Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2024/508 E. , 2024/1155 K. T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/508 Karar No : 2024/1155 DAVACI: … VEKİLİ: Av. … DAVALI: … DAVANIN KONUSU: Hatay İli, Antakya İlçesinde bulunan ve ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanların 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanunun 2. maddesi uyarınca riskli alan ilan edilmesine ilişkin 05/04/2023 tarihli, 32154 sayılı Resmi Gazete'de yayımlana…
Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2024/508 E. , 2024/1155 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/508 Karar No : 2024/1155 DAVACI: … VEKİLİ: Av. … DAVALI: … DAVANIN KONUSU: Hatay İli, Antakya İlçesinde bulunan ve ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanların 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanunun 2. maddesi uyarınca riskli alan ilan edilmesine ilişkin 05/04/2023 tarihli, 32154 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 04/04/2023 tarihli ve 7033 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istenilmektedir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: … DÜŞÜNCESİ: Davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca davacının adli yardım istemi kabul edilerek gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: atay İli, Antakya İlçesinde bulunan ve ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanların 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanunun 2. maddesi uyarınca riskli alan ilan edilmesine ilişkin 04/04/2023 tarihli ve 7033 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 05/04/2023 tarihli, 32154 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması üzerine 06/02/2024 tarihinde iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ikinci fıkrasında, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı; dördüncü fıkrasında ise, ilânı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilân tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, 20/A maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde; 16/05/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca alınan Cumhurbaşkanı kararından doğan uyuşmazlıklar hakkında ivedi yargılama usulünün uygulanacağı, 2. fıkrasının (a) bendinde ise; ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu hükme bağlanmıştır. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 6. maddesinin 9. bendinde, bu Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca dava açılabileceği düzenlemesine; 26/04/2016 günlü, 29695 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 14/04/2016 günlü, 6704 sayılı Kanunun 25. maddesi ile 6306 sayılı Kanuna eklenen Ek 1. maddenin 2. fıkrasında ise; "Riskli alan kararına karşı Resmî Gazete’de yayımı tarihinden itibaren dava açılabilir. Uygulama işlemleri üzerine riskli alan kararına karşı dava açılamaz." düzenlemesine yer verilmiştir. 08/02/2023 tarih ve 32098 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, Anayasa'nın 119. maddesi ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illerinde, 08/02/2023 Çarşamba günü saat 01.00'dan itibaren üç ay süreyle olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmesine karar verilmiştir. 11/02/2023 tarih ve 32101 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 120 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin ''Yargı alanında alınan tedbirler" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; 08/02/2023 tarih ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla olağanüstü hâl ilan edilen illerde; yargı alanında hak kayıplarının önlenmesi amacıyla; dava açma (...) hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dahil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelerin; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (...) ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar veya ilgililer bakımından belirlenen sürelerin, 06/02/2023 (bu tarih dahil) tarihinden itibaren 06/04/2023 (bu tarih dahil) tarihine kadar duracağı, bu sürelerin, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlayacağı kurala bağlanmıştır. Anılan maddenin 4. fıkrasında, "Bu madde hükmü, 6/2/2023 tarihi itibarıyla yerleşim yeri olağanüstü hal ilan edilen iller olan gerçek ve tüzel kişiler ile aynı tarihte bu illerde bulunan kişiler bakımından ülke genelinde uygulanır."; 7. fıkrasında ise, ''(7) Yerleşim yeri olağanüstü hal ilan edilmeyen iller olan kişilerin; olağanüstü hal ilan edilen illerde kan veya kayın hısımlarının bulunması veya olağanüstü hal ilan edilen illerde felakete uğrayanların kurtarılması, meydana gelen hasar ve zararın telafi edilmesi ya da ihtiyaçların karşılanması amacıyla bu illere gitmeleri halinde bu madde hükmü, söz konusu kişiler bakımından 6/3/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar ülke genelinde uygulanır.'' düzenlemelerine yer verilmiştir. 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 139 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 1. maddesi ile 120 sayılı Kararname'nin 2. maddesine, "Bu madde hükmü; a) Adıyaman il merkezi ile Çelikhan ve Samsat ilçeleri, Gaziantep ilçesi Nurdağı ilçesi, Hatay il merkezi ile Antakya, Defne, İskenderun, Arsuz, Belen, Samandağ, ve Yayladağı ilçeleri, Kahramanmaraş il merkezi ile Dulkadiroğlu, Onikişubat, Afşin, Elbistan, Ekinözü, Nurhak, Göksun, Pazarcık, ve Çağlayancerit ilçeleri, Malatya il merkezi ile Battalgazi, Yeşilyurt, Arguvan, Kale, Yazıhan, Akçadağ ile Doğanşehir ilçeleri, b) 6/2/2023 tarihi itibariyle yerleşim yeri (a) bendinde belirtilen yerler olan gerçek ve tüzel kişiler, c) 6/2/2023 tarihi itibariyle yerleşim yeri (a) bendinde belirtilen yerlerde bürosu bulunan avukatlar bakımından 1/5/2023 (bu tarih dahil) tarihine kadar uygulanmaya devam olunur." şeklindeki 10. fıkra eklenmiş, anılan fıkrada 09/04/2023 tarih ve 141 sayılı kararname ile değişiklik yapılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME Dosyanın incelenmesinden; 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanunun 2. maddesi uyarınca riskli alan ilan edilmesine ilişkin dava konusu 04/04/2023 tarihli ve 7033 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 05/04/2023 tarihli, 32154 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması üzerine 06/02/2024 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin 05/04/2023 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlandığı, bu tarihten itibaren 30 günlük genel dava açma süresi içerisinde en geç 04/06/2023 tarihine kadar; dava dilekçesinden anlaşılamamakla birlikte, 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla olağanüstü hal ilan edilen illerde hak kayıplarının önlenmesi amacıyla yayımlanan 120 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi ile 4. fıkrası kapsamında 07/04/2023 tarihinden itibaren yasal süresi içerisinde, 139 sayılı Kararname kapsamındaki düzenlemeden yararlanılması halinde ise 02/05/2023 tarihinden itibaren en geç 31/05/2023 tarihine kadar dava açılması gerekirken, bu süreler geçirildikten sonra 06/02/2024 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğundan, işin esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca DAVANIN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE, 2. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Adli yardım talebi kabul edilen dava süre yönünden ret ile sonuçlandığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 339/1. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra aşağıda ayrıntısı belirtilen … TL yargılama giderinin davacıdan tahsili için ilgili kuruma yazı yazılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2-(g) maddesi uyarınca, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 22/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.