirim formunda yer alan , i) bayilerin model alt kırılımı bazında günlük -aylık- yıllık satış adetleri, ii) coğrafi bölge lere göre sınıfl andırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık ve yıllık toplam araç girişleri, iii) toplam satış oranları (parça + işçilik), toplam parça satış oranı, araç başına düşen parça indeksi, mekanik parça satış oranı, araç başına düşen mekanik parça sa tış indeksi, boya ve kaporta parça satış oranı, araç başına düşen boya kaporta parça satış indeksi, toplam işçilik satış oranı, araç başına düşen işçilik satış indeksi, mekanik işçilik satış oranı, araç başına düşen mekanik işçilik satış oranı, boya ve kaporta işçilik satış oranı, araç başına düşen boya ve kaporta işçilik satış indeksi, iv) coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık mekanik ve boya -kaporta hizmeti için ayrı ayrı olmak üzere araç giriş adetlerine i lişkin bilgiler ile v) coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel ve bölge toplamı olarak garanti sonrasında kampanya döneminde ve kampanya olmayan dönemde araç giriş sayıları verilerinin rakip bayiler arasında paylaşılması , rakip davranışlarındaki geleceğe yönelik bilinemezliği ortadan kaldırmak suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırı anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbüs birliği kararlarının kolaylaştırıcı unsurunu 12-38/1094 -353 4/6 oluşturabilecek niteliktedir. Bu çerçevede, yukarıda sayılan hususlara ilişkin olarak bireysel muafiyet değerlendirmesi yapılmıştır. G.3.2. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi (25) Yukarıda sayılan paylaşımı yapılacak bilgiler, pazardaki şeffaflığı arttırarak rakip davranışlarının tahminini kolaylaştıracak potansi yele sahip tir. Öte yandan, bu bilgilerin yayımlanması arz ve talepte yaşanan değişikliklerin daha hızlı algılanarak pazarın daha kısa sürede dengeye gelmesine yol açabilecek ve teşebbüslerin yenilik yapmalarını ve daha etkin satış ve pazarlama stratejileri geliştirmelerini teşvik edebilecektir. Bu sebeple sözü edilen bilgilerin yayımlanmasına ilişkin teşebbüs birliği kararı bireysel muafiyet değerlendirmesine tabi tutul muştur: - Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması (26) İncelemeye konu verilerin ve bu veriler esas alınarak yapılması planlanan pazar analizlerinin ; Hyundai marka araçlar pazarının büyüklüğü, bu pazarda bayinin konumu, arz ve talebin yapısı, rakipler in mevcut pozisyonu gibi hususlarda teşebbüslerin bilgi sahibi olmasını sağlayarak , rekabet anlamında pazarda kendilerini daha doğru konumlandırmalarına ve stratejilerini buna göre belirlemelerine imkân sağlayacağı görülmektedir. Böylelikle ilgili pazarda daha etkin bir rekabetin tesis edileceği ve sözü edilen hususun yeni binek ve hafif ticari araçların satışı ve satış sonrası hizmetlere yönelik hizmetlerin sunumunda gelişme ve iyileşme sağ layacağı değerlendirilmektedir. - Tüketicinin Yarar Sağlaması (27) Yukar ıda belirtildiği şekilde rekabet düzeyinde gerçekleşecek bir artışın ; tüketiciler bakımından fiyat düşüşü, ilave kampanyalar ve hizmet kalitesinde artış gibi yararlar sağlaması beklenmektedir. Bu itibarla ikinci koşulun da sağlandığı kanaatine varılmıştır. - İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması (28) Bayilerin birbirleriyle günlük -aylık-yıllık satış adetlerini paylaşmaları, bayiler arasında Kanun un 4. maddesini ihlal eder nitelikteki yatay anlaşmaların kurulması ve denetiminin sağla nmasında kola ylaştırıcı unsur olabilecektir. (29) Bu kapsamda i lk olarak dikkat edilmesi gereken bayilerin her bir model bazında günlük - aylık-yıllık satış adetlerinin paylaşılmasının, il bazında marka -model alt kırılım içeren bilgi paylaşımından çok daha detayl ı ve sık gerçekleşecek bir bilgi paylaşımı olduğudur. Dolayısıyla bayi bazında model alt kırılımı içeren satış adedi verisi paylaşımı , piyasadaki şeffaflığı azaltarak teşebbüslerin bağımsız karar alma güdülerini kısıtlama kta ve bayiler arasındaki rekabeti sınırlayan anlaşmaların kolaylaştırıcı unsuru niteliği ni taşıması nedeniyle ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti kısıtla maktadır. Bununla birlikte, bayilerin yıllık olarak ve model ve alt kırılım belirtmeksizin toplam satış adetlerini paylaşmalar ının ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti kısıtlamadan bilgi paylaşımından elde edilmesi beklenen faydaları yaratabileceği değerlendirilmektedir. (30) Benzer değerlendirme, aylık olarak servise giren araç adetleri ve bunların mekanik ve kaporta olarak ayrıştırılması, toplam parça satış oranı, araç başına düşen parça indeksi, mekanik parça satış oranı, araç başına düşen mekanik parça satış indeksi, boya ve kaporta parça satış oranı, araç başına düşen boya kaporta parça satış indeksi, toplam işçilik satı ş oranı, araç başına düşen işçilik satış indeksi, mekanik işçilik satış oranı, araç başına düşen mekanik işçilik satış oranı, boya ve kaporta işçilik satış oranı, araç başına 12-38/1094 -353 5/6 düşen boya ve kaporta işçilik satış indeksine yönelik bilgi paylaşımlarına ilişki n olarak da yapıl maktadır. Söz konusu veriler, bayilerin satış sonrası hizmetlerinin miktarına ilişkin veriler olup bayilerin / yetkili servislerin satış sonrası hizmetlere yönelik olarak gerçekleştirdikleri veya gerçekleştirecekleri rekabeti kısıtlayıcı an laşmaların kolaylaştırıcı unsuru olabilecek niteliktedir ve pazarda koordinasyon doğurma potansiyelini haizdir. Söz konusu bilgi paylaşımları ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti sınırlandır ır. Bununla birlikte, yıllık olarak coğrafi bölge bazınd a sınıflandırılmış her bir bayinin servis giriş adedi bilgisinin paylaşılmasının, bayilerin faaliyet gösterdikleri coğrafi bölgedeki konumlarını görmelerine ve ticari kararlarını daha rasyonel bir biçimde almalarına olanak sağlarken ilgili piyasadaki rekab eti önemli ölçüde sınırlamayacağı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, bayilerin yıllık olarak kampanya dönemi ve kampanya harici dönemlerdeki araç giriş adetlerinin de bayi performansının değerlendirilmesine yol açacağından , pazarda koordinasyon doğurucu etkisinin sınırlı olacağı sonucuna ulaşılmıştır. - Rekabetin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması (31) Yukarıda yer verilen açıklamalardan, bayilerin yıllık olarak ve model ve alt kırılım belirtmeksizin toplam satış adetlerini paylaşmaları ve benzer şekilde s ervis giriş adetlerinin yıllık olarak paylaşılması durumunda rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmayacağı kanaatine varılmıştır. (32) H. SONUÇ (33) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1- Hyundai Assan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin v e coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili satıcının bireysel olarak model alt kırılım bazında stok bilgileri ile coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık yedek parça, aksesuar ve sarf malzeme bazı nda hedef ve hedefe ulaşma yüzdesi bilgilerinin paylaşımına menfi tespit belgesi verilemeyeceği gibi muafiyet de tanınamayacağına, 2- Coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müşteri memnuniyeti ve üç aylık (bir eysel ve bölge toplamı) gizli müşteri ziyareti puanları ile coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık müşteri geri arama sonucu elde ettikleri puanlara ilişkin bilgilerin paylaşımına menfi tespit belgesi verilmes ine, 3- Hyundai ve diğer otomotiv markalarının trafik siciline tescil edilen ve trafik sicil kayıtlarından elde edilen binek, hafif ticari araç ve binek + ticari araç olmak üzere üç sınıfta satış adetleri ile söz konusu verilerden hareketle hazırlanan, mar kaların pazar payları ve tescil edilen araç adetlerinin illere dağılımı ile coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel ve bölge toplamı olarak garanti sonrasında kampanya döneminde ve kampanya olmayan dönemde araç giriş sayıla rının karşılaştırılmasına ilişkin bilgilerin paylaşımına bireysel muafiyet tanınmasına, 4- Bayilerin model alt kırılımı bazında günlük -aylık-yıllık araç satış adetleri ile coğrafi bölgelere göre sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylı k ve yıllık toplam araç girişleri, toplam satış oranları (parça + işçilik), toplam parça satış oranı, araç başına düşen parça indeksi, mekanik parça satış oranı, araç başına düşen mekanik parça satış indeksi, boya ve kaporta parça satış oranı, araç başına düşen boya kaporta parça satış indeksi, toplam işçilik satış oranı, araç başına düşen işçilik satış indeksi, mekanik işçilik satış oranı, araç başına düşen mekanik işçilik satış oranı, boya ve kaporta işçilik satış oranı, araç başına düşen boya ve kaporta işçilik satış indeksi ve yine coğrafi bölgelere göre 12-38/1094 -353 6/6 sınıflandırılan her bir yetkili servisin bireysel olarak aylık mekanik ve boya -kaporta hizmeti için ayrı ayrı olmak üzere araç giriş adetlerine ilişkin bilgilerin paylaşımına ise yıllık olarak model ve a lt kırılım belirtmeksizin gerçekleştirilmesi koşuluyla bireysel muafiyet tanınmasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.