TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR HALiL HULKi OZEL BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/17180) Karar Tarihi: 9/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/17180 : 9/1/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ Recep KAPLAN Halil Hulki OZEL Av. Kaya YELEK I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, yarg1land1g1 ceza davasmda uyu mazhgm esas1 incelenmeden kovu turmanm ertelenmesine karar verilm
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR HALiL HULKi OZEL BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/17180) Karar Tarihi: 9/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/17180 : 9/1/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ Recep KAPLAN Halil Hulki OZEL Av. Kaya YELEK I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, yarg1land1g1 ceza davasmda uyu mazhgm esas1 incelenmeden kovu turmanm ertelenmesine karar verilmesi nedeniyle ba vurucunun karar hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 10/11/2015 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ilgili olaylar ozetle oyledir: 6. Ba vurucu 1955 dogumlu olup olay tarihinde Mersin Barosu Ba kanhg1 gorevini yurutmektedir. 7. Bahkesir Adliyesinde gorevli Hakim M.Y., 14/10/2011 tarihinde, gorev yaptig1 Bahkesir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde gorulen bir davada duru ma esnasmda davanm taraflanndan birinin vekilligini yapan A vukat M.Z. 'yi darp etmi tir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17180 : 9/1/2019 8. Konu ulusal basmda gem yer bulmu ve avukatlar bu olaya kar 1 9e itli protestolarda bulunmu lard1r. 9. 12/11/2011-13 /11/2011 tarihlerinde Tlirkiye Barolar Birligi tarafmdan dlizenlenen baro ba kanlan toplantismda da aym konu giindeme gelmi ve ad1 ge9en hakime yonelik ele tiriler dile getirilmi tir. 10. Ba vurucu da amlan toplantida yaptig1 konu mada Hakim M.Y.ye ele tiriler yoneltmi tir. Ele tirilerini dile getirirken "bu eylemin faili zuhulen yanlz lzkla hakimlik meslegine intisap etmi , psikiyatrik patolojisi bulunan, eski tabirle yine meczup bir adam ... Bu meczup bizim meslegimize saldzramaz ... " eklinde sozler kullanm1 tu. 11. Hakim M.Y.nin ikayeti iizerine gerekli prosediirler tamamland1ktan sonra ba vurucu hakkmda hakaret su9undan kovu turma yapilmaya ba lanm1 tu. 12. Yarg1lamay1 yapan Ankara 9. Agu Ceza Mahkemesi 2/7/2015 tarihli karanyla 2/7/2012 tarihli ve 6352 say1h Yarg1 Hizmetlerinin Etkinle tirilmesi Amac1yla Baz1 Kanunlarda Degi iklik Y ap1lmas1 ve Basm Y aym Y oluyla i lenen Su9lara ili kin Dava ve Cezalann Ertelenmesi Hakkmda Kanun'un ge9ici 1. maddesindeki diizenlemeye dayanarak kovu turmanm ertelenmesine karar vermi tir. 13. Ba vurucunun amlan karara itiraz1, Ankara 10. Agu Ceza Mahkemesince 1/10/2015 tarihinde reddedilmi tir. Ret karan ba vurucuya 12/10/2015 tarihinde teblig edilmi tir. 14. Ba vurucu 10/11/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. IV. iLGiLi HUKUK 15. 6352 say1h Kanun'un ge9ici 1. maddesinin ilgili kism1 oyledir: "(]) 31/12/2011 tarihine kadar, baszn ve yayzn yoluyla ya da sair dilJilnce ve kanaat ar;zklama yontemleriyle iJlenmiJ olup; temel Jekli itibarzyla adlf para cezasznz ya da ust sznzrz beJ yzldan fazla olmayan hapis cezasznz gerektiren bir sur;tan dolayz; b) KovuJturma evresinde, kovuJturmanzn ertelenmesine, karar verilir. (2) Hakkznda ... kovuJturmanzn ertelenmesi kararz verilen kiJinin, erteleme kararznzn verildigi tarihten itibaren ur; yzl ir;inde birincifikra kapsamzna giren yeni bir sur; iJlememesi halinde, .. . dilJme kararz verilir. Bu sure zarfinda birinci fikra kapsamzna giren yeni bir SU{ iJlenmesi halinde, bu sur;tan dolayz kesinleJmiJ hukumle cezaya mahkum olundugu takdirde, ertelenen ... kovuJturmaya devam olunur. " 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17180 : 9/1/2019 V. iNCELEME VE GEREK ;E 16. Mahkemenin 9/1/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantlda ba vuru incelenip geregi dii iiniildii: A. Ba vurucunun iddialan 17. Ba vurucu; hakkmda verilen kovu turmanm ertelenmesi karan nedeniyle maddi ger9egin ortaya 91kanlmasmm engellendigini, kendini aklama imkammn elinden almd1g1m, kulland1g1 sozler Y arg1tay i9tihatlan 9er9evesinde ele tiri sm1rlan i9inde kalmasma ragmen ilk derece mahkemesinin bu i9tihatlan tart1 madan hiikiim kurdugunu ve beraat etme hakkm1 elinden ald1gm1 belirtmi ve bu nedenlerle adil yargilanma hakk1 kapsammda mahkemeye eri im hakkmm ihlal edildigini ileri siirmii tiir. Ba vurucu, bu iddialardan ayn olarak ba vuru formunun sonu9 talepleri kismmda herhangi bir gerek9e belirtmeksizin, soyut olarak Anayasa'nm 2., 5., 10., ve 26. maddeleri ile Avrupa insan Haklan Sozle mesi'nin 10. maddesinin ihlal edildigine de karar verilmesini istemi tir. B. Degerlendirme 18. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yap1lan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vuru konusu olaym bir ki inin kullanm1 oldugu baz1 sozler nedeniyle kovu turmanm ertelenmesi karanna muhatap olmu olmas1 nedeniyle ifade ozgiirliigii ile bir ili kisi varsa da ba vurucu, iddialanm ifade ozgiirliigii temelinde ileri siirmemi tir. Ba vurucunun iddialanmn ozii, ilk derece mahkemesince davanm esas1 incelenerek bir karar verilmesi yerine kovu turmanm ertelenmesi karan verilmesiyle ilgilidir. Bu itibarla belirtilen ihlal iddialan mahiyeti itibanyla karar hakk1 kapsammda incelenmi tir. 19. Anayasa'nm 36. maddesinin ilgili klsm1 oyledir: "Herkes, ... yargz mercileri oniinde davacz veya davalz olarak iddia ve savunma ile adil yargzlanma hakkzna sahiptir. " Hic;bir mahkeme, gorev ve yetkisi ic;indeki davaya bakmaktan kac;znamaz." 1. Kabul Edilebilirlik Yoniinden 20. A91k9a dayanaktan yoksun olmad1g1 ve kabul edilemezligine karar verilmesini gerektirecek ba ka bir neden de bulunmad1g1 anla Ilan karar hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm kabul edilebilir olduguna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yoniinden a. Genel ilkeler 21. Anayasa'nm 36. maddesinin ikinci flkrasmda hi9bir mahkemenin gorev ve yetkisi i9indeki davaya bakmaktan ka9mamayacag1 belirtilmi tir. Bu baglamda Anayasa'nm 36. maddesinde diizenlenen adil yarg1lanma hakk1, ki ilere davanm goriildiigii mahkemeden uyu mazhga ili kin bir karar verilmesini isteme giivencesini de saglar (Filiz Fzrat, B. No: 2014/10305, 5/12/2017, 28). 4 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17180 : 9/1/2019 22. Adil yarg1lanma hakkmm gtivencelerinden biri olan mahkeme hakk1; mahkemeye eri$im hakk1, karar hakk1 ve karann icras1 haklanm i9erir. Karar hakk1 genel itibanyla mahkeme ontine getirilen uyu$mazhgm karara baglanmasm1 isteme hakkm1 ifade eder. Bununla birlikte karar hakk1 bireylerin sadece yarg1lama sonucunda $ekli anlamda bir karar elde etmelerini gtivence altma almaz. Bu hak aym zamanda, dava konusu edilen uyu$mazhga ili$kin esash taleplerin yarg1 merciince bir sonuca baglanmasm1 da gerektirir (Filiz Fzrat, 29). b. ilkelerin Olaya Uygulanmas1 23. 6352 say1h Kanun, admdan da anla$1lacag1 tizere yarg1 hizmetlerinin etkinle$tirilmesi amac1yla mevzuatm bir9ok alanmda degi$iklik yapm1$tlf . Bu kapsamda ge9ici 1. maddeyle 31/12/2011 tarihine kadar basm ve yaym yoluyla ya da sair dti$tince ve kanaat a91klama yontemleriyle i$lenmi$ olup adli para cezasm1 ya da tist smm be$ y1ldan fazla olmayan hapis cezasm1 gerektiren bir su9tan dolay1 kamu davasmm a9ilmasmm, kovu$turmanm veya kesinle$IDi$ olan mahkilmiyet htiktimlerinin infazmm ertelenmesi imkam getirilmi$tir. Boylece bulunduklan safhaya bagh olarak soru$turma, kovu$turma ve infaz makamlan ontinde halen i$lem gormekte olan 90k say1da dosyanm belli bir sure i$lemden kaldmlarak agir i$ ytikti altmdaki yargmm kismen rahatlatilmas1 hedeflenmi$tir (Ali Atlz, B. No: 2013/500, 20/3/2014, 43). 24. Eldeki ba$vuruda degerlendirilmesi gereken mesele 6352 say1h Kanun'un ge9ici 1. maddesi uyannca ilk derece mahkemesince davanm esas1 incelenmeksizin kovu$turmanm ertelenmesine karar verilmesinin ba$vurucunun karar hakkm1 ihlal edip etmedigidir. 25. Somut olayda ilk derece mahkemesinin kovu$turmamn ertelenmesi karan vermesinin nedeni 6352 say1h Kanun'un ytirtirltige girmesidir . Amlan Kanun'un ytirtirltige girmesi sonucunda ba$vurucu hakkmdaki davada kovu$turmanm ertelenmesi karan verilmesine bagh olarak ba$vurucunun karar hakk1 bakimmdan baz1 sonu9lar dogmu$tur (Ali Atlz, 61). 26. Ba$VUfll konusu olayda ilk derece mahkemesinin kovu$turmanm ertelenmesi karan vermesi sonucunda 6352 say1h Kanun'un ge9ici 1. maddesinin (2) numarah f1kras1 uyannca ba$vurucu ti ; yil stiresince denetim altma ahnm1$tlr. Adi ge9en kurala gore ba$vurucunun ti ; y1lhk sure zarfmda 6352 say1h Kanun'un ge9ici 1. maddesinin (1) numarah fikrasmda say1lan su9lan i$lememesi halinde dti$me karan verilecek , ancak bu sure i9inde amlan fikra kapsammda yeni bir su ; i$lemesi ve bu su9tan dolay1 kesinle$IDi$ htiktimle cezaya mahkilm olmas1 halinde ertelenen kovu$turmaya devam edilecektir. 27. bte yandan ba$vuru ekindeki belgelerin incelenmesinden anla$1ld1g1 kadanyla kovu$turmanm ertelenmesi karannda mahkemece , yalmzca mesele konusu iddianamede yer alan bir !jiiphe durumu anlatilmakta ve hi9bir su9luluk tespiti belirtilmemektedir. Bir ba$ka ifadeyle ba$vurucu hakkmda verilen karar, herhangi bir su9lay1c1 veya cezai ifade bannd1rmamaktadir. Karann keyfiliginden de bahsedilemez. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17180 : 9/1/2019 28. Eldeki ba vurunun Anayasa Mahkemesinin kovu turmanm ertelenmesi karan nedeniyle mahkemeye eri im hakkmm ihlal edildigi sonucuna ula tig1 Ali Atlz ba vurusundan farkh olduguna da dikkat 9ekmek gerekir. Amlan ba vuruya konu olayda ilk derece mahkemesince ba vurucu hakkmda verilen beraat karan yalmzca ba vurucunun mtidafii tarafmdan ve vekalet ticreti yontinden temyiz edilmi tir. Temyiz incelemesinin sonucuna gore Yarg1tay, beraat karanm onayarak ilk derece mahkemesince eksik htikmedilen vekalet ticretine htikmedebilecegi gibi derece mahkemesinin karanm hatah buldugu takdirde ilgili mevzuat uyannca ba vurucu aleyhine temyiz bulunmad1gmdan yalmzca hatay1 belirtmekle yetinecektir. Ba ka bir deyi le ilk derece mahkemesinin karan yalmzca ba vurucu tarafmdan temyiz edildiginden temyiz incelemesi sonucunda beraat karan kesinle ecektir. Ancak amlan olayda Y arg1tay Cumhuriyet Ba savc1hgmm dosyay1 iadesi ve ilk derece mahkemesinin ba vurucu hakkmda kovu turmamn ertelenmesi karan vermesi sonucunda ba vurucu, ti ; y1l stiresince denetim altma almm1 tlf (Ali Atlz, 59). Anayasa Mahkemesine gore ba vurucunun temyiz talebine ragmen Yarg1tay Cumhuriyet Ba savc1hgmm dosyay1 ilk derece mahkemesine iade etmesi ve ilk derece mahkemesinin kovu turmanm ertelenmesi karan vermesi nedeniyle temyiz talebi Y arg1tayca incelenememi ve boylece beraat ettigi bir davada kovu turmanm ertelenmesi karan verilerek ba vurucunun etkili karar hakkma sayg1 gosterilmemi tir . 29. Buna kar 1hk somut ba vuruda ba vurucu hakkmdaki davanm esas1 hakkmda ilk derece mahkemesince hi9bir degerlendirme yap1lmam1 tlr. Dava hentiz ilk derece mahkemesinde inceleme a amasmdayken 6352 say1h Kanun'un ge9ici 1. maddesi uyannca davanm esas1 incelenmeksizin kovu turmanm ertelenmesine karar verilmi tir. 30. Bu kapsamda ba vurucu ti ; y1l stiresince ceza davasmm sonucunu bekleyecek olmakla birlikte denetim stiresinde 6352 say1h Kanun'un ge9ici 1. maddesinin (1) numarah fikras1 kapsamma giren bir su ; i lemesi ve bu su9tan dolay1 kesinle mi htiktimle cezaya mahkum olmas1 halinde kovu turma kald1g1 yerden devam edecegi gibi bu sure su ; i lenmeden ge9irildigi taktirde ceza davas1 dti me ile sonu9landmlacaktir . 31. Btittin bu hususlar birlikte degerlendirildiginde kovu turma a amasmda i lem gormekte olan 90k say1da dosyanm belli bir sure i lemden kaldmlarak agir i ytikti altmdaki yargmm kismen rahatlatilmasm1 hedefleyen ve ba vurucuyu ti ; y1l stireyle denetim altmda tutmaya yonelik kovu turmanm ertelenmesi karannm ba vurucunun karar hakkm1 ihlal ettigi soylenemez. Bu kapsamda ba vurucunun karar hakkma yonelik olarak bir ihlalin olmad1gmm a91k oldugu sonucuna vanlm1 tlf . 32. A91klanan gerek9elerle Anayasa'nm 36. maddesinde gtivence altma alman karar hakkmm ihlal edildigine dair iddianm a91k ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Karar hakkmm ihlal edildigine dair iddianm a91k9a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA , 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/17180 : 9/1/2019 B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu uzerinde BIRAKILMASINA 9/1/2019 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. -Oye Ba kan Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 -Oye Muammer TOP AL -Oye Celal Mumtaz AK.INC! -Oye M.EminKUZ 7