Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -4-68 (Devralma ) Karar Sayısı : 19-06/61 -25 Karar Tarihi : 07.02.2019 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan) , Adem BİRCAN, Mehmet AYAN , Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖR LER : Fatma ATAÇ, Sebahat Gözde SAVAŞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Daimler AG Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. O. Onur ÖZGÜMÜŞ , Av. İsmail ÖZGÜN, Av. Ö. Cansu TEKŞ
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -4-68 (Devralma ) Karar Sayısı : 19-06/61 -25 Karar Tarihi : 07.02.2019 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan) , Adem BİRCAN, Mehmet AYAN , Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖR LER : Fatma ATAÇ, Sebahat Gözde SAVAŞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Daimler AG Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. O. Onur ÖZGÜMÜŞ , Av. İsmail ÖZGÜN, Av. Ö. Cansu TEKŞEN Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Volkswagen AG nin dolaylı olarak tek kontrolü altında bulunan Mobility Trader Holding GmbH nin % ( ..) oranında hissesinin , iştiraki Leonie FS DVB GmbH aracılığıyla Daimler AG tarafından devralınarak Volkswagen AG ile birlikte Mobility Trader Hold ing GmbH üzerinde ortak kontrol kurulması işlemine izin verilmesi talebi . (2) E. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 14.12.2018 tarih ve 8830 sayı ile giren ve eksikli kleri 17.01.2019 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 31.01.2019 tarih ve 2018 -4-68/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Dosya konusu başvuruda halihazırda iştiraki Volkswagen Financial Services AG (VWFS) aracılığıyla Volkswagen AG nin (VOLKSWAGEN) tek kontrolü altında bulunan Mobility Trader Holding GmbH nin (MT HOLDING ) %( ..) oranında hissesinin iştiraki Leonie FS DVB GmbH (DFS) aracılığıyla Daimler AG (DAIMLER) tarafından devralınarak devre konu teşebbüs üzerinde VOLKSWAGEN ile ortak kontrol tesis edilmesi işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devra lmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. G.1. Taraflar G.1.1. Daimler AG (DAIMLER) (5) Devralan taraf olan DFS hisselerinin tamamına sahip olan DAIMLER, Almanya da kurulu halka açık bir şirket olup , herhangi bir gerçek ya da tüzel kişi tarafından kontrol edilmemektedir. DAIMLER in faaliyet gösterdiği işkolları Mercedes -Benz otomobiller, Daimler kamyonlar, Mercedes -Benz minibüsler, Daimler otobüsler ve Daimler finansal hizmetler olarak sıralanmaktadır. DAIMLER in marka portföyü Mercedes -Benz, Mercedes -AMG, Mercedes -Maybach, Mercedes me, Smart, EQ, Freightliner, Western Star, BharatBenz, FUSO, Setra ve Thomas Built Buse s, Mercedes -Benz Bank, 19-06/61 -25 2/5 Mercedes -Benz Financial Services, Daimler Truck Financial, moovel, car2go, Clever, Beat ve mytaxi yi içermektedir. (6) DAIMLER Türkiye de kurulu iştirakleri olan Mercedes -Benz Türk A.Ş., Mercedes -Benz Finansman Türk A.Ş., Mercedes -Benz Finansal Kiralama Türk A.Ş., Mercedes -Benz Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş. aracılığıyla faaliyetlerini sürdürmektedir. G.1.2. Volkswagen AG (VOLKSWAGEN) (7) Merkezi Almanya da bulunan ve halka açık bir şirket olan VOLKSWAGEN, Volkswagen Grubu nun ana şirket idir. Porsche Automobil Holding SE (PORSCHE)1, VOLKSWAGEN hisselerinin ( ..) ine sahip en büyük hissedarı olmak suretiyle nihai olarak VOLKSWAGEN ve iştiraki Volkswagen Financial Services AG (VWFS) üzerinde tek kontrole sahiptir. (8) PORSCHE un faaliyetleri e sas itibarıyla VOLKSWAGEN in faaliyet alanlarından oluşmakta, dolayısıyla PORSCHE iştirakleri aracılığıyla küresel çapta bir otomobil üreticisi olarak faaliyet göstermektedir. PORSCHE aynı zamanda Almanya da trafik planlama, trafik yönetimi ve ulaşım lojis tiği için yazılım sağlayıcısı olan PTV Planung Transport Verkehr AG nin tamamına yakın hissesine sahiptir. Ayrıca ABD de yerleşik bir teknoloji şirketinde ve iki adet 3D yazıcı uzmanı şirkette azınlık hisse sahibidir. PORSCHE un Türkiye deki faaliyetleri Volkswagen Grubu nun faaliyetleri ile sınırlıdır. (9) Volkswagen Grubu, yedi Avrupa ülkesinde 12 marka (Volkswagen Passenger Cars, Volkswagen Commercial Vehicles, Audi, Bentley, Bugatti, Ducati, Lamborghini, MAN, Porsche, Scania, Seat ve Skoda) ile faaliyet gös termektedir. Bu kapsamda ilgili yedek parçalar ve aksesuarlar, dizel motorlar ve motosikletler dahil olmak üzere motorlu araçların geliştirilmesi, üretimi, satışı ve dağıtımı alanında faaliyet i bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, Volkswagen Grubu finansman, fi nansal kiralama, sigorta, filo yönetimi hizmetleri ve hareketlilik çözümleri (örneğin mobil park hizmetleri, araç paylaşımı) alanlarında faaliyet göstermektedir. Ayrıca VOLKSWAGEN, Volkswagen Grubu nun bir iştiraki ile birlikte elektrik üretimi, dağıtımı v e satışı sektöründe hizmet sunmaktadır. (10) Volkswagen Grubu, Türkiye de kurulu iştirakleri ve yurtdışından Türkiye ye yapmış oluğu doğrudan satışlar aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Türkiye deki iştirakleri ise sırasıyla ; VDF Faktoring A.Ş., VDF Filo Kir alama A.Ş., VDF Servis Ticaret A.Ş., VDF Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş., Volkswagen Doğuş Finansman A.Ş., Renk Transmisyon Sanayi A.Ş., HERE Coğrafi Bilgi Ticaret Ltd. Şti., MAN Türkiye A.Ş., MAN Kamyon ve Otobüs Ticaret A.Ş. ve MAN Energy Solutions Ser vis ve Ticaret Ltd. Şti. unvanlı teşebbüslerden oluşmaktadır. G.1.3. Mobility Trader Holding GmbH (MT HOLDING) (11) VOLKSWAGEN in finansal hizmetler işkolunun bir girişimi olan ve dolaylı olarak hisselerinin tamamına sahip olduğu MT HOLDING, iştiraki Mobility Trader GmbH (MT GMBH) aracılığıyla, Almanya daki bayilere ve tüketicilere yüksek kaliteli ikinci el otomobillerin alınması ve satılması için 2017 yılının Ekim ayında faaliyete başlayan HeyCar (www.hey.car) adında bir çevrimiçi platformu sunmaktadır. (12) HeyCar, yüksek kalite ikinci el araçların, binek otomobillerin ve hafif ticari araçların alınması ve satılmasına yönelik bir markalar arası platform olarak hizmet vermektedir. Platform , tüm otomobil markaları ve modellerine hizmet sunmaktadır. Bildi rim tarihi itibarıyla HeyCar üzerinde listelenen yaklaşık 60 farklı marka bulunduğu, listelenen 1 PORSCHE un adi hisselerinin tamamı dolaylı olarak Porsche ve Piëch ailelerine aittir. 19-06/61 -25 3/5 ikinci el otomobillerin %40 ının Volkswagen dışındaki markalara ait olduğu belirtilmektedir. (13) HeyCar, ayrıca ilgili otomotiv finansman imkânları için bir aracı olarak faaliyet göstermektedir. HeyCar ın kendisi finansman çözümleri sunmamakta, bununla birlikte müşterileri , ilgili finansman çözümlerini sunan bankalar ile bir araya getirmektedir. Platform genellikle Almanya da ikamet eden müşteriler tarafından kullan ılmakta, bunun yanı sıra farklı ülkelerdeki müşteriler de platforma erişebilmektedir. Bu itibarla, HeyCar a her ne kadar Türkiye den erişim imkânı mevcut olsa da, bu imkân sınırlı ve göz ardı edilebilir nitelikte dir. Bu çerçevede, MT HOLDING in Türkiye de herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır. G.2. İlgili Pazar (14) İşlem taraflarından VOLKSWAGEN in ve DAIMLER in küresel çapta faaliyet alanlarının ; motorlu araçların üretilmesi, tedariki ve dağıtımı, finansman hizmetleri, finansal kiralama hizmetler i, sigorta hizmetleri, filo yönetimi hizmetleri ve hareketlilik hizmetleri (araç paylaşımı vb.) alanlarında örtüştüğü anlaşılmaktadır. (15) Bununla birlikte, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. paragrafında belirtildiği üzere alternatif pazar tanımları çerçevesinde işlemin rekabetçi bir endişe oluşturmadığı dikkate alınarak dosya kapsamında ilgili ürün ve coğrafi pazar tanımı yapılmasına gerek duyulmamıştır . G.3. Değerlendirme (16) Bildirim konusu işlem ile iştiraki VWFS aracılığıyla VOLKSWAGEN in tamamına sahip olduğu MT HOLDING üzerinde iştiraki DFS aracılığıyla DAIMLER tarafından % ( ..) oranında hisse satın alınması neticesinde ortak kontrol tesis edilecektir. (17) 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; Bağımsız bir i ktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir. hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan koşullar; kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından ortak kontrol altında tutulması ve kurulan şirketin, bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımas ıdır. (18) Bildirilen işlemin tamamlanmasının ardından DFS , MT HOLDING in hisselerinin %( ..) devralırken, VWFS hisselerin %( ..) elinde bulundurmaya devam edecektir. Şirketin finans ve iş planının, bütçenin, önemli yatırımların belirlenmesi, yöneticiler in atanması ve yeni ulusal pazarlara giriş gibi MT HOLDING in önemli stratejik kararlarında DFS in veto hakkına sahip olacağı belirtilmektedir. Taraflar arasında imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi uyarınca MT HOLDING üzerinde ne VWFS ne de DFS tek kontrole s ahip olamayacak tır. Bu çerçevede, MT HOLDING in VOLKSWAGEN ve DAIMLER tarafından ortak kontrol edileceği kanaatine ulaşılmıştır. (19) Bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıma kriteri ile kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağ ımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanıp tanımlanamayacağını tespit etmek amaçlanmaktadır. MT HOLDING mevcut durumda kendi kaynaklarını kullanmak suretiyle pazarda bağımsız olarak faaliyet gö stermektedir . İşlemin gerçekleşmesi sonrasında da MT HOLDING pazarda bağımsız şekilde kalıcı olarak faaliyetlerini yürütecek yeterli kaynağa sahip olmaya devam edecek ve ortak girişim taraflarının belirli bir işlevinin ötesinde faaliyet gösterecektir. Ayrı ca MT HOLDING ortak girişim tarafları ile yapacağı alım-satım ilişkisine bağlı olmayacak ve üçüncü kişilerle ticari faaliyetlerini 19-06/61 -25 4/5 sürdürecektir. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde MT HOLDING in devralma işlemi sonrasında tam işlevsel bir ortak gir işim olarak pazarda faaliyetlerine devam edeceği değerlendirilmektedir. (20) Bu çerçevede , bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Ayrıca, tarafların ciroları anılan Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen eşikleri aştığından, işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir. (21) Ortak girişimin HeyCar çevrimiçi platformu aracılığıyla faaliyet göstereceği ikinci el araçların alımı ve satımı ile finansal fırsatların sunulmasına i lişkin aracılık hizmetleri pazarında ne VOLKSWAGEN in ne de DAIMLER in faaliyeti bulunmaktadır. Faaliyetlerine 2017 yılında başlayan HeyCar, hizmet sunacağı pazarda güçlü rakipler ile rekabet içerisindedir. HeyCar ın Almanya da rekabet ettiği başlıca platf ormlar ; mobile.de (yaklaşık 1.5 milyon otomobil listelenmektedir), autoscout24.de (yaklaşık 1.1 milyon otomobil listelenmektedir), gebrauchtwagen.de (yaklaşık 470.000 araç listelenmektedir.) şeklinde sıralanabilir. (22) İşlem taraflarının T ürkiye deki faaliyet alanları itibarıyla yatay örtüşmenin mevcut olduğu; binek araç tedariki, ticari araç tedariki, finansal hizmetler, sigorta hizmetleri, filo yönetimi hizmetleri pazarlarına yönelik ortak girişim taraflarının pazar paylarına ilişkin veriler aşağıda sunulmaktadır. Tablo 1: Tarafların Örtüşen Pazarlardaki 2018 Yılına İlişkin Türkiye Pazar Payları (%) Pazarlar VOLKSWAGEN DAIMLER Binek araç tedariki ( ..) ( ..) Ticari araç tedariki ( ..) ( ..) Finansal Hizmetler ( ..) ( ..) Sigorta Hizmet leri ( ..) ( ..) Filo yönetimi hizmetleri ( ..) ( ..) Kaynak: Cevabi Yazı (23) Tablo 1 incelendiğinde tarafların Türkiye d e faaliyet gösterdiği herhangi bir pazarda %( ..) üzerinde pazar payı bulunmadığı görülmektedir. Aşağıda Otomotiv Distribütörleri Derne ği nin (ODD) verilerine dayalı olarak binek ve hafif ticari araçlar bakımından tarafların pazar paylarına ve rakiplerin pazar paylarına yer verilmektedir. Tablo 2: Tarafların Binek ve Hafif Ticari Araç Satışı Bakımından 2018 Yılına İlişkin Türkiye Pazar P ayları (%) Teşebbüs Pazar Payı (Binek Araç) Pazar Payı (Hafif Ticari) VOLKSWAGEN GRUBU (Markaları) Audi ( ..) ( ..) Seat ( ..) ( ..) Skoda ( ..) ( ..) Volkswagen ( ..) ( ..) Bently ( ..) ( ..) Lamborghini ( ..) ( ..) Porsche ( ..) ( ..) TOPLAM ( ..) ( ..) DAIMLER GRUBU (Markaları) ( ..) ( ..) Mercedes -Benz ( ..) ( ..) Smart ( ..) ( ..) TOPLAM ( ..) ( ..) Kaynak: 2018 ODD Satış Verilerinden Yapılan Hesaplama (Ocak Aralık) 19-06/61 -25 5/5 Tablo 3: Rakiplerin Binek ve Ticari Araç Tedariki Pazarlarınd a 2018 Yılına İlişkin Türkiye Pazar Payları (%) Teşebbüs Pazar Payı (Binek Araç) Pazar Payı (Hafif Ticari) Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. (Alfa Romeo, Fiat, Lancia) ( ..) ( ..) Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. (FORD) ( ..) ( ..) Hyundai Assan Otomotiv Sana yi ve Tic. A.Ş. ( ..) ( ..) Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş. ( ..) ( ..) Mais Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş.(Renault) ( ..) ( ..) Toyota Türkiye Pazarlama ve Satış A.Ş. ( ..) ( ..) Kaynak: 2018 ODD Satış Verilerinden Yapılan Hesaplama (Ocak Aralık ) (24) Tablo 2 ve Tablo 3 birlikte değerlendirildiğinde, ortak girişim taraflarının binek araç tedarikinde pazar paylarının sırasıyla ( ..) ile ( ..) olduğu görülmektedir. Bununla birlikte , aynı pazardaki rakiplerin pazar payı verileri incelendiğinde , DAIMLER in pazar payının üzerinde paya sahip rakiplerin bulunduğu ve pazarın çok oyunculu bir yapıya sahip olduğu görülmektedir. Ticari araç tedariki pazarında ise FORD un pazarda lider konumda olduğu, ortak girişim taraflarından daha yüksek pazar paylarına sahip teşebbüslerin sektörde faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır . Bu kapsamda binek ve ticari araç tedariki pazarlarında bildirilen işlem sonrasında rekabetçi endişe yaratacak bir durumun oluşmayacağı değerlendirilmektedir. (25) Yukarıda yer verilen inceleme ve değer lendirmeler sonucunda söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında herhangi bir hâkim durum yaratmayacağı veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeyeceği kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (26) Düzenlenen rapora ve incelen en dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucun da aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine , gerekçeli kararın tebliğinden iti baren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.