TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR AYFER ÖZDEM İR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/35717) Karar Tarihi: 19/11/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/35717 Karar Tarihi : 19/11/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan: : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucular : 1. Ayfer ÖZDEM İR 2. Betül AKKU Ş 3. Nur şen ÖZDEM İR 4. Gülay ÖZDEM İR 5. Kadir ÖZDEM İR 6. Özlem ÖZDEM İR ERZURUMLU 7. Serkan ÖZDEM
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR AYFER ÖZDEM İR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/35717) Karar Tarihi: 19/11/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/35717 Karar Tarihi : 19/11/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan: : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucular : 1. Ayfer ÖZDEM İR 2. Betül AKKU Ş 3. Nur şen ÖZDEM İR 4. Gülay ÖZDEM İR 5. Kadir ÖZDEM İR 6. Özlem ÖZDEM İR ERZURUMLU 7. Serkan ÖZDEM İR 8. Şifakar AÇIKGÖZ Başvurucular Vekili : Av. Feyzi YAVUZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, hukuk davas ında delillerin de ğerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının uygulanmas ında hata yap ılarak adil olmayan karar verilmesi ve uzun yarg ılama nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BA ŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 26/11/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/35717 Karar Tarihi : 19/11/2020 35. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurular ın kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüş bildirmemi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucular ın 28/3/2013 tarihinde açt ıklar ı davan ın yarg ılamas ı devam etmektedir. Ba şvurucular, delillerin de ğerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının uygulanmas ında hata yap ılarak adil olmayan karar verilmesi ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ve di ğer anayasal haklar ının ihlal edildi ği iddias ıyla Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmu ş tur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 9. Mahkemenin 19/11/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 10. Başvurucular, uzun süren yarg ılama nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden11. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ı klara ilişkin yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -ço ğu zaman icra a şamas ını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın sona erdiği tarih, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve di ğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50, 52). 13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin yarg ılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Güher Ergun ve diğerleri , 41, 45). Başvuru Numaras ı: 2018/35717 Karar Tarihi : 19/11/2020 414. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında 7 y ıl 7 ayl ık yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 15. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Diğer İhlal İddialar ı 16. Başvurucular, delillerin de ğerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının uygulanmas ında hata yap ılarak adil olmayan karar verilmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ve diğer anayasal haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvurucular ın belirtilen şikâyetleri yönünden yarg ılaman ın devam etti ği değerlendirildi ğinden başvurunun diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin başvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekmektedir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 18. Başvurucular, ihlalin tespiti ile her bir ba şvurucu için 100.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 19. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 20.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvuruculara net 14.000 TL manevi tazminat ın müştereken ödenmesine, fazlaya ili şkin talebin reddine karar verilmesi gerekir. 21. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için ba şvurucunun uğrad ığını iddia etti ği maddi zarar ile tespit edilen ihlal aras ında illiyet ba ğı bulunmal ıdır. Başvurucular ın bu konuda herhangi bir belge sunmam ış olmas ı nedeniyle maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/35717 Karar Tarihi : 19/11/2020 522. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.294,70 TL yarg ılama giderinin ba şvuruculara mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialar ının başvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvuruculara net 14.000 TL manevi tazminat ın MÜŞTEREKE N ÖDENMES İNE, fazlaya ili şkin talebin REDD İNE, D. 294,70 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.294,70 TL yarg ılama giderinin ba şvuruculara MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için İstanbul Anadolu 12. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2018/422) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 19/11/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU