Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-99 (Devralma) Karar Sayısı : 08-40/538 -203 Karar Tarihi : 20.6.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Ayşe Özlem UZUN , Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE : - International Paper Company BULUNAN Temsilcileri : Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Bora İKİLER Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İst
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-99 (Devralma) Karar Sayısı : 08-40/538 -203 Karar Tarihi : 20.6.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Ayşe Özlem UZUN , Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE : - International Paper Company BULUNAN Temsilcileri : Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Bora İKİLER Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İstanbul 20 D. TARAFLAR : - International Paper Company 6400 Poplar Avenue Memphis 38197 Tennessee/ABD - Weyerhaeuser Company 33663 Weyerhaeuser Way South Federal Way WA 98003 /ABD E. DOSYA KONUSU: Weyerhaeuser Company nin kutu kartonu ambalajı ve geri dönüşüm işinin International Paper Company tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22 .5.2008 tarih ve 3174 sayı ile intik al eden bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 6.6.2008 tarih ve 2008 -2-99/Öİ-08-AÖU sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 13.6.2008 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/178 sayılı Başkanlık Önergesi il e 08-40 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu nda; bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma olduğu, işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum 40 yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda ilgili p azarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı ifade edilmiştir. 08-40/538 -203 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. International Paper Company (IP) IP, hisseleri New York Borsası nda işlem gören halka açık bir şirkettir. Şirket kağıt hamuru, kağıt ve ambalajlama ürünlerinin dünya çapındaki üreticisi ve tedarikçisidir. Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa, Güney Amerika ve Asya da üretim faaliyetlerinde 50 bulunmaktadır. Şirket baskı kağıtları, endüstriyel ambalaj, tüketici ambalaj ürünleri, dağıtım ve orman ürünleri alanlarında faaliyetlerde bulunmaktadır. IP nin doğrudan veya dolaylı kontrolüne sahip herhangi bir hissedarı veya hissedarlar grubu bulunmamaktadır. 2007 yılı sonu itibariyle IP hisselerinin en az %5 ine sahip hissedarlar aşağıd aki gibidir: Tablo:1 IP Ortaklık yapısı Hissedarlar Pay Adedi (%) Morgan Stanley/Van Kampen Asset Management 9,3 Capital Research & Management Company 7,9 T Rowe price Associates, Inc. 7,6 State Street Bank and Trust Company 6 Diğer 69,2 Toplam 100 Dosya mevcudu bilgilerde , IP nin Türkiye de hisselerinin tamamına sahip olduğu bir iştiraki bulunmadığı belirtilmektedir. Şirket Türkiye de Olmuksa International Paper Sabancı Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. (Olmuksa) de %43,7 oranında hisseye sahiptir. 60 Olmuksa nın geri kalan hisselerinden %43,7 si Ömer Sabancı Holding S.A. nın kontrolünde bulunurken %12,54 lük hissesi halka açık durumdadır. IP, Olmuksa üzerinde ortak kontrole sahiptir. Olmuksa nın Tür kiye de altı tesisi bulunmakta ve bu tesislerde oluklu karton ve oluklu mukavva kutu üretimi gerçekleştirmektedir. Olmuksa, sadece oluklu mukavva kutu satışı gerçekleştirmekte olup , Olmuksa nın oluklu mukavva kutu malzemesi satışı bulunmamaktadır. IP, 2007 yılında Türkiye de oluklu mukavva kutu malzemeleri satışı ndan ( ) YTL, kağıt satışından ( ) YTL ve hamur satışından ( ) YTL olmak üzere toplam ( ) YTL gelir elde etmiştir. IP nin Türkiye den elde ettiği cironun dağılımı aşağıdaki gibidir: 70 Tablo 2: IP Türkiye Cirosu Faaliyet Ciro Oluklu mukavva kutu malzemeleri ( ..) YTL Kağıt ( ..) YTL Hamur ( ..) YTL Toplam ( ..) YTL Dosya mevcudu bilgilerde , IP nin Türkiye de gerçekleştirdiği oluklu mukavva kutu malzemesi satışının büyük bölümünün Amerika daki tesislerden doğrudan Olmuksa ya yapılan sa tışlardan oluştuğu ve bu satışların 2007 yılında (.. ) metrik ton ve ( ) YTL tutarında olduğu belirtilmektedir. Ayrıca, 2007 yılında IP, Türkiye deki distribütörleri Heinzel Import -Export Inc. e ( ) metrik ton ve Dentas 08-40/538 -203 3 Ambalaj ve Kağıt San. A.Ş. ye de ( ) metrik ton oluklu mukavva kutu malzemesi satışı gerçekleştirmiştir. H.1.2. Weyerhaeuser Company (Weyerhaeuser) 80 Weyerhaeuser, esas olarak orman ürünleri endüstrisi alanında faaliyet göstermektedir. Bu alandaki işleri beş iş koluna ayrılmaktadır: se lüloz lifleri, ambalaj ve kağıt, emlak, ormanlık araziler ve orman ürünleridir. Weyerhaeuser in devir işlemine konu Hedef İ şi , kutu kartonu, ambalajlama ve geri dönüşüm faaliyetlerine ilişkin bütün varlıkları kapsamına almaktadır. Kutu Kartonu: liner ku tusu, orta, beyaz üst (top) liner kutusu, kraft torba kağıtları (hepsi oluklu ambalaj, kraft kese ve torbaların üretiminde kullanılmaktadır) . Ambalajlama: Kutular, lamine kutular, tri -wallTM (ağır malzemelerin ambalajlanmasında kullanılmaktadır), tabakalar (sheets) 90 (hepsi ürünlerin nakledilmesi ve diğer çeşitli kullanımlar için oluklu ambalaj üretmek amacıyla kullanılmaktadır ). Geri dönüşüm: kullanılmış oluklu kutular, kullanılmış ofis kağıtları, diğer geri dönüşebilir malzemel er (hepsi kağıt ve diğer ürünlerin üretiminde kullanılmaktadır) . Kraft kese ve torbalar: kraft kese, fast food y iyecekler için, kraft torbalar ise perakende satış marketlerinde kullanılmaktadır. Diğer ürünler: SpacekraftTM (yüksek hacimli ambalajlama ürün ü) ve yığın ambalajı (yüksek yoğunlukta ürünlerin nakliyesi için kullanılmaktadır), mürekkepler ve tabaklar (oluklu ambalaj için baskı), baskı öncesi liner kutu 100 (gelişmiş grafik ambalajı üretmek için kullanılmaktadır ). 2007 yılında Weyerhaeuser in Hedef İş i, Türkiye ye sadece oluklu mukavva kutu üretiminde kullanılan ( ..) metrik tonluk kraft liner satışı ve ( ..) metrik tonluk fluting satışı gerçekleştirmiştir. Weyerhaeuser ın ortaklık yapısı aşağıdaki şekildedir: Tablo 3: Weyerhaeuser Ortaklık Yapısı Hissedarlar Pay Adedi (%) Capital World Investors 11,5 Capital Research Global Investors 5,5 Franklin mutual Advisors, LLC 6,7 Diğerleri 76,3 Toplam 100 H.2. İlgili Pazar H.2.1 . İlgili Ürün Pazarı Bildirim konusu işlem Weyerhaeuser in Hedef İşi nin t amamının IP tarafından devralınmasına ilişkindir. Weyerhaeuser in Hedef İşi, kutu kartonu ambalajlama ve 110 geri dönüşüm faaliyetlerini kapsamaktadır. Dosya mevcudundan , Weyerhaeuser in Türkiye ye oluklu mukavva kutu malzemeleri satışı gerçekleştirdi ği anlaşı lmıştır. Oluklu mukavva kutu malzemeleri, oluklu muka vva üretiminde, oluklu mukavva ise daha sonra oluklu karton kutuların üretiminde kullanılmaktadır. Oluklu mukavva kutu malzemeleri, içine geri dönüştürülmüş kağıt liflerin katıldığı odun liflerinden ( kraftliner) veya tamamen geri dönüştürülmüş kağıt liflerinden üretilmektedir. Geri 08-40/538 -203 4 dönüştürülmüş liner aynı zamanda testliner olarak da adlandırılmaktadır. Oluklu mukavva kutu malzemeleri, düz iç ve dış katmanlara (kraftliner veya testliner) ilaveten olu k olarak da adlandırılan ve genellikle geri dönüştürülmüş kağıtlardan yapılan oluklu mukavva tabakalara da sahiptir. 120 IP, büyük kısmı Olmuksa aracılığıyla olmak üzere Türkiye de oluklu mukavva satışı gerçekleştirmektedir. Weyerhaeuser in Hedef İşi ise Türki ye ye kraftliner ve fluting (oluklu mukavva kutu malzemesi) satı şı gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla bu dosya kapsamında ilgili ürün pazarı oluklu mukavva kutu malzemeleri pazarı olarak belirlenmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili coğrafi pazar, de vralma işlemi açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin t amamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle Türkiye Cumhuriy eti sınırları olarak belirlenmiştir. 130 H.3. Değerlendirme H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Weyerhaesuer ve IP arasında imzalanan 15.3.2008 tarihli Satın Alma Anlaşması uyarınca IP, Weyerhaesuer in Hedef İşi ne ait a ktiflerin (Devreden Aktifler) ve bu aktifler içindeki, kapsamındaki ve bu aktiflere yönelik haklarının, unvanlarının ve paylarının tümünü devralacaktır. Dolayısıyla, devir işlemi ile birlikte Hedef İş in kontrolü tamamıyla IP e geçecektir. Bu nedenle dosya konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi 140 şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. madd esinin; Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması ha linde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. hükmü uyarınca, Tebliğ de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir. 150 IP nin 2007 yılında Türkiye oluklu mukavva kutu malzemeleri pazarında elde ettiği ciro ( ..) YTL dir. 2007 yılında Weyerhaeuser in Türkiye de oluklu mukavva kutu malzemeleri satışından elde ettiği ciro ise ( ..) YTL dir. Bu durumda, tarafların oluklu mukavva kutu malzemeleri pazarında 2007 yılı toplam cirosu ( ..) YTL dir. Bu tutar, Tebliğ de öngörülen 25 milyon YTL eşiğini aşmaktadır. Dosya mevcudunda , 2007 yılı için Türkiye deki toplam oluklu mukavva kutu malzemeleri pazarının 1.520.000 metrik to n olarak tahmin edildiği, IP nin Türkiye ye yaptığı satışların toplam ( .) metrik ton olduğu, Weyerhaesuer in ise ( .) metrik ton kraftliner ve ( .) metrik ton fluting satışı gerçekleştirmiş olduğu bilgisine yer verilmektedir. Pazar payları açısından is e IP nin 2007 yılında oluklu mukavva kutu 160 malzemeleri pazarındaki pazar payı yaklaşık % ( ) ve Weyerhaeuser ın payı ise yaklaşık % ( ) olup tarafların toplam pazar payı, % ( ) dir. 08-40/538 -203 5 Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işlemi nde, oluklu mukavva kutu malzemeleri pazarı açısından 1997/1 sayılı Tebliğ de belirtilen ciro eşiğinin aşıldığı görülmektedir. Bu bakımdan söz konusu işlem, Rekabet Kurulu nun iznin e tabi bir devralmadır. H.3.3. 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Ya pılan Değerlendirme 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. 170 İşlemin taraflarından IP in oluklu mukavva kutu malzemeleri pazarındaki pazar payının % ( ) , Weyerhaeuser ın ise % ( ) ve tarafların topl am pazar payının yaklaşık % ( ) olduğu göz önünde bulundurulduğunda mevcut bir hakim durumun olmadığı ve işlem sonrasında ilgili ürün pazarında hakim durum yaratılmasının söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, söz konusu devralma işleminin, Kanun un 7. maddesi kapsamında izin verilebilecek bir devralm a olduğu sonucuna ulaşılmıştır. H.3.4. Yan Sınırlamalar Taraflar arasında yapılan S atın Alma Anlaşması nın 6.17. maddesi, Satıcının iş teklif etmeyeceğine dair taahhüt ü düzenlemektedir. Buna göre Satıcı, kapanış tarihinden 180 sonraki 2 yıllık süre boyunca Devredilen Personeli kışkırtmayacak, yeniden işe almayacak veya ücretle çalıştırmayacak ve iştiraklerinin de bunları yapmamalarını sağlayacaktır. Bununla birlikte, özel olarak bu bireyleri hedeflemeyen genel bir reklam veya teklif programı formundaki teklif için veya iş için istihdamı Satıcı tarafından ücretle ça lıştırılma tarihinden en az 12 ay önce sona ermiş olan bir Devredilen Personelin istihdamı için bu durum geçerli olmayacaktır. Bilindiği gibi rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının bir aracı olarak görül mektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için; yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma, 190 sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma, orantılılık kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Yapılan incelemed e, Anlaşma ile satıcılara getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve gerekli olduğu, yükümlülüğün sadece devreden tarafa getirildiği ve üçüncü kişilerin ticari faaliyetlerini sınırlayıcı bir yönü bulunmadığı tespit edi lmekte ve rekabet etmeme yükümlülüğünün devredilen Hedef Şirketler in personelini iki yıl süreyle istihdam etmemekle sınırlı olması sebebiyle kapsam ve süresinin de makul olduğu sonucuna ulaşılmıştır. I. SONUÇ 200 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı K anun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının 08-40/538 -203 6 söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.