Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -1-51 (Muafiyet) Karar Sayısı : 18-40/637 -308 Karar Tarihi : 25.10.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN , Adem BİRCAN , Mehmet AYAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖRLER : Zeynep ŞENGÖREN, Abdullah ATEŞ, Hande GÖÇMEN, Kübra Dilara TANRIVER C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Celanese Corporation Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK , Av. Onur ÖZGÜMÜŞ, İsmail ÖZGÜN Çitlenbi
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -1-51 (Muafiyet) Karar Sayısı : 18-40/637 -308 Karar Tarihi : 25.10.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN , Adem BİRCAN , Mehmet AYAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖRLER : Zeynep ŞENGÖREN, Abdullah ATEŞ, Hande GÖÇMEN, Kübra Dilara TANRIVER C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Celanese Corporation Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK , Av. Onur ÖZGÜMÜŞ, İsmail ÖZGÜN Çitlenbik Sok . No: 12 Yıldız Mah . Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Celanese Sales Germany GmbH ile Ravago Distribution SA arasında akdedilen dağıtım anlaşması ile Celanese Sales Germany GmbH in Ravago Distribution SA yı Türkiye de belirli ürünlerin satışı için münhasır olmayan bağımsız dağıtıcısı olarak ataması işlemine muafiyet tanınması taleb i. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 08.08.2018 tarih ve 5612 sayıyla giren bildirim üzerine düzenlenen 22.10.2018 tarih ve 201 8-1-51/MM sayılı Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Celanese Sales Germany GmbH (CELANESE ALMANYA ) ile Ravago Distribution SA arasında akdedilen Münhasır Olmayan Dağıtım Sözleşmesi nin ve eklerinin (Sözleşme) , Celanese Corporation ın (CELANESE) Türkiye de 2017 yılında polioksimetilen/poliasetal (POM) tedariki pazarındaki payının %40 eşiğini aşması nedeniyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) uyarınca grup muafiyeti kapsamında değerlendirilemeyeceği, bununla birlikte 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hak kında Kanun un (4054 sayılı Kanun) 5. maddesinde sayılan şartların tamamının karşılandığı, dolayısıyla bildirim konusu Sözleşme ye bireysel muafiyet verilebileceği ifade edilmiştir . G. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Teşebbüsler G.1.1. Celanese Corporation (CELANESE) (4) CELANESE Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli , küresel bir teknoloji ve özel nitelikli malzeme şirketi olup , büyük endüstrilere yönelik olarak ara ürün kimyasalları olan asetil ürünlerin ve çeşitli değeri yüksek uygulamalard a kullanılan yüksek performans mühendislik polimerlerin üreticisidir. (5) CELANESE, hisseleri New York Menkul Kıymetler Borsası nda işlem gören halka açık bir şirkettir. 2 Şubat 2018 itibarıyla CELANESE in kayıtlı 26 hissedarı bulunmaktadır. Hissedarlarının hiçbiri CELANESE in hisselerinin %10 undan fazlasını elinde bulundurmamaktadır. İlaveten, hissedarların hiçbiri, CELANESE üzerinde kontrol sahibi değildir. 18-40/637 -308 2/9 (6) CELANESE in, POM a ilaveten, Türkiy e de hammadde satışları bulunmakta ve bu satışlar polibütilen tereftalat (PJ57), termoplastik elastomerler/kopolyester elastomerler (TPE/CPOE ), polietilen tereftalat ( PET), polifenilen sülfit (PPS), sıvı kristal polimerler (TCP), uzun elyaf takviyeli termo plastikler ( LFRT ) ve polisikloheksen dimetilamin tereftalat (polycyclohexylene dimethylene terephthalate, UPCT ) gibi mühendislik plastiklerini içermektedir. CELANESE in aynı zamanda asetil iş kolu kapsamında da Türkiye de faaliyetleri bulunmaktadır. CELANE SE ALMANYA, CELANESE in Almanya da kurulu iştirakidir. G.1.2. Ravago Distribution SA (RAVAGO) (7) Teşebbüs , Ravago Grubu nun geri dönüşüm ve bileşik ( compound) ürünleri ile üçüncü tarafların markalı plastik ve kauçuk hammaddelerin in dağıtımı nı yapmaktadır. (8) Roussis Ailesi tarafından kontrol edil en RAVAGO nun tamamına sahip olduğu Türkiye de ki tek iştiraki olan Resinex -BMY Plastik Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (RESINEX) aynı zamanda POM dağıtımı pazarında da faaliyet göster mektedir. Ravago Grubu na dahil Enpaş Endüstriyel Hammaddeler Sanayi ve Pazarlama A .Ş. (ENPAŞ) ve Ultra Plastik Boya ve Kimya Sanayi ve Ticaret A .Ş. nin (ULTRA) de Türkiye POM dağıtımı pazarında faaliyet i bulunmaktadır. G.2. İlgili Pazar G.2.1. İlgili Ürün Pazarı (9) CELANESE ALMANYA ve RAVAGO ara sında imzalanan anlaşmanın esasını, CELANESE ürünlerinin (PBT, TPE/CPOE, PET, PPS, LCP, LFRT, PCT, POM) yeniden satışına yönelik RAVAGO nun münhasır olmayan bağımsız dağıtıcı olarak atanması hususu oluştur maktadır. Ancak yapılan incelemede, CELANESE in POM tedariki pazarındaki payının %40 eşiğinin üzerinde olduğu anlaşıldığından , değerlendirmede özellikle bu pazar dikkate alınmıştır . (10) POM, düşük sürtünme katsayılı, aşınmaya oldukça dirençli, yüksek modüllü , çözücülere ve otomotiv yağlarına karşı dirençli , oldukça kristalli bir yapıya sahip, yüksek performanslı mühendislik polimeridir. POM ürünleri çok amaçlı olup, birçok endüstride çeşitli uygulamalarda kullanılmaktadır. POM, enjeksiyonlu kalıplama, kalıptan basma (extrusion), basınçla kalıplama, dönüşlü k alıplama (rotaüonal casting) ya da hava basınçlı kalıplama yöntemleri ile işlenebilmektedir. POM ürünlerinin işlenmesinde kullanılan kalıplar, POM un özelliklerine uygun şekilde özel tasarlanmakta ve bu kalıpların değiştirilmesi, POM yerine kullanılacak po limerlerin özelliklerine göre yeniden tasarlanacak endüstriyel kalıpların üretilm esini gerektir mektedir. Bu nedenle, POM dan başka bir yüksek performanslı mühendislik polimerine geçiş yapmak görece maliyetli olacaktır. Bu bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazar ı POM tedariki olarak belirlen miştir1. G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (11) Bildirime konu Sözleşme nin POM ürünlerinin Türkiye deki dağıtımına ilişkin olması ve geçmiş Kurul kararları d ikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlen miştir. G.3. Değerlendirme (12) Sözleşme nin konusu, CELANESE ALMANYA nın, RAVAGO yu Türkiye dahil olmak üzere birçok ülkede belirli ürünlerin satışı için münhasır olmayan bağımsız dağıtıcı 1 20.05.2004 tarihli ve 04 -36/409 -102 sayılı Kurul kararında, ilgili ürün pazarlarından biri POM olarak, 03.04.2003 tarihli ve 03 -22/243 -104 sayılı Kurul kararında ise poliasetal (POM) reçine olarak tanımlamıştır. 18-40/637 -308 3/9 olarak atamasına ilişkindir. Sözleşme ile belirli müşteriler, CELANESE in aktif satışlarına ayrılacak olup, RAVAGO belirlenen müşterilere pasif satış yapmakta özgür olmaya devam edecektir. Ayrıca taraflar arasında akdedilen Ek Sözleşme ile dağıtım sistemin in Türkiye bakımından esaslarına ilişkin hükümler de getirilmektedir. (13) Sözleşme nin 1. maddesinde CELANESE in, distribütörü (RAVAGO), Sözleşme konusu ürünlerin satışı konusunda münhasır olmayan bağımsız distribütör olarak görevlendirdiği belirtilmektedir. Aynı maddede , RAVAGO nun, ürünleri Sözleşme şartlarına ve koşullarına uygun olarak CELANESE den satın alacağı ve kendi nam ve hesabına satacağı, ayrıca tamamen sahi p olduğu European Resinex iştiraklerini, Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getir mek üzere alt distribütörler olarak kullanma yetkisine sahip olacağı düzenlenmektedir Bu kapsamda Türkiye deki dağıtım faaliyetleri bakımından RESINEX yetkili olarak atanmıştır. (14) Sözleşme nin Ürünler ve Müşteriler başlıklı 2. bölümünde Sözleşme kapsamında dağıtımı yapılacak ürünlerin Sözleşme nin 1 numaralı ekinde düzenlendiği ve bununla sınırlı olduğu belirtilmiştir. Söz konusu ekte sayılan marka ve kimyasallar aşağıdaki tabloda sıralanmıştır. Tablo -1: Dağıtımı Yapılacak Marka v e Kimya sallar Marka Adı Kimyasal Adı Hostaform POM Amcel POM Celancx PBT Vandar PBT Riteflex TPE/CPOE Impet PET Fortron PPS Vectra LCP Zenite LCP Celstran LFRT Compel LFRT Thermx PCT (15) Sözleşme nin 2. maddesinde, ürün değişiklikleri, ambalajlama ve etiketlemeye ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. (16) Sözleşme nin 3. maddesinde, ürünlerin dağıtımının yapılacağı bölgeler belirlenirken, bazı müşterilerin CELANESE e ayrılması da düzenlenmiştir. İlgili madde hükmü şu şekildedir: 3.1 Sözleşme de, "Bölge", Sözleşmenin Ek 2'i kapsamında belirtilen ülkeleri ifade edecek ve bunlarla sınırlı olacaktır. 3.2 Belirsizliğin önlenmesi adına, Distribütörün, aşağıda belirtilen bölgelerde etkin Ürün satışı gerçekleştirmesine izin verilmeyecektir: (i) Celanese'ye ayrılan bölgeler veya (ii) Celanese tarafından münhasıran diğer distribütör veya yeniden satıcılara tahsis edilen bölgeler, söz konusu bölgeler, işbu Sözleşmenin Ek3'ü kapsamında sıralanacaktır; Celanese söz konusu eki zaman zaman Distribütörün katılımıyla güncelleyebilecektir. (17) Sözleşme nin 3 numaralı eki ile CELANESE ya da CELANESE tarafından münhasıran diğer dağıtıcılara ayrılan bölgeler İspanya ve İsviçre olarak belirlenmiştir. Söz konusu bölgelere RAVAGO akti f satış gerçekleştiremeyecektir. Türkiye akti f satışın yasaklandığı bölgeler arasında yer almamakla birlikte , Ek Sözleşme nin 2.a maddesi ile 18-40/637 -308 4/9 Türkiye de belli müşteriler CELANESE in aktif satışları için ayrılmış durumdadır. Madde hükmü şu şekildedir: Dağıtımcı, Celanese'e ayrılmış müşterilerin hiçb irine Ürünlerin aktif satışını yapamayacaktır. Söz konusu müşteriler konusunda distribütör ile anlaşmaya varılmıştır ve söz konusu müşteriler işbu Ek Sözleşme'nin Ek 1 kapsamında sıralanacaktır. Celanese ve Ravago, işbu Ek 1i zaman zaman karşılıklı mutabak atla güncelleyebileceklerdir. (18) Ek-1 ile 97 adet müşterinin özel müşteri olarak listelendiği ve RAVAGO nun bu müşterilere aktif satış yapamayacağı öngörülmüştür. (19) Sözleşme nin 4. maddesinde RAVAGO nun münhasır bir dağıtıcı olmadığı şu şekilde ifade edilmişt ir: Distribütör, işbu Sözleşme kapsamında bağımsız distribütör olarak görevlendirilmesinin münhasır olmadığını beyan ve kabul etmektedir. Dolayısıyla, Celanese, hiçbir şekilde, Ürünlerin Bölgede satışını, doğrudan veya dolaylı olarak, diğer distribütörler in, temsilcilerin veya alternatif dağıtım, pazarlama, tanıtım veya satış kanallarının kullanılması yoluyla gerçekleştirme konusunda sınırlandırılmış olmayacaktır. Distribütör, işbu Sözleşme kapsamındaki distribütörlük haklarının münhasır olmamasının, Celan ese'nin, Bölge içerisinde fiilen söz konusu doğrudan veya dolaylı satışları fiilen gerçekleştirip gerçekleştirmediğine bakılmaksızın devam ettirileceğini beyan ve kabul etmektedir. (20) Sözleşme süresi boyunca taraflar ın her yılın Haziran ayı sonu itibar ıyla gelecek yılın ürünlerinin bölgede pazarlanmasına ilişkin bir yıllık satış planı çerçevesinde üzerinde anlaşmaya varacakları satış hedefleri, bağlayıcı taahhütler ve dönemsel tahminlerin bulunduğu Sipariş, Tahminler ve Fiyatlar bölümünde RAVAGO nun fiyatla masına ilişkin esaslar şu şekilde ifade edilmiştir. 9.4. Ürünlere ilişkin olarak distribütör tarafından ödenecek fiyatlar konusunda düzenli aralıklarla anlaşmaya varılacaktır . 9.5. Belirsizliğin önlenmesi adına, işbu Sözleşme kapsamındaki hiçbir husus, Distribütörün Ürünleri Bölgede kendi hesabına ve adına olmak üzere, tercih edilir ve makul görebileceği fiyatlar ve koşullarla satmasını engellemeyecektir. (21) Aynı maddede, her yılın Haziran ayı sonu itibar ıyla, taraflar ın, pazarlama konusundaki gelişmeleri ve performansı görüşecekler i ve karşılıklı olarak, takip eden yıllarda, ürünlerin bölgede pazarlanmasına ilişkin bir yıllık satış planı ( Satış Planı ) konusunda anlaşmaya varacakları ; Satış Planı nın, ürünlerin bölgede satışı, pazarlanması ve tanıtılmasına ilişkin belirli önerilerle birlikte, genel satış hedeflerini düzenleyeceği ancak Satış Planı nın, belirli miktardaki ürünlerin satılmasına ve satın alınmasına ilişkin bir bağlayıcı taahhüt içerme yeceği belirtilmiştir. (22) 1 Ocak 2017 tarihi itibar ıyla yürürlü ğe giren , önceden b elirlenmiş 5 yıllık süreyle (Başlangıç Dönemi) yürürlükte kalacak olan ve taraflarca feshedilmediği takdirde süre si sınırsız uzaya n Sözleşme de, tarafları n fesih hakları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir; Her bir taraf sözleşmeyi, ilgil i takvim yılının sonundan altı ay öncesinde bildirimde bulunmak ancak Başlangıç Döneminin sonunda n önce olmamak suretiyle nedensiz olarak feshedebilecektir. Taraflar, söz konusu altı aylık sürenin makul olduğunu ve Distribütöre, özellikle, mevcut olması du rumunda, Sözleşmenin yerine getirilmesiyle ilgili olarak maruz kalınan masrafların amortize edilmesi konusunda yeterli zaman verildiğini açıkça beyan ve kabul etmektedirler 18-40/637 -308 5/9 (23) Sözleşme, yukarıda yer verildiği üzere RAVAGO için belirli müşterilere aktif satışların sınırlanması ve bu müşterilere tedarikin CELANESE tarafından sağlanması gibi düzenlemeler içermektedir. Anılan Sözleşme nin, söz konusu sınırlamalar ı içermesi nedeniyle 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olduğu anlaşılmıştır . Bu çerçeved e aşağıda öncelikle Sözleşme nin 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanıp yararlanmadığı incelen miştir. G.3.1. Grup Muafiyeti Değerlendirme si (24) 2002/2 sayılı Tebliğ in Kapsam başlıklı 2. maddesinde dikey anlaşmalar Üretim veya dağıt ım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar şeklinde tanımlanmaktadır. Mevcut bildirimde muafiyet verilmesi talep edilen Sözleşme , CELANESE in RAVAGO yu belirli ürünlerin satışı için münhasır olmayan bağımsız dağıtıcı olarak atamasına ilişkindir. Dolayısıyl a, bildirim konusu Sözleşme nin 2002/2 sa yılı Tebliğ in kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. (25) 2002/2 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin 2. fıkrası uyarınca dikey anlaşmalar, sağlayıcının anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar payının %40 ı aşmaması koşuluyla Kanun un 4. madd esinden muaf tutulabilmektedir. Bildirime konu Sözleşme ile getirilen rekabet kısıtı CELANESE in Türkiye de kendisine tahsis ettiği müşterilere RAVAGO nun aktif satış yapma sının engellenmesidir. 2002/2 sayılı Tebliğ in 4. maddesi uyarınca alıcının müşteril erince yapılacak satışları kapsamaması kaydıyla, sağlayıcı tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bir bölgeye ya da münhasır müşteri grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanması, sağlayıcı tarafından getirilebilecek kısıtlamalar a rasındadır. Ancak bu kısıtlamanın 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanabilmesi için yukarıda da belirtildiği üzere sağlayıcının pazar payının %40 ın altında olması gerekmektedir. (26) CELANESE in bazı ürünlerine ilişkin Türkiye de 2017 yılında elde ettiği pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilm iştir. Tablo -2: CELANESE in 2017 yılı Pazar Payları (LFRT, PBT, LCP, PCT, PPS ürünleri) Ürün Satış miktarı (kg) Toplam pazar hacmi (kg) Pazar payı (%) LFRT ( ..) 1.500.000 ( ..) PBT ( ..) 6.500.000 ( ..) LCP ( ..) PCT ( ..) PPS ( ..) 463.860 ( ..) Kaynak: Bildirim Formu (27) Bildirim F ormundaki bilgilere göre CELANESE, ( ..) . Öte yandan Bildirim F ormunda CELANESE in POM pazarındaki tahmini pazar payının 2017 yılı için %40 ın üzerinde olduğu ifade edilmektedir. Tablo -3: CELANESE in Türkiye POM Tedariki Pazarındaki Payı (2015 -2017) 2015 2016 2017 Satış Hacmi (ton) ( ..) ( ..) ( ..) Pazar Payı (%) ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu (28) Bu çerçevede CELANESE in Türkiye de 2017 yılında POM tedariki pazarında elde ettiği pazar payının %40 eşiğini aşması nedeniyle söz konusu Sözleşme nin 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanamayacağı kanaatine varılmıştır. 18-40/637 -308 6/9 G.4.2. Bireysel Muafiyet Değerlendirme si (29) 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olan anlaşma, uyumlu eylem ve kararlar, aynı Kanun un 5. maddesindeki koşulların tamamının varlığı halinde 4. maddenin uygulanmasından muaf tutulabilmektedir. 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi nde muafiyetin koşulları şu şekilde sayılmıştır: (a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması, (b) Tüketicin in bundan yarar sağlaması, (c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması, (d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan daha fazla sınırlanmaması. a) Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması (30) Bireysel muafiyet değerlendirmesinde aranan ilk olumlu koşulun sağlanıp sağlanmadığının tespiti ve hangi hallerin ekonomik yarar sağladığı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmektedir. Genel olarak, üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın sağlanması, yeni piyasalara girişin kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim tekniklerinin bulu nması hallerinde bu koşulun sağlandığı kabul edilmektedir. (31) CELANESE ALMANYA ve RAVAGO arasında imzalanan anlaşmanın esasını, CELANESE ürünlerinin (PBT, TPE/CPOE, PET, PPS, LCP, LFRT, PCT, POM) yeniden satışına yönelik RAVAGO nun münhasır olmayan bağımsız d ağıtıcı olarak atanması hususu oluşturduğundan, muafiyet değerlendirilmesinde CELANESE in dağıtım sistemi ve ürünlerin tedarikine ilişkin iyileşme ve ekonomik gelişmelerin sağlanıp sağlanmadığı incelenecektir. (32) Bildirime konu anlaşma ile CELANESE RAVAGO yu belirli ürünlerin satışı için münhasır olmayan bağımsız dağıtıcı olarak atamaktadır. Sözleşme çerçevesinde belirli müşterilerin (ayrılmış müşteriler) CELANESE in aktif satış faaliyetlerine ayrılacağı, RAVAGO nun bu müşterilere pasif satış yapmakta özgür ka lacağı anlaşılmaktadır. Bildirim formunda ayrılmış müşterilerin oldukça talepk âr olduğu ifade edilmektedir. CELANESE in söz konusu müşterilere odaklanacak olması, RAVAGO nun ise kaynaklarını diğer müşterilerin ihtiyaçlarına yöneltm esi sonucunda dağıtımda e tkinliğin ve ürün tedarikinde devamlılığın sağlanacağı değerlendirilmektedir. (33) Öte yandan Bildirim F ormunda CELANESE in ayrılmış müşterilerin ihtiyaçlarına odaklanma imk anı bulabileceği ifade edilmektedir. Böylelikle CELANESE doğrudan tedarikte bulunduğu ay rılmış müşterilere yönelik olarak söz konusu müşterilerin özel beklenti ve ihtiyaçları çerçevesinde teknik gelişime ve ürün geliştirme imk anına sahip olacaktır. (34) Bu çerçevede söz konusu anlaşmanın öngördüğü dağıtım sistemi ile tedarikin devamlılığına, dağıt ımın etkinliğine, tarafların faaliyetlerinde rasyonel hareket etmelerine ve ürünlerin müşteri odaklı olarak gelişimine fayda sağla nacağı , dolayısıyla 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki koşulu n karşılandığı kanaatine ulaşılmıştır. 18-40/637 -308 7/9 b) Tüketicinin Yarar Sağlaması (35) 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi çerçevesinde rekabeti sınırlayıcı etkileri olan bir anlaşmanın muafiyet alabilmesi için Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde koşul olarak getirilen mal ve hizm et sunumunda gelişme, iyileşme veya ekonomik ve teknik gelişmelerden tüketicinin de faydalanması gerekmektedir. Tüketicinin sağladığı faydanın ölçülmesi ve değerlendirilmesinde, fiyatlarda yaşanan düşüş, satış sonrası hizmetlerde artan etkinlik, ürün çeşit liliği, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşımı, mal arzında devamlılık gibi unsurlar dikkate alınmaktadır. (36) Sözleşme ile CELANESE ürünlerinin dağıtım ve tedarikinde gelişme ve iyileşme sağlanacaktır. Böylelikle hem ayrılmış hem de ayrılmamış müşterilerin tale plerinin etkin bir biçimde karşılanabileceği değerlendirilmektedir. Dolayısıyla , ara ürün olarak değerlendirilmesi mümkün olan Sözleşme konusu kimyasalları , üretimleri için kullanan müşteriler bakımından girdi devamlılığının sağlanması üretimin de sorunsuz bir biçimde devam etmesine yardımcı olabilecektir. Böylelikle, tüketicilerin de nihai ürünlere sürekli bir biçimde erişimi sağlanabilecektir. (37) Ayrıca CELANESE yukarıda da belirtildiği üzere ayrılmış müşterilerin farklı beklenti ve ihtiyaçları doğrultusunda ürünlerini geliştirebilecektir. Sonuçta ayrılmış ve ayrılmamış müşteriler kendi ürünlerinin de kalitesini yükseltecek; dolayısıyla CELANESE ürünlerinin geliş iminden faydalanabileceklerdir. Bu çerçevede tüketicilerin de CELANESE ürünleri ile üretilmiş olan daha yüksek kaliteye sahip ürünlerden faydalanacağı söylenebilecektir. (38) Öte yandan RAVAGO, yeniden satış koşullarını belirlemede özgür olması dolayısıyla kendi müşterilerine ödeme için kullanılacak para birimi, ödeme tarihi çeşitliliği gibi farklı imkanlar getirebilecektir. Bununla birlikte aktif satışlar açısından ayrılmış müşterilere ürünlerin CELANESE tarafından doğrudan iletileceği, dolayısıyla nakliye mal iyetlerinin de azalacağı , söz konusu maliyet avantajının da tüketicilere fayda sağlayacağı anlaşılmıştır . (39) Bu çerçevede , Sözleşme nin Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki koşulu yerine getirdiği kanaatine varılmıştır . c) İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması (40) Muafiyet kararı verilmesinde aranan bu ilk olumsuz şarta göre, muafiyete konu anlaşma ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmasına neden olmamalı, bir başka deyişle sağlanan ekonomik gelişme veya fayda ile tüketicinin bundan yarar sağlaması rekabetin ortadan kaldırılması sonucunda elde ediliyor olmamalıdır. İlgili pazarın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkıp kalkmadığı değerlendirilirken dikkate alınması gereken başlı ca hususlar pazarda halihazırda giriş engellerinin olup olmadığı, h âkim durumda olan bir teşebbüsün bulunup bulunmadığı, dikey anlaşmalar aracılığıyla giriş engeli yaratılıp yaratılmadığı, pazarın yapısı, tüketici tercihlerinin ne ölçüde kısıtlandığı olara k sıralanabilir. (41) Tablo -3 te de yer verildiği üzere CELANESE in POM pazarındaki pazar payı 2017 yılı için %40 ın üzerindedir. Diğer yandan CELANESE aynı ürün için 2015 ve 2016 yıllarında sırasıyla %( ..) ve %( ..) pazar payları elde etmiştir. Söz konusu ver ilere göre piyasadaki bir oyuncunun pazar payının yıldan yıla önemli ölçüde değişebileceği anlaşılmaktadır . CELANESE in Türkiye POM tedariki pazarında yer alan en büyük beş rakibine ilişkin pazar payı verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur. 18-40/637 -308 8/9 Tablo -4: CELANESE in Başlıca Rakiplerinin POM Pazarı 2017 Yılı Payları Rakip ler Pazar Payı (%) Kolon Plastics Inc. ( ..) Mitsubishi Chemical Corporation ( ..) DuPont ( ..) Korca Engineering Plastics Co., Ltd (KEP)2 ( ..) Basf Corporation ( ..) Kaynak: Bildirim Formu (42) Tablo -4 den anlaşıldığı üzere pazarda faal olan birden fazla önemli rakip bulunmaktadır. Dolayısıyla, CELANESE in belirli müşterilere münhasıran satış yapacak olmasının pazardaki rekabetin önemli bir bölümünde sınırlamaya yol açmayacağı, pazarda faaliyette bulunan R AVAGO ve diğer dağıtım şirketlerinin tedarik gerçekleştirebileceği alternatif oyuncuların mevcut olduğu değerlendirilmektedir. (43) Pazardaki rekabetin esasen küresel oyuncular arasında ve küresel seviyede gerçekleştiği anlaşılmaktadır. POM tedariki pazarına g irişi etkileyecek kota veya benzeri yasal engeller de bulunmamaktadır. Nitekim son üç yılda pazara CELANESE in bir ortak girişimi olan Polyplastics Co., Ltd ve Suudi Arabistan merkezli Sabic Basic Industries Corporation ın girdiği taraflarca be lirtilmiştir . (44) RESI NEX in POM dağıtımı pazarındaki pazar payı ise 2017 yılında yaklaşık %( ..) . RAVAGO Group a dahil olan ENPAŞ ve ULTRA da Türkiye de POM dağıtımı pazarında faaliyet göstermektedir. Bu şirketlerin pazardaki payının ise %( ..) olduğu belirtilmiştir. Öte yandan RESINEX in CELANESE in POM ürünlerinin dağıtımından elde ettiği pazar payının ise 2017 yılında %( ..) olarak tahmin edildiği ifade edilmiştir. POM dağıtımı pazarında RESINEX in en büyük rakiplerine ise aşağıda yer verilmi ştir. Tablo -5: RESINEX in Başlıca Rakiplerinin POM Pazarı 2017 Yılı Payları Rakip ler Pazar Payı (%) Hayim Pinhas A.Ş. ( ..) Biesterfeld AG ( ..) Astan Plastik ( ..) OMYA AG ( ..) ULTRA ( ..) E Polimer Plastik Boya Kimya San. ve Tic. A.Ş. ( ..) Kaynak: Bildirim Formu (45) Söz konusu pazar yapısına ilaveten, Sözleşme ile RAVAGO nun münhasır bir dağıtıcı olarak atanmadığı da dikkate alındığında, CELANESE ürünlerinin RESI NEX tarafından dağıtılmasının rekabetçi endişe ortaya çıkarmayacağı değerlendirilmektedir . (46) Açıklamalar çerçevesinde bildirime konu sözleşmenin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki koşulu sağladığı sonucuna varılmıştır. d) Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorun lu Olandan Fazla Sınırlanmaması (47) Bir anlaşmanın bireysel muafiyet alabilmesi için gerekli son koşul, ilk iki olumlu koşuldaki yararların elde edilmesi için daha az rekabeti sınırlayıcı bir alternatifin söz konusu olmaması dır. Bu koşul atındaki değerlendirmelerde genel olarak ve sözleşmenin 2 KEP, CELANESE in Türkiye de POM tedariki pazarında faaliyet gösteren ortak girişimlerinde n biridir. Taraflar CELANESE in pazarda KEP ile rekabet halinde olduğunu belirtmişlerdir. 18-40/637 -308 9/9 rekabeti kısıtlayıcı hükümlerinin elde edilecek faydaların sağlanması için zorunlu olup olmadığı ve sözleşme nin süresi dikkate alın maktadır. (48) Anılan Sözleşme bir rekabet etmeme yükümlülüğü y a da seçici dağıtım sistemi içermemekte , CELANESE e ayrılan müşterilere aktif satış yapmama sınırlaması içermektedir. Ancak, RAVAGO bu ayrılmış müşterilere pasif satış yapabilecektir. Dolayısıyla hem ayrılmış hem de ayrılmamış olan müşteriler CELANESE ürü nlerini doğrudan CELANESE den veya RAVAGO dan alabileceklerdir. Ayrıca, Sözleşme ile herhangi bir rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmemesi nedeni ile söz konusu dağıtım sisteminin markalar arası rekabete olumsuz bir etkisinin olmayacağı da anlaşılmıştır. (49) Bu çerçevede Sözleşme nin, rekabeti gerekt iğinden fazla kısıtlamadığı, 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendindeki koşulu da sağladığı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (50) Düzenle nen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Celanese Sales Germany GmbH ile Ravago Distribution SA arasında akdedilen Münhasır Olmayan Dağıtım Sözleşmesi nin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olduğuna, Söz konusu Sözleşme nin, 2002/2 sayılı Dik ey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin 2. maddesinin ikinci fıkrasındaki pazar payı eşiğinin aşılmış olması nedeniyle, aynı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanamadığına, Bununla birlikte Sözleşme ye, 4054 sayılı Kanun un 5. maddes inde sayılan şartların tamamını sağlaması nedeniyle, bireysel muafiyet tanınmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.