TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR ERKAN PALAS VE SELAHATTiN ERGiN BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/7673) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili iKiNCi BOLUM KARAR : Engin YILDIRIM : Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; : OmerMENCiK : 1. Erkan PALAS 2. Selahattin ERGiN : Av. MuratiNCEKARA I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vurular, tahliye karannm uygulanmamas1 ve tutukluluga
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR ERKAN PALAS VE SELAHATTiN ERGiN BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/7673) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili iKiNCi BOLUM KARAR : Engin YILDIRIM : Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; : OmerMENCiK : 1. Erkan PALAS 2. Selahattin ERGiN : Av. MuratiNCEKARA I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vurular, tahliye karannm uygulanmamas1 ve tutukluluga ili kin kararlann dogal hakim, bag1ms1z ve tarafs1z hakim ilkelerine aykm olan sulh ceza hakimliklerince verilmesi nedenleriyle ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm; baz1 soz ve uygulamalar nedeniyle de e itlik ilkesinin ihlal edildigi iddialanna ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vurular 8/5/2015 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vurular, ba vuru formlan ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurulann kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 5. Ba vuru Erkan Palas yonunden ba vuru belgelerinin bir omegi bilgi i9in Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilmi tir. Bakanhk goru bildirmi tir. 6. Ba vurucu Erkan Palas, Bakanhgm goru une kar 1 beyanlanm Anayasa Mahkemesine sunmu tur. 7. Yapilan incelemede 2015/7676 numarah ba vurunun konu bak1mmdan aym nitelikte olmas1 nedeniyle 2015/7673 numarah ba vuru ile birle tirilmesine ve incelemenin bu dosya uzerinden yapilmasma karar verilmi tir. 2 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 III. OLAY VE OLGULAR 8. Ba$VUfll formu ve eklerinde ifade edildigi $ekliyle ve Ulusal Yarg1 Ag1 Bili$im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri$ilen bilgi ve belgeler 9er9evesinde ilgili olaylar ozetle $5yledir: A. Tutuklamaya ili kin Stire 9. Kamuoyunda 17-25 Aralzk soru$turmalan olarak bilinen soru$turmalar esnasmda (amlan soru$turmalara ili$kin bilgiler i9in bkz. Aydzn Yavuz ve digerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, 30) istanbul Emniyet Mtidtirltigti istihbarat Sube Mtidtirltigti btinyesinde yapilan -onleme ama9h-ileti$ime mtidahale i$lemlerinin usulstiz oldugu iddiasma ili$kin olarak ba$vuruculann da aralannda oldugu 90k say1da kolluk gorevlisi hakkmda istanbul Cumhuriyet Ba$savc1hgmca (Ba$savc1hk) ceza soru$turmas1 ba$lat1lm1$t1r. 10. Ba$vurucular, amlan soru$turma kapsammda gozaltma almm1$lardu. Ba$savc1hk 25/7/2014 tarihinde ba$vuruculan tutuklanmalan istemiyle istanbul 1. Sulh Ceza Hakimligine sevk etmi$tir. istanbul 1. Sulh Ceza Hakimligi 25/7/2014 tarihinde , ba$vuruculann resmi belgede sahtecilik ve ki$ilerin arasmdaki konu$malann dinlenmesi ve kayda almmas1 su9lanndan tutuklanmalanna karar vermi$tir. B. Serbest Birakdmamaya ili kin Stire 11. Ba$vuruculann da aralannda oldugu $iiphelilerin mtidafileri tarafmdan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesine -nobet9i asliye ceza mahkemesi oldugu-20/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (btittin) sulh ceza hakimlerinin reddi ile tahliye taleplerini i9erir dilek9eler verilmi$tir. 12. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, istanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin ttimtine yaz1 yazilarak -dilek9elerde ileri stirtilen- hakimin reddi sebepleri konusunda yaz1h olarak g5rii$ bildirmeleri istenmi$tir. 13. istanbul 4. Sulh Ceza Hakimligi , istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin g5rii$ bildirme istemine cevap vermemi$; diger Sulh Ceza Hakimlikleri ise g5rii$ bildirilmesi istemine 22/4/2015 tarihinde cevap vermi$tir. Hakimliklerin cevap yaz1lannda ozetle sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerini inceleme ve bu konuda karar verme yetki ve gorevinin yine sulh ceza hakimliklerine ait oldugu, hakimin reddi mtiessesesinin kovu$turma a$amasma ait bir i$lem oldugu, hakimin reddi sebepleri mevcut olsa dahi bu talebin oncelikle ilgili mahkeme veya hakimlige yap1lmas1 gerektigi ve sulh ceza hakimlerinin tamammm bu $ekilde reddedilmesinin mtimktin olmad1g1 ifade edilmi$tir . 14. Ote yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, Ba$savc1hga yaz1 yazilarak tahliye talepleri hakkmdaki g5rii$leriyle birlikte ilgili soru$turma dosyalannm gonderilmesi istenmi$tir. Ba$savc1hk, asliye ceza mahkemelerinin tahliye talepleriyle ilgili olarak karar verme yetkisinin bulunmad1gm1 belirterek g5rii$ bildirmemi$ ve soru$turma dosyalanm gondermemi$tir . 15. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi "mahkemece hakimin reddi talepleri ile ilgili yapzlan degerlendirmenin dosyanzn esasz ile ilgili bir degerlendirme olmadzgz, iiphelilerin tamamznzn tutuklu bulundugu , dolayzszyla i in acele i lerden oldugu, dolayzszyla 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 soru turma dosyalarz ve reddi hdkim talepleri konusunda goru lerin istenilmesine ragmen gonderilmemesinin reddi hdkim talepleri konusunda incelemeye ve bir karar vermeye hukuken engel te kil etmedigi11 gerek9esiyle incelemesini 11 upheliler mudafilerinin dilekr;eleri , yaz1lz ve CD ortammdaki dilekr;e ekleri, ilgili savc1lzklardan ve Sulh Ceza Hdkimliklerinden gelen yaz1 cevaplarz ve goru leri11 tizerinden ger9ekle tirmi tir. Mahkeme 24/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (btittin) sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerinin kabultine, tiphelilerin tahliye talepleri konusunda karar verilmek tizere 24/4/2015 tarihinde nobet9i olan istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B.nin gorevlendirilmesine karar vermi tir. 16. Ba savc1hk tarafmdan talepte bulunulmas1 tizerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin hakimlerin reddi isteminin kabultine ve gorevlendirmeye ili kin kararlannm yok htikmtinde oldugunun tespitine karar vermi tir. 17. istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi, aym tarihte istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine bir yaz1 yazarak tahliye taleplerine bakma gorev ve yetkisinin kendilerinde bulundugunu belirtmi ve ilgili taleplerin gonderilmesini istemi tir. 18. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi, Ba savc1hk9a soru turma dosyalannm gonderilmemesi ve tahliye talepleri konusunda gorti bildirilmemesi tizerine tutuklulugun devam1 yonunde mutalaada bulunuldugunu degerlendirerek tahliye talepleri konusundaki incelemesini 11i in tahliye yonunden degerlendirilmesinde bir sakmca olmad1g111 gerek9esiyle tipheli mtidafilerinin sundugu baz1 belge ve CD'ler tizerinden ger9ekle tirmi tir. Mahkeme 25/4/2015 tarihinde ba vuruculann da aralannda oldugu tum tiphelilerin tahliyesine karar vermi tir. 19. Diger taraftan Ba savc1hk tarafmdan talepte bulunulmas1 tizerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde, istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliyeye ili kin kararlannm yok htikmtinde oldugunun tespitine ve tiphelilerin tutukluluk hallerinin devamma karar vermi tir. Kararda 11jstanbul Adliyesindeki tum Sulh Ceza Hdkimliklerinin reddine ve tutuklu Uphelilerin tahliye istemine ili kin taleplerin Asliye Ceza Mahkemesi veya Agzr Ceza Mahkemelerince degerlendirilmesinin ve bu degerlendirmeler neticesinde tahliye talebinin reddi veya kabulu yonunde bir karar verilmesi halinde verilen bu kararlarm hukuken yasal mevzuatlm1za gore mumkun olmad1g1, verilen bu kararlarzn da hukuken ger;ersiz, uygulanabilirligi olmayan ve mutlak butlan ile bat1l olan veya diger bir anlat1mla yak hukmunde sayzlan kararlar niteliginde oldugu II ifade edilmi tir . 20. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 26/4/2015 tarihinde tahliye mtizekkerelerini Ba savc1hga gondermi tir . Ba savc1hk9a istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli karanna atif yap1larak tipheliler hakkmda dtizenlenen tahliye mtizekkereleri istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade edilmWir. 21. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde tiphelilerin tahliyesine ili kin mtizekkereleri yeniden Ba savc1hga gondermi , Ba savc1hk bunlan yeniden istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade etmi tir. 22. Tahliye mtizekkerelerinin ikinci kez iade edilmesi tizerine istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, tahliye mtizekkerelerinin yeniden Ba savc1hga gonderilmesine dair bir karar vermi tir. 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 23. Ote yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli kararlannm yok hiikmiinde oldugunun tespitine karar vermi tir. 24. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 29/4/2015 tarihinde; onceki kararlarda gorevsiz olunmasma ragmen dilek9elerin degerlendirilerek soru turma a amasmda olan i lerle ilgili hakimin reddi taleplerinin kabuliine karar verildigini, hukuki yamlg1ya du tilerek verilmi olan bu kararlann usul ve yasaya aykm oldugunu, mahkemenin gorevine girmeyen bir hususta karar verildigini belirterek onceki kararlannm yok hukmunde sayllmasma karar vermi tir. 25. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi de 28/4/2015 tarihinde "... hazzrlzk soru turmalarznda hakim tarafindan verilmesi gerekli kararlarz almak, i leri yapmak, bunlara kar l yapzlan itirazlarz incelemek yetkisinin munhaszran Sulh Ceza Hakimligine ait oldugu, Asliye Ceza Mahkemelerinin soru turma a amaszndaki i ler ile ilgili olarak tutuklama ve tahliye kararz verme yetkilerinin olmadzgz, Mahkememizce verilen 25/04/2015 tarihli ... karar ile mahkememizce verilen tahliye kararz[nm] mahkememizin gorevsiz bulunmasz nedeniyle yak hukmunde sayzlmasz gerektigi ... " gerek9esiyle tahliyeye ili kin kararlannm yok hukmunde sayllmasma karar vermi tir. 26. Ba vurucular, nihai karan 27/4/2015 tarihinde ogrendiklerini bildirmi lerdir. 27. Ba vurucular 8/5/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu lard1r. C. Sonraki Siire.; 28. Ba savc1hk9a ba vurucularm da aralarmda oldugu uphelilerin Turkiye Cumhuriyeti Hukumetini ortadan kald1rmaya veya gorevini yapmas1m engellemeye te ebbus etme, silahh teror orgutii kurma veya yonetme, silahh teror orgutiine uye olma, devletin gizli kalmas1 gereken bilgilerini siyasal veya askeri casusluk amac1yla temin etme, gorevi kotiiye kullanma, iftira, resmi belgede sahtecilik, haberle menin gizliligini ihlal etme, ki iler arasmdaki aleni olmayan konu malan kaydetme , hukuka aykm olarak ki isel verileri kaydetme, ozel hayatm gizliligini ihlal etme su9lanm i lediklerinden bahisle cezalandmlmalan istemiyle aym yer Ag1r Ceza Mahkemesinde kamu davas1 a91lm1 t1r. 29. istanbul 13. Ag1r Ceza Mahkemesinin E.2015/3 71 say1h dosyas1 uzerinden kovu turma a amas1 ba lam1 t1r. 30. Dava, bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla ilk derece mahkemesinde derdesttir. D. ilgili Siire.; 31. Ba vuruculann da aralannda bulundugu uphelilerin istanbul sulh ceza hakimlerinin tiimunun reddi taleplerini kabul eden istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.6. ile bu ki ilerin tiimiiniin tahliye taleplerini kabul eden istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B. hakkmda disiplin ve ceza soru turmas1 ba lat1lm1 tlr. Bu kapsamda amlan hakimler 27/4/2015 tarihinde gorevden el 9ektirilmi ler -sonrasmda meslekten de 91kanlm1 lar- 30/4/2015 ve 1/5/2015 tarihlerinde tutuklanm1 lard1r. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 32. Hakimler M.6. ve M.B. hakkmda kamu davas1 a91lm1 ; Yarg1tay 16. Ceza Dairesi 24/4/2017 tarihinde, ad1 ge9en ki ilerin soz konusu kararlan -uyesi olduklan FETO/PDY liderinin ve yoneticilerinin talimat1yla verdiklerini belirterek silahh teror orgutu uyesi olma su9undan 9 yil hapis ve gorevi kotuye kullanma su9undan 1 yil hapis cezalanyla cezalandmlmalanna karar vermi tir. Dairenin gorevi kotuye kullanma su9u yonunden yaptig1 degerlendirmelerin ilgili kis1mlan oyledir: "... Turk Ceza Muhakemesi Hukuku yonunden, gerek mulga 1402 sayzlz CMUK'un 21 vd.maddelerinde gerekse mer'i 5271 sayzlz CMK'nzn 22 ve devamz maddelerinde yer alan duzenlemeler subjektif tarafszzlzkla ilgili olup hakimin reddi hakkzna ili$kindir.Bu nedenl $Upheli/sanzk,mu$feki/katzlan ya da Cumhuriyet savczsznzn hakimi reddetmesi mumkun ise de mahkeme veya hakimligi bir kurum olarak reddetmesi mumkun degildir.Keza heyet halinde r;alz$an bir mahkemenin veya bir adliyede veya yargz r;evresinde bulunan tum mahkemelerin veya hakimlerinin toplu reddi usulu de yoktur ... 5271 sayzlz CMK'nzn 22 vd.maddelerinde yer alan hakimin reddi muessesesinin, kural olarak kovu$furma G$amasz ile ilgili oldugu gorulse de, gerek ilgili madde metinlerinde ar;zkr;a '$upheli' kavramzna yer verilmesi gerekse yasayla kurulmu$ bagzmszz ve tarafszz bir mahkeme tarafindan yargzlanma hakkznz teminat altzna alan AS'nin 6. ve Anayasanzn 36.maddelerinin emredici duzenlemeleri kar$zsznda soru$furma sajhasznda da hakimin reddinin mumkun oldugunun kabulunde zorunluluk bulunmaktadzr. Zira red, hakimin tarafszzlzgznz temin bakzmzndan getirilmi$ bir kurumdur. 28.06.2014 tarihinde yururluge giren 6545 sayzlz Kanunla, sulh ceza mahkemeleri kaldzrzlmz$ ve munhaszran soru$furma a$amasznda gorevli sulh ceza hakimlikler i kurulmu$fur. Adzndan da anla$zlacagz uzere bu hakimlikler, "mahkeme" niteligi fa$zmazlar, r;unku dava gormezler, sadece soru$furma G$amasz ile ilgili tedbir taleplerini ve itirazlarz inceleyip karara baglarlar. Soru$furma G$amasznda tarafszzlzgzndan $Uphe duyulan sulh ceza hakiminin, gerek ki$isel gerekse olgusal olarak somutla$fzrzlmak suretiyle reddi mumkundur. Ancak objektif tarafszzlzk gerekr;esiyle tum sulh ceza hakimleri reddedilemez. 6545 sy.kanunla Sulh Ceza Hakimlerinin reddine dair ozel bir usu! getirilmedigine gore bu konuda gene! hukumlerin uygulanmasz gerektiginde $Uphe olmamalzdzr. Bu durumda red, reddedilen hakimlige yapzlacak yazzlz ba$vuru ile yapzlmalzdzr.Reddi istenen hakim, ret sebepleri hakkzndaki goru$lerini yazzlz olarak bildirerek (CMK m.26/1-3) evrakz yargz r;evresi ir;inde bulundugu asliye ceza mahkemesim (CMK m.27/2) (ProfDr.Yener Unver-ProfDr.Hakan Hakeri Ceza Muhakemesi Hukuku 12. baskz sh.191) gonderir.Ret isteminin kabulii halinde, davaya bakmakla bir ba$ka hdkim veya mahkeme gorevlendirilir .. (CMK m.27/4). Red talebini kabul eden Asliye Ceza Mahkemesi hakiminin tahliye taleplerini degerlendirmek uzere her hangi bir hakimi gorevlendirip gorevlendiremeyecegine gelince; 5235 sayzlz Kanunun degi$ik 10. maddesi ile CMK m.101/1, 103, 108/1 ve 268/3 incelendiginde, soru$turma G$amasznda tutuklama ve tahliye kararlarznz yalnzzca sulh ceze, hakimligi ve hakimi verebilir. Tutukluluga itirazz ise, CMK m.268/3 uyarznca sadece bir 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 baJka sulh ceza hakimligi ve hakimi inceleyebilir.SoruJturma aJamasznda tutuklama VE tahliye konusunda asliye ceza mahkemesine ve hakimine yetki verilmemiJtir. Asliye ceza mahkemesi, ancak kabul ettigi iddianamenin kovuJturmasznz yuruturken tutuklama tedbiri ile ilgili kararlar verebilir. Bunun dzJmda Anayasa ve kanunlar asliye ceza mahkemelerine dogrudan veya dolaylz olarak soruJturma aJamasma mudahale etme yetkisi vermemiJtir.(ProfDr.Ersan $EN yorumluyorum 13 syf 313-315) Bu nedenle Asliye Ceza Mahkemesi red talebini yerinde gorurse ancak aynz yer ya da yargz ;evresinde bulunan bi, baJka sulh ceza hakimini gorevlendirebilir. Somut olayda, jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MO.nun mutad uygulama geregince taleple ilgili dilek ;e ve eklerini 5271 sy.CMK'nzn 24.maddesi geregince goruJ yazzlarz da eklenerek iade edilmek uzere reddedilen hakimlere gondermesi, evrakzn tekrar gelmesi durumunda ise yukarda a ;zklandzgz uzere Turk Ceza Muhakemesi hukukunda uygulanma yeri bulunmayan ve esasen haklz bir gerek ;eye de dayanmadzgz Anayasa Mahkemesince tespit edilen 'objektif tarajszzlzk' iddiasma mustenit taleplerin reddine karar vermesi gerekirken hi ; birisi ilgili Cumhuriyet savczlarznzn goruJ yazzlarmda belirtilen gerekc;elerle gonderilmemiJ ve bu Jekilde soz konusu soruJturma dosyalarz kendisi tarafindan incelenmemiJ olmaszna ve tamamz toplu olarak reddedilmiJ durumdaki jstanbul Sulh Ceza Hakimlerinin, kendilerine yonelik olarak yapzlan bu toplu reddi hakim taleplerim inceleme yetkisinin bulunmadzgzna yonelik olumsuz goruJ yazzlarzna ragmen, talep dilekc;elerini CMK 'nm 8 vd. maddelerinde ongorulen Jartlarz da taJzmadzgz halde birleJtirerek 32. Asliye Ceza hakimi sanzk MB.yi gorevlendirmesi ve buna iliJkin muzekkereyi 24/04/2015 gunu mesai bitiminden sonra saat 17:28'de imzalamaszyla UYAP uzerinden, fiziken de aynz gun jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi personelinin kalemi kapatzp adliyeden ayrzlmaszndan sonra Hakim MB.nin dogrudan kendisine, hakim odasznda 29. Asliye Ceza Mahkemesi zabzt katibi 6.A. marifetiyle gondermesi ... sanzk Hakim MB.nin ... 5235 sayzlz Kanun'un, 6545 sayzlz Kanunla degiJik JO. Maddesi geregince soruJturma aJamasznda tutukluluga iliJkin tum kararlarz verme yetkisinin Sulh Ceza Hakimligine ait oldugu ve asliye ceza mahkemelerinin soruJturma evresindeki iJlemlerle ilgili bir yetkisinin bulunmamaszna ragmen, 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi M.6.nun kanuna aykm Jekilde gorevlendirme kararzna dayanarak, toplam 594 adet klasorden oluJan belgeleri incelemeden ... gece saat 22.00-22.30 szralarznda kararlann yazzmznz bitirerek, koridorda bekleyen avukatlara teblig ettirmesi ... karJzsznda; Su ; tarihi itibariyle hakim olan sanzklarm verdikleri kararlarm esasen de sorunlu olduklarz gorulmekle birlikte, bu durumun musnet sue; yonunden yargzsal faaaliyet kapsamznda degerlendirilmesi ve verilen kararlara karJl kanun yollarma baJvurulabilecegi ileri surulse de yukarda izah edildigi uzere, kamu duzenine iliJkin gorevle ilgili kurallarz gormezden gelip yargzlama hukukuna iliJkin iJleyiJ ve duzeni yak sayarak, 'mahkemeler ustu' bir tavzrla orgut liderinin talimatz uzerine kurgulandzgznda Juphe bulunmayan plan dogrultusunda tam bir orgutsel organizasyon, gizlilik ve adanmzJlzk hali i ;erisinde, fiil ve eylem birligi ile, aynz orgut mensubu olmaktan soruJturulan altmlJU ; Jupheli ile ilgili hakimin reddi ve tahliye taleplerini, mutad iJleyiJ ve uygulama dzJma pkzp,mesai saati dzJznda, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek, olayz bir oldu bitti firsat ;zlzgz i ;erisinde sonu ;landzracak bir gizlilikle ve qgudumle hareket ederek gorevli olmadzklarz halde kabul eden sanzklann, karar verme sureci ile ilgili hukuka aykm eylemleriyle gorevlerinin gereklerine aykm davrandzklarznda Juphe yoktur ... " 33. Amlan mahkumiyet hukmli, Yarg1tay Ceza Genel Kurulunca 26/9/2017 tarihli kararla onanarak kesinle mi tir. Karann ilgili k1s1mlan oyledir: 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 11 jstanbul Cumhuriyet BaJsavczlzgznca yiirutiilmekte olup beJ yiiz doksan dart klasorden oluJan yedi ayrz soruJturma dosyasznda biri gazeteci, digerleri emniyet gorevlisi olan altmzJ ii ; Jiiphelinin FETO/PDY silahlz teror orgiitiine iiye olma, Tiirkiye Cumhuriyeti Hiikiimetini ortadan kaldzrmaya veya gorevlerini yapmasznz kzsmen veya tamamen engellemeye teJebbiis, devletin gizli kalmasz gereken bilgileri siyasal veya askeri casusluk amaczyla temin etme gibi r;ok sayzda sur;tan tutuklu bulundugu, bu Jiiphelilerin miidafilerinin farklz tarihlerdeki tahliye istemlerinin jstanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin kararlarzyla reddedildigi, keza altmzJ ii ; Jiipheliden otuz altzsznzn, haklarznda tutuklama nedeni bulunmadzgznz ileri siirerek yaptzklarz bireysel baJvurunun Anayasa Mahkemesince 08.04.20] 5 tarihinde kabul edilemez bulundugu, Bu surer; sonunda, FETOIPDY silahlz teror orgiitii lideri Fethullah Giilen'in 11www.he.o II isimli internet sitesinde yayznlanan 11Mukaddes ;ile ve jnJak Kahramanlarz 11 baJlzklz vaazlsohbet goriiniimlii kriptolu/orgiitsel konuJmaszyla altmzJ ii ; tutuklu Jiiphelinin serbest bzrakzlmasznzn saglanmasz ir;in talimat verdigi, bunun iizerine 20.04.2015 tarihinde Jiiphelilerin miidafileri olan yirmi avukat tarafindan jstanbul Adliyesindeki tiim sulh ceza hakimliklerinde gorevli hakimlerin reddiyle Jiiphelilerin tahliye edilmesi istemli elli bir adet dilekr;eden oluJan evrakzn uygulanan prosediire aykzrz olarak tarama ve kayzt iJlemlerinden ger;irilmeksizin giiniin muhabere nobetr;isi jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MO.ye odasznda teslim edildigi, sanzk MO.nun reddi hakim taleplerini kabul ederek, muhabere nobetr;isi jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MB.yi tahliye istemleri konusunda karar vermek iizere 24.04.2015 tarihinde gorevlendirdigi, sanzk MB.nin de 25.04.2015 tarihinde talepleri kabul ederek tutuklu bulunan Jiiphelilerin tamamznzn tahliyesine karar verdigi olayda; Silahlz teror orgiitii iiyesi alma sur;u bakzmzndan; Teror orgiitlerinin ; amar; sur;un iJlenmesi yolunda giiven, disiplin ve szkz irtibata onem veren, iJ boliimiine dayalz, hiyerarJik diizene sahip yapzlar olarak istihbarat , gizlilik, giivenlik ve denetim konularznda duyarlz olduklarz, orgiitiin hiyerarJik yapzszna dahil olmayan, irtibat halinde olmadzklarz , giivenilir bulmadzklarz , denetleyemedikleri, gizlilik ve giivenlik kurallarzyla hiyerarJiye uymayan kiJilerin faaliyetlerine izin vermeyecekleri, bu kapsamda FETO/PDY silahlz teror orgiit lideri Fethullah Giilen'in 19.04.2015 giinii orgiitiin yayzn organlarzndan 11www.herkul.org11 isimli internet sitesinde yayznlanan talimatz dogrultusunda, FETOIPDY silahlz teror orgiitii iiyeligi ve bu orgiitiin faaliyeti r;err;evesinde iJlenen sur;lara iliJkin yedi ayrz soruJturma dosyasznda tutu/du olan altmzJ ii ; Jiiphelinin miidafiligini yapan yirmi avukatzn, orgiit liderinin talimatzndan bir giin sonra 20. 04. 20 I 5 tarihinde toplu halde verdikleri elli bir adet dilekr;eye istinaden dosyalarz kzsmen dahi olsa incelemeden ve delillere temas etmeksizin, altmzJ ii ; Jiiphelinin tamamznzn istisnaszz olarak tahliyelerini saglamak ir;in orgiit tarafindan verilen gorevi yerine getirmek iizere birlikte harekete ger;en ve ancak 11adanmzJ II bir orgiit mensubunca yapzlabilecek bir yontem ve iislupla, hukuka ar;zkr;a aykzrz bir zeminde bulunduklarznz bilerek onceden tasarlanmzJ, amar; ve orgiitsel faaliyetleri yoniinden bilinr;li olarak soz konusu usulsiiz ve hukuka aykzrz kararlarz veren sanzklarzn FETOIPDY silahlz teror orgiitiiniin amar;larznz gerr;ekleJtirmesine hizmet ettikleri ve FETOIPDY silahlz teror orgiitii mensuplarznzn kullanzmz zr;zr. o!uJturulmuJ ve miinhaszran bu teror orgiitiiniin mensuplarz tarafindan kullanzldzgz bilinen By Lack iletiJim sistemini kullanmak suretiyle orgiitiin hiyerarJik yapzszna dahil alduklarz ve boylelikle silahlz teror orgiitiine iiye alma sur;unu iJledikleri anlaJzlmaktadzr. Gorevi kotiiye kullanma sur;u bakzmzndan ise; 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 42-50. Sanzklarzn inceleme konusu davada yaptzklarz agzr hukuka aykzrzlzklarzn, mesleki kzdemleri ve yetkili r;alz:jtzklarz mahkemelerdeki gorev siireleri dikkate alzndzgznda, be:jeri hata ve mesleki tecriibesizlik kapsamznda degerlendirilmesinin miimkiin olmamasz, reddi hakim taleplerinin kabul edilip tahliye kararlarz verildigi anda !jiiphelilere hakszz bir menfaat saglanmasz kar:Jzsznda; FETO/PDY silahlz teror orgiitiince organize edilen tahliye planznz hayata ger;iren sanzklar MO. ve MB.nin, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarzm bertaraf edecek :jekilde tam bir orgiitsel organizasyon, gizlilik ve adanmt:jlzk hali ir;erisinde, i!jtirak halinde soz konusu soru:jturma evrakzm incelemeden verdikleri hukuka aykzrz kararlarla :jiiphelilerin tamamznzn tahliye edilmesine karar vererek, aynz orgiitiin mensubu olmaktan haklarznda soru:jturma yiiriitiilen altmz:J ii ; !jiipheliye menfaat sagladzklarz ve bu :jekilde samklarzn, gorevlerinin gereklerine aykzrz hareket etmek suretiyle FETOIPDY silah!t teror orgiitiiniin faaliyeti kapsamznda ... gorevi kotiiye kullanma sur;unu ayrz ayrz i:jledikleri kabul edilmelidir ... " IV. iLGiLiHUKUK 34. ilgili hukuk i9in bkz. Hiiseyin Korkmaz, B. No: 2014/16835, 18/7/2018, V. iNCELEME VE GEREK ;E 35. Mahkemenin 11/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi dti tiniildii: A. Ki i Hiirriyeti ve Giivenligi Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddialar 1. Tahliye Kararma Ragmen Serbest B1rak1lmamaya ili kin iddia a. Ba vurucularm iddialan ve Bakanhk Gorii ii 36. Ba vurucular; istanbul sulh ceza hakimlerinin ttimtintin reddine ve tahliyeye ili kin talepte bulunduklanm, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesince hakimlerin reddi isteminin kabul edildigini ve tahliye taleplerini karara baglamak tizere istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin gorevlendirildigini, bu Mahkeme tarafmdan da tahliye karan verildigini, bu karardan sonra istanbul 29. ve 32. Asliye Ceza Mahkemeleri hakimlerinin hukuka aykm bir ekilde gorevlerinden uzakla tmhp tutuklanarak, verilen tahliye kararlannm uygulanmasmm imkans1z hale getirildigini ifade etmi lerdir. 3 7. Ba vurucular aynca sulh ceza hakimlerinin reddi talebini degerlendirme yetkisinin asliye ceza mahkemelerinde olmas1 nedeniyle istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesince bir degerlendirme yap1ld1gm1, ancak yetkisiz bir makam olan istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi karanm do gal hakim ilkesine aykm bir ekilde, yine tahliyeye ili kin kesin nitelikteki istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi karanm da hukuka aykm bir ekilde yok htikmtinde sayd1gm1, hatta istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliyeye ili kin kesin nitelikteki karanm aym Mahkemenin daha sonra gorevlendirilen hakiminin de hukuka aykm bir ekilde yok htikmtinde sayd1g1m, tum bu sebeplerle tahliye kararlanna ragmen serbest b1rakdmalannm hukuka aykm bir ekilde engellendigini belirterek ki i htirriyeti ve gtivenligi, adil yargdanma ve etkili ba vuru haklanmn ihlal edildigini ileri stirmti lerdir. 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 38. Ba vurucu Erkan Palas yontinden bildirilen Bakanhk gorii tinde; hakimin reddi ile hakimin davaya bakamayacag1 hallere ili kin dtizenlemelerin kovu turma a amasma ili kin dtizenlemeler oldugu ancak sulh ceza hakimliklerinin sadece soru turma a amasma ili kin i ve i lemleri yapt1klan, bu nedenle sulh ceza hakimlikleri yontinden bu dtizenlemelerin uygulanamayacag1, bu dtizenlemelerin sulh ceza hakimlikleri a91smdan uygulanmas1 ihtimali olsa dahi bu durumda talebin mutlaka sulh ceza hakimliklerine yapilmas1 gerektigi, aynca tum sulh ceza hakimliklerinin toplu halde reddinin mtimktin olmad1g1 ifade edilmi tir. Bakanhk gorii tinde aynca; ikayet konusu hakimlerin reddine ve tahliye taleplerinin kabultine dair verilen kararlann gorevli olmayan mahkemelerce verildigi ve bu nedenle ortada hukuken ge9erli bir tahliye karannm bulunmad1g1 belirtilmi tir. 39. Ba vurucu Erkan Palas Bakanhk gorii tine kar 1 beyanmda; hakimin reddi ile hakimin davaya bakamayacag1 hallere ili kin dtizenlemelerin kanun htiktimlerinden de a91k9a anla 1lacag1 tizere soru turma a amasm1 da kapsad1gm1, hakimlerin reddine dair taleplerin tum sulh ceza hakimliklerince uzunca bir sure gormezden gelinmesi sebebiyle dogrudan asliye ceza mahkemesine ba vurduklanm, siyasilerin soylemleri ve sulh ceza hakimliklerinin yaptig1 uygulamalar nedeniyle tum sulh ceza hakimliklerinin tarafs1zhgm1 ve bag1ms1zhgm1 yitirdigini, bu nedenle tum sulh ceza hakimliklerini toplu olarak reddettiklerini ifade etmi tir. Ba vurucu; bakanhk gorii tine kar 1 beyanmda aynca istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin hakimin reddi taleplerini ve istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin ise tahliye taleplerini degerlendirmede gorevli oldugunu belirtmi tir. b. Degerlendirme 40. Anayasa'nm 19. maddesinin ti ;tincti ve sekizinci fikralan oyledir: "SU ;lulugu hakkznda kuvvetli belirti bulunan kiJiler, ancak ka9malarznz, delillerin yokedilmesini veya degiJtirilmesini onlemek maksadzyla veya bunlar gibi tutuklamayz zorunlu kzlan ve kanunda gosterilen diger hallerde hdkim kararzyla tutuklanabilir. Her ne sebeple olursa olsun, hurriyeti kzsztlanan kiJi, kzsa surede durumu hakkznda karar verilmesini ve bu kzsztlamanzn kanuna aykzrzlzgz halinde hemen serbest bzrakzlmasznz saglamak amaczyla yetkili bir yargz merciine baJvurma hakkzna sahiptir. " 41. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vuruculann serbest birak1lmalanna ili kin mahkeme karannm uygulanmad1gma ve bu karara ragmen htirriyetlerinin kis1tlanmasma devam edildigine yonelik iddialannm mahkemeye eri im hakk1yla ilgili genel ilkeler 1 1gmda Anayasa'nm 19. maddesinin ti ;tincti ve sekizinci fikralan baglammda, ki i htirriyeti ve gtivenligi hakk1 kapsammda incelenmesi gerekir. 42. Anayasa Mahkemesi Huseyin Korkmaz ( 88-109) karannda; benzer bir soru turma kapsammda istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesince verilen tahliye karanna ragmen serbest birak1lmanm hukuka aykm bir ekilde engellendigi yontindeki iddianm tahliyeye ili kin istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi karannm yetkili bir yarg1 mercii tarafmdan verilmi bir karar oldugunun kabultintin mtimktin olmad1gm1 ve ba vurucunun soz konusu tahliye karan somasmdaki tutulmasmm hukuki bir temelinin bulunmad1gmm soylenemeyecegini de belirterek a91k9a dayanaktan yoksun oldugu sonucuna varm1 tlr. 10 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 43. Somut ba vuruda , aym mahiyetteki iddialara ili kin olarak amlan kararda vanlan sonrn;tan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 44. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 2. Sulh Ceza Hakimliklerinin Dogal Hakim, Bag1ms1z ve Tarafs1z Hakim ilkelerine Ayk1n Olduguna ili kin iddia a. Ba vurucularm iddialan ve Bakanhk Gorii ii 45. Ba vurucular; tutukluluga ili kin kararlan veren sulh ceza hakimliklerinin dogal hdkim ilkesine aykm oldugunu ve tarafs1z ve bag1ms1z bir mahkeme niteliginde bulunmad1gm1 , soru turma stirecindeki vermi olduklan kararlardan da bu durumun anla 1ld1gm1, sulh ceza hakimlerinin ttimtintin reddine ve tahliyeye ili kin kararlann verildigi donemde Hakimler ve Savcilar Ytiksek Kurulunun yaptig1 uygulamalar ve siyasilerin birtak1m soylemleri nedeniyle mahkemelerin bag1ms1zhg1 ve tarafs1zhgma golge dti ttigtinti belirterek ki i htirriyeti ve gtivenligi ile etkili ba vuru haklannm ihlal edildigini ileri stirmti lerdir. 46. Bakanhk gorti tinde, ba vurucu Erkan Palas'm bu boltimdeki iddialanna ili kin bir a91klamada bulunulmam1 tlf. b. Degerlendirme 47. Anayasa Mahkemesince sulh ceza hakimliklerinin dogal hakim gtivencesm1 saglamad1klan, tarafs1z ve bag1ms1z mahkeme olmad1klan ve tutukluluga itirazm bu yarg1 mercilerince karara baglanmasmm htirriyetten yoksun birakilmaya kar 1 etkili bir itirazda bulunmay1 imkans1z hale getirdigine ili kin iddialar bir9ok kararda incelenmi ; bu kararlarda sulh ceza hakimliklerinin yap1sal ozellikleri dikkate almarak soz konusu iddialann a91k9a dayanaktan yoksun oldugu sonucuna vanlm1 tlf (Hikmet Kopar ve digerleri [GK], B. No: 2014/14061, 8/4/2015, 101-115; Mehmet Baransu (2), B. No: 2015/7231, 17/5/2016, 64-78, 94-97). 48. Somut ba vuruda, aym mahiyetteki iddialara ili kin olarak amlan kararlarda vanlan sonu9tan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 49. A91klanan gerek9elerle ba vuruculann sulh ceza hakimliklerinin do gal hakim, bag1ms1z ve tarafs1z hakim ilkelerine aykm oldugu iddiasma ili kin olarak bir ihlalin bulunmad1g1 a91k oldugundan ba vurunun bu k1smmm ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. B. E itlik ilkesinin ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucularm iddialan ve Bakanhk Gorii ii 50. Ba vurucular, yarg1 karan olmad1g1 halde tist dtizey siyaset9iler ve kamu gorevlileri tarafmdan orgtit mensubu olarak ilan edildiklerini , orgtit mensubu olduklan gerek9esiyle cezalandmlmalan yontinde hem siyaset9iler hem de baz1 basm yaym 11 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 organlannca birtakim hakaretlerde ve iftiralarda bulunuldugunu, yarg1 gorevlilerinin de bu fiili duruma uyarak kendileri hakkmda verilen tahliye karanm uygulamad1klanm, bu ekliyle kendilerine aynmc1 davramld1g1m belirterek aynmc1hk yasagmm ihlal edildigini ileri stirmti lerdir. 51. Bakanhk gorti tinde, ba vurucu Erkan Palas'm bu boltimdeki iddialanna ili kin bir a91klamada bulunulmam1 tlf. 2. Degerlendirme 52. Anayasa Mahkemesine ba vuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylar hakkmdaki iddialanm kamtlamak ve dayamlan Anayasa htikmtintin kendilerine gore ihlal edildigine dair a91klamalarda bulunarak hukuki iddialanm ortaya koymak ba vurucuya dti er. Ba vurucunun kamu gtictintin i lem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edildigini ileri stirdtigti hak ve ozgtirltik ile dayamlan Anayasa htiktimlerini, ihlal gerek9elerini, dayamlan deliller ile ihlale neden oldugu ileri stirtilen i lem veya kararlann neler oldugunu ba vuru dilek9esinde belirtmesi arttlf. Ba vuru dilek9esinde kamu gtictintin ihlale neden oldugu iddia edilen i lem, eylem ya da ihmaline dair olaylann tarih sirasma gore ozeti yap1lmah; bireysel ba vuru kapsammdaki hak ve ozgtirltiklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildigi ve buna ili kin gerek9eler ve deliller apklanmahdir (Veli Ozdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014, 19, 20). 53. Somut olayda ba vurucular; ba vuru formlan ve eklerine yukanda amlan ihlal iddialanna yonelik olarak iddialann konusunu belirtir ekilde somut bilgi, belge ve kamt eklememi lerdir. Bu itibarla ba vuruya konu ihlal iddialanyla ilgili deliller sunarak olaya ili kin iddialanm kamtlamak ve hangi Anayasa htikmtintin ihlal edildigine ili kin a91klamalarda bulunmak suretiyle hukuki iddialanm ortaya koymak ytiktimltiltigti ba vuruculara ait olmasma ragmen ba vurucular tarafmdan bu ytiktimltiltik yerine getirilmemi tir. 54. A91klanan gerek9elerle ba vuruculann e itlik ilkesinin ihlal edildigine ili kin iddialannm temellendirilmemi oldugu anla 1ld1gmdan ba vurunun bu k1smmm a ;zk ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. 1. Tahliye karanna ragmen serbest birak1lmama nedeniyle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm a ;zk ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 2. Sulh ceza hakimliklerinin dogal hakim, bag1ms1z ve tarafs1z hakim ilkelerine aykm olmas1 nedeniyle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm a ;zk ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 3. E itlik ilkesinin ihlal edildigine ili kin iddianm a9zk9a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 12 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7673 : 11/12/2018 B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucular tizerinde BIRAKILMASINA 11/12/2018 tarihinde OYBiRLiG-iYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Celal Mtimtaz AKINCI Dye Muammer TOPAL Dye Dye M. EminKUZ R1dvan GDLEc;:: 13