Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -1-131 (Devralma ) Karar Sayısı : 05-86/1194-346 Karar Tarihi : 20.12.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, M. Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER: E. Cenk GÜLERGÜN, M üge ÖZERCAN PAŞAOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Limak Madencilik Yapı Çimento San. Tic. A.Ş. Hafta Sok. No:9 Gaziosmanpaşa Ankara 20 - OCI Çim
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -1-131 (Devralma ) Karar Sayısı : 05-86/1194-346 Karar Tarihi : 20.12.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, M. Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER: E. Cenk GÜLERGÜN, M üge ÖZERCAN PAŞAOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Limak Madencilik Yapı Çimento San. Tic. A.Ş. Hafta Sok. No:9 Gaziosmanpaşa Ankara 20 - OCI Çimento A.Ş. Büyükdere Cad. 118/7 Esentepe 34394 İstanbul D. TARAFLAR : - Tasarruf Mevduatı Fonu Büyükdere Ca d. No:143 34394 Esentepe İstanbul - Limak Madencilik Yapı Çimento San. Tic. A.Ş. - OCI Çimento A.Ş. 30 E.DOSYA KONUSU: Rumeli Çimento Grubu şirketlerinden Ergani Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün Tasarruf Mevduatı Fonu tarafından ge rçekleştirilen ihalede en yüksek iki teklifi veren Limak Madencilik Yapı Çimento San. Tic. A.Ş. ve OCI Çimento A.Ş. den biri tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.10.2005 tarih ve 7332 sayı ile intikal eden Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) yazı sının ekinde yer alan ve kayıtlara en son 29.11.2005 tarih, 8474 sayı ile giren yazıyla dosyası tamamlanan bildirim ler üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında 40 Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayı lı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ ve 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Önbildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek U sul ve Esaslar Hakkında Tebliğ 'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 4.12.2005 tarih ve 2005 -1-131/Öİ-05-ECG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 9.12.2005 tarih ve REK.0.05.00.00 - 120/238 sayılı Başkanlık önergesi ile 05 -86 sayı lı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 50 05-86/1194 -346 2 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Ergani Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün (Ergani Çimento) satışı işleminin 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu, Ergani Çimento nun Limak M adencilik Yapı Çimento San. Tic. A.Ş. veya OCI Çimento A.Ş. den biri tarafından devralınmasının ilgili pazarda hakim durum yaratılmasına veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesine ve rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açmayacağı, bu nedenle işleme izin verilebileceği ifade edilmektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 60 H.1. Taraflar Ergani Çimento nun 4389 sayılı Bankalar Kanunu uyarınca haczedilen tüm mal, hak ve varlıklarının satılması amacıyla 18.10.2005 tarihinde yapılan ihale sonucunda en yükse k iki teklifi Limak Madencilik Yapı Çimento San. Tic. A.Ş. ve OCI Çimento A.Ş. vermişti r. H.1.1. Ergani Çimento İktisadi ve Ticari Bütünlüğü (Ergani Çimento) Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre; Ergani İlçesinde (Diyarbakır) 70 kurulu olan ve ( ) ton/yıl klinker, ( ..) ton/yıl çimento üretim kapasitesi bulunan Ergani Çimento nun 2003 -2004 dönemine ait çimento ve klinker üretim kapasitesi, kapasite kullanım oranları ile üretim miktarları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo 1: Ergani Çimento nu n kapasitesi, kapasite kullanım oranları ve üretim miktarları 2003 2004 Klinker Kapasite (ton/yıl) ( ) ( ) Klinker Üretim (ton/yıl) ( ) ( ) KLİNKER Kapasite Kullanım Oranı (%) ( ) ( ) Çimento Kapasite (ton/yıl) ( ) ( ) Çimento Üretim (ton/yıl) ( ) ( ) ÇİMENTO Kapasite Kullanım Oranı (%) ( ) ( ) Ergani Çimento nun Diyarbakır (Merkez ve ilçeleri), Elazığ, Mardin, Batman, Şanlıurfa (Siverek), Bingöl, Malatya, Tunceli illerine olmak üzere yıllık toplam 80 çimento satışları ise aşağıdaki g ibidir: Tablo 2: Ergani Çimento nun satışları (ton/yıl) 2002 2003 2004 Çimento ( ) ( ) ( ) Ergani Çimento nun, 2004 yılı satışlarından elde ettiği ciro ( ) - YTL olup Yönetim Kurulu üyelerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir: 05-86/1194 -346 3 Tablo 3: Ergani Çimento nun Yönetim Kurulu Üyeleri Yönetim Kurulu Üyesi Görevi Mehmet ÇALIŞKAN Başkan Hidayet NALÇACI Başkan Yardımcısı Mustafa TURGUT Üye Ercan ERGÜL Üye Fatih ZÜLFİKAR Üye İsmet TUĞUL Üye Oğuz ALTAY Üye 90 H.1.2. Limak Madencilik Yapı Çime nto Sanayi Ticaret A.Ş. (Limak Madencilik) Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre; Ergani Çimento nun satışı için yapılan ihalede en yüksek teklifi veren Limak Madencilik, Limak Grubu bünyesinde yer almaktadır. Limak Madencilik m evcut durumda herhangi b ir pazarda faaliyeti bulunma sa da ve Ergani Çimento yu devralmak suretiyle çimento üretimi alanında faaliyete geçmesi planlan sa da ; Limak Grubu , Siirt te kurulu ve bölgenin en büyük çimento üreticilerinden olan Limak Kurtalan Çimento San. ve Tic. A.Ş. (Limak Kurtalan) aracılığıyla ilgili pazarda faaliyet göstermektedir. 100 Limak Madencilik in Yönetim K urulu aşağıdaki şahıslardan oluşmaktadır: Tablo 4: Limak Madencilik in Yönetim Kurulu Üyeleri Yönetim Kurulu Üyesi Görevi Nihat ÖZDEMİR Başka n Sezai BACAKSIZ Başkan Vekili M. Serhan BACAKSIZ Üye Limak Grubu nun çatısını oluşturan ve hisselerinin %99.8 ine Nihat ÖZDEMİR (%49.9) ile Sezai BACAKSIZ ın (%49.9) birlikte sahip olduğu Limak Holding A.Ş. ve Limak Madencilik arasındaki hissedarlık i lişkisi aşağıdaki şemada gösterilmektedir: 110 Limak Holding A.Ş. Limak İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yapısan Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. Limak Kurtalan Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. %97.74 %99.8 %99.995 Limak Madencilik Yapı Çimento San. ve Tic. A.Ş. %50 %50 05-86/1194 -346 4 H.1.3. OCI Çimento A.Ş. (OCI Türkiye) Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre; Ergani Çimento nun satışı için yapılan ihalede en yüksek ikinci teklifi veren OCI Türkiye OCI Grubu bünyesinde yer almakta olup Grubun ana şirketi olan Orascom Construction Industries S.A.E (OCI), Orta Doğu daki en büyük çimento üreticilerindendir. 120 OCI Türkiye, Grubun Türkiye çimento pazarında doğrudan faaliyet gösterme kararı doğrultusunda, TMSF nin ge rçekleştireceği ihalelere katılmak amacıyla 23.9.2005 tarihinde kurulmuş olup şirketin mevcut durumda, Türkiye de herhangi bir pazarda faaliyeti bulunma maktadır. OCI Türkiye nin hissedarlık yapısına ve Yönetim Kurulu üyelerine aşağıda yer verilmektedir: Tablo 5: OCI Türkiye nin hissedarlık yapısı Hissedar Hisse Oranı (%) OCI International Limited 99.99 0 OCI Asia Limited 0.002 Orascom Construction International Limited 0.002 Kevin Charles Struve 0.002 Nasif Onsi Naguib Sawiris 0.002 Sera Somay 0.002 TOPLAM 100.000 Tablo 6: OCI Türkiye nin Yönetim Kurulu Üyeleri Yönetim Kurulu Üyesi Görevi Nasif Onsi Naguip Sawiris Başkan Kevin Charles Struve Başkan Yardımcısı Sera Somay Üye 130 OCI Türkiye hisselerinin %99,99 una sahip olan OCI International Limited, sadece bir holding şirketi olarak faaliyet göstermekte olup teşebbüsün hisselerinin tamamı Mısır menşeli Orascom Building Materials Holding S.A.E. ye ait bulunmaktadır. Orascom Building Materials Holding S.A.E. nin %100 oranındaki hissesi ise, yine Mısır menşeli bir şirket olan Orascom Construction Industries S.A.E. nin (OCI) elinde bulunmaktadır. Söz konusu teşebbüsler arasındaki hissedarlık ilişkisi aşağıdaki şemada gösterildiği gibidir: Türkiye de, OCI Grubunun kontrolü altında faaliyet gösteren herhangi bir işletme bulunmama kla birlikte; OCI, Batıçim Batı Anadolu Çimento Sanayi 140 Orascom Construction Industries S.A.E. Orascom Building Materials Ho lding S.A.E OCI International Limited %100 %100 %99.99 OCI Türkiye 05-86/1194 -346 5 A.Ş. (Batıçim) hisselerinin (12.551.435 adet B Grubu hisse) %19.49 una sahiptir. Ancak Batıçim A Grubu hiss elerinin her biri 50 adet oy hakkı verdiğinden , OCI Batıçim de sadece %3.2 oranında oy hakkına sahiptir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Çimento temel olarak beyaz çimento ve gri çimento olmak üzere iki ana ürün grubuna ayrılmaktadır. Gri çi mento, inşaat ve alt yapı sektörünün en büyük 150 girdilerinden biri iken; beyaz çimento daha çok yapıştırıcı ve derz dolgu malzemeleri, mimari ve dekoratif betonlar, prefabrik dış cephe panelleri, prekast elemanları üretiminde kullanılmaktadır. Bu bakımdan be yaz çimentonun kullanım alanı ve miktarı gri çimentoya oranla çok azdır. Beyaz ve gri çimentonun üretim süreçleri birbirinden ayrı yürütülmekte olup bunların arz ve talep bakımından birbirinin ikamesi olması söz konusu değildir. Ergani Çimento ve Limak Kur talan ın yalnızca gri çimento üretimi alanında faaliyet te bulunması nedeniyle, ilgili ürün pazarı gri çimento pazarı olarak belirlenmiştir. Diğer yandan, kullanım özelliklerine göre gri çimento da kendi içinde çeşitli 160 gruplara ayrılmaktadır: Portland çim ento, katkılı çimento, cüruflu çimento ve bunların alt açılımları (32,5 -42,5). Ayrıca, bu ürünler satış şekillerine göre de torbalı veya dökme olarak farklılaşabilmektedir . Ancak bu ürünlerin arz bakımından birbirinin ikamesi olduğu, yani herhangi bir gri çimento türünü üreten bir fabrikanın kısa dönemde tüm bu ürünleri üretebileceği dikkate alınarak alt pazar lar tanımla maya gerek görülmemiştir . H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Yükte ağır pahada hafif niteliğiyle çimentonun ekonomik olarak satılabildiği 170 bölge yi, büyük ölçüde nakliye masrafı ve bunun ürünün fiyatına ve/veya toplam maliyetine oranı belirlemektedir. Çimentonun bu bölgenin dışına satılması nakliye masraflarını artırmakta, bu da karlılığı ortadan kaldırabilmektedir. Bu nedenle, çimento sektörünü ko nu alan anti -tröst incelemelerinde, ilgili coğrafi pazar bölgesel seviyede belirlenmektedir. Bu bağlamda, coğrafi pazar tanımlanmasında en geçerli metotlardan biri Elzinga -Hogarty testidir. Bu test incelenen bölgeler arasındaki ürün giriş çıkışını incel emektedir. Testin genel mantığı şu şekilde özetlenebilir: Eğer belli bir coğrafi pazara dışarıdan girişler (ithalat) ve o bölgeden dışarıya çıkışlar 180 (ihracat) azsa, o bölgede ilgili ürünün fiyatı diğer bölgelerden bağımsız olarak belirlenebilecektir. Bu is e, bölgenin coğrafi pazar olabileceğini göstermektedir. Elzinga -Hogarty testi nakliye bilgilerine dayalı iki ölçüte dayanmaktadır: 1) Bir bölgeye girişlerin aynı bölgedeki satışlara oranı, 2) Bir bölgeden çıkışların aynı bölgedeki üretime oranı. Birinci ö lçüt LIFO, ikinci ölçüt ise LOFI olarak adlandırılmaktadır. Bu iki değerin yüksek seviyelerde çıkması, incelenen bölgenin coğrafi pazarı oluşturduğunu göstermektedir. 190 05-86/1194 -346 6 LIFO, şu şekilde formüle edilmektedir: LIFO= ( Üretim(P) -İhracat(X) ) / Tüketim(C) (1) Tüketim ise, üretimden ihracatın çıkarılması, ithalatın (M) eklenmesi ve mal stoğundaki (I) değişimin çıkarılmasıyla elde edilmektedir. Diğer bir ifadeyle, C= P -X+M-ΔI (2) Mal stokları sabit olduğu durumlarda, (2) nci denklemin (1) inciye 200 konulmasıyla aşağıdaki eşitlik elde edilmektedir: LIFO= 1 -(M/C) (3) LOFI nin formüle edilmiş hali ise şu şekildedir: LOFI= (P -X)/P (2) nolu eşitlik kullanıldığında LOFI, 210 LOFI=1 -(X/P) (4) şeklinde elde edilmektedir. İşbu dosya da, il gili coğrafi pazar, Elzinga -Hogarty testi kullanılarak tanımlanmıştır. LIFO ve LOFI değerlerinin hesaplanması için, Ergani Çimento nun bulunduğu bölgelere satışı olan tüm fabrikaların verileri incelenmiştir. Test sonucunda elde edilen LIFO ve LOFI değerler i ile bunların yorumu aşağıdaki gibidir. 220 Tablo 7: Ergani Çimento nun satışına ilişkin Elzinga -Hogarty testinin sonuçları LIFO LOFI İller 2002 2003 2004 2002 - 4 2002 2003 2004 2002 -4 Diyarbakır ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Batman ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Siirt ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Mardin ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Şanlıurfa ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Muş ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Bitlis ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Elzinga -Hogarty testi uygulanırken, öncelikle, devre konu teşebbüs olan Ergani Çimento nun kurulu bulunduğu Diyarbakır ilinin tek başına coğrafi pazar olarak tanımlanıp tanımlanamayacağı incelenmiştir. Ardından Diyarbakır iline komşu olan ill erden ilk olarak Batman ve sonra Limak Kurtalan ın bulunduğu Siirt analize dahil edilmiştir. Söz konusu illere olan yakınlıkları nedeniyle, sırasıyla Mardin, Şanlıurfa, Muş ve Bitlis illeri de ilgili coğrafi pazar testi kapsamına alınarak LIFO -LOFI değerleri hesaplanmıştır. 230 05-86/1194 -346 7 Elzinga Hogarty testi, ilgili coğrafi pazarın sadece Diyarbakır ilinden oluştuğu varsayılarak uygulandığında; LIFO değerleri düşük, LOFI değerleri ise daha yüksek çıkmıştır. LIFO nun düşük çıkması, Diyarbakır iline başka illerde bulunan fabrikalardan yüksek miktarda çimento satışı yapıldığı anlamına gelmektedir. 2003 ve 2004 yıllarına ait LOFI değerlerinin göreli yüksekliği ise; bu yıllarda Diyarbakır dan başka illere önemli ölçüde çimento satışı gerçekleştiril diğini, ancak bu satışların Diyarbakır a civar illerden yapılan satışlardan daha düşük düzeyde kaldığını göstermektedir. Diyarbakır ilinin yanı sıra Batman, Siirt ve Mardin illeri teste dahil edilerek coğrafi pazar tanımı genişletildiğinde, hem LOFI değerl erinin (coğrafi pazardan dışarı yapılan 240 satışların azalması nedeniyle), hem de LIFO değerlerinin (coğrafi pazara dışardan yapılan satışların azalması nedeniyle) yükseldiği görülmektedir. Şanlıu rfa, Muş , Bitlis ve Mardin illerinin de pazara eklenmesi, LOFI değerlerinde ciddi artışa yol açmakta ve böylece gerek LIFO, gerekse LOFI değerleri oldukça yüksek seviyelere ulaşmaktadır. Bu tespit Diyarbakır, Batman, Siirt, Mardin, Şanlıurfa, Muş ve Bitlis den oluşan bir bölgeye dışardan yapılan satışların ve bu bölge den dışarı yapılan satışların düşük miktarda olduğu nu göstermektedir. Böyle bir coğrafi pazarda fiyatlar, diğer bölgelerde oluşan fiyatlardan bağımsız olarak belirlenebilecektir. 250 Bu çerçevede, ilgili coğrafi pazar Diyarbakır, Batman, Siirt, Mardin, Şanl ıurfa, Muş ve Bitlis illerinden oluşan bölge olarak tanımlanmıştır. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Bildirime konu işlem, TMSF bünyesinde bulunan ve Fon Kurulu nun 6.7.2005 tarih, 271 sayılı kararı ile, Rumeli Çimento Grubu şirketlerinde n Ergani Çimento nun 18.10.2005 tarihinde 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılan ihale sonucunda belirlenen alıcı adaylarından birine devredilmesidir. Devir işlemi, 1998/5 sayılı Tebliğ ile değişik 1998/4 sayılı Tebliğ 260 kapsamındadır. Bu tespitin ardı ndan, işlemlerin izne tabi olup olmadığının anlaşılabilmesi için 1998/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinde belirlenen pazar payı ve ciro eşiklerinin aşılıp aşılmadığına bakılmıştır. Ergani Çimento nun 2004 yılı cirosu ( ) YTL dir. Bu değer 1998/4 sayılı T ebliğ de belirlenen 25 trilyon TL lik (25 milyon YTL) ciro eşiğinin üzerinde olduğundan, işleme hangi teşebbüsün (Limak Madencilik veya OCI Türkiye) taraf olacağından bağımsız olarak bildirim konusu devir izne tabidir. Yukarıda açıklandığı gibi, Limak K urtalan ve Limak Madencilik aynı kişiler 270 tarafından kontrol edildiğinden, bunlar tek teşebbüs gibi değerlendirilmiş ve ilgili pazarda faaliyeti bulunan Limak Kurtalan ın pazardaki ağırlığı Ergani Çimento nun satışının değerlendirilmesinde dikkate alınmıştı r. Diğer yandan, ilgili coğrafi pazarı oluşturan 7 İl e firmaların satışları ve toplam satışlar içindeki payları , izleyen iki tabloda gösterilmiştir: 05-86/1194 -346 8 Tablo 8 : İlgili coğrafi pazarı oluşturan illere satışlar 280 Tablo 9: İlgili coğrafi pazarı oluşturan illere satışlarda firmaların payları 2002, 2003 ve 2004 Yılları Toplam Satışların Dağılımı (%) Siirt Bitlis Muş Batman D.Bakır Ş.Urfa Mardin Limak ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Oyak Mardin ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Oyak Elazığ ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Ergani Ç. ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Van Ç. ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Kars ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Aşkal e ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Şanlıurfa Ç. ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Nuh ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Çimko ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Toplam 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 Diyarbakır, Batman, Siirt, Ma rdin, Şanlıu rfa, Muş ve Bitlis illerinden oluşan ilgili coğrafi pazara satış yapan teşebbüslerin 2002, 2003 ve 2004 yıllarına ait toplam satışları ve pazar payları aşağıdaki gibi hesaplanmıştır: Tablo 10: Ergani Çimento nun bulunduğu coğrafi pazarda pay d ağılımı (2002 -2004) Satış (ton) Payı (%) Oyak Mardin ( ) ( ) Limak ( ) ( ) Şanlıurfa ( ) ( ) Ergani ( ) ( ) Oyak Elazığ ( ) ( ) Çimko ( ) ( ) Van ( ) ( ) Kars ( ) ( ) Nuh ( ) ( ) Toplam 4,492,904 100.00 İlgili coğrafi pazara ve bunu oluşturan illere yapılan satışlar ile satışların firmalara dağılımı gösterildikten sonra olası satış senaryolarının 290 değerlendirilmesine geçilmiştir. 2002, 2003 ve 2004 Yılları Toplam Satışlar (ton) Siirt Bitlis Muş Batman D.Bakır Ş.Urfa Mardin Limak ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Oyak Mardin ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Oyak Elazığ ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Ergani Ç. ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Van Ç. ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Kars ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Aşkale ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Şanlıurfa Ç. ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Nuh ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Çimko ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Toplam 199,051 370,367 312,193 410,767 1,294,947 1,417,094 488,485 05-86/1194 -346 9 H.3.1. Ergani Çimento nun OCI Türkiye Tarafından Devralınması OCI Türkiye, Ergani Çimento yu devr alması halinde, % ( ..) payla pazarın dördüncü büyük oyuncusu olacaktır. Ergani Çimento nun yerini pazara yeni girecek bir oyuncu alacağından, böyle bir işlem pazar yoğunlaşmasını artırmayacaktır. Bu nedenlerle, söz konusu olası devralma sonucunda hakim durum yaratılacağını veya mevcut hakim durumun güçlendirileceğini söylemek mümkün değildir. 300 İşbu Kurul kararının konusunu oluşturmasa da, önceden Rumeli Çimento Grubu na dahil olan Van Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün (Van Çimento) TMSF tarafından sa tışı da bu başlık altında değerlendirilen olası devralmayla birlikte ele alınm ıştır; çünkü Van Çimento nun da ilgili coğrafi pazara satışı vardır ve söz konusu işletmenin satışı ihalesinde OCI Türkiye yine en yüksek ikinci teklifi vermiştir. Ancak OCI Türk iye, Ergani Çimento nun yanında Van Çimento yu devralsa da, tablo fazla değişmemektedir. Şöyle ki, OCI Türkiye bu kez %( ..) payla pazarın yine dördüncü büyük oyuncusu olacaktır. Bu durumda da, yukarıdaki değerlendirme geçerli olacak ve 7. 310 madde anlamında Kanun un ihlalinden söz edilemeyecektir. H.3.2. Ergani Çimento nun Limak Madencilik Tarafından Devralınması Yukarıda da belirtildiği gibi, Limak Madencil ik halihazırda herhangi bir faaliyet gösterme mektedir . Ancak Limak Grubunun, bölgenin en büyük oyuncu larından biri olan Limak Kurtalan (Siirt) aracılığıyla ilgili coğrafi pazarda ciddi bir ağırlığı vardır. Dolayısıyla Limak Kurtalan ile Limak Madencilik aynı teşebbüs çatısı altında yer aldığından, söz konusu işlemin değerlendirilmesinde Limak Kurtalan ın pazardaki konumu dikkate alınmıştır. 320 Limak Madencilik in Ergani Çimento yu devralması halinde, pazar da pay dağılımı aşağıdaki gibi olacaktır: Tablo 11: Ergani Çimento nun Limak tarafından devralınması sonrasında pazar payları Firma Payı (%) Limak ( ) Oyak Mardin ( ) Şanlıurfa ( ) Oyak Elazığ ( ) Çimko ( ) Van Çimento ( ) Kars ( ) Nuh ( ) Toplam 100.00 Ergani Çimento yu devralması halinde, Limak Grubu yaklaşık % ( ) payla pazarın lideri olacaktır. Ne var ki, Limak Grubu bu payla ilgili coğrafi pazarda tek başına hakim duruma geç meyecektir , çünkü pazarın ikinci büyük oyuncusu olan Oyak Mardin ile yıllar itibarıyla satışlarını ve bölgenin tüketimi 330 içindeki payını yükseltmekte olan Şanlıurfa Çimento ciddi rakiplerdir. Ayrıca Oyak Grubu tara fından tek başına kontrol edilmese de, Oyak Elazığ ın (Oyak 05-86/1194 -346 10 ve Gama Gruplarının ortak girişimi) bölgeye satışları da, Grubun pazardaki konumu bakımından kısmen dikkate alınm ıştır. 2002, 2003 ve 2004 yılları itibarıyla Limak Kurtalan ve Ergani Çimento dahi l olmak üzere pazarın en büyük dört oyuncusu toplam satışlarda %92 civarında paya sahip tir. Limak Grubunun Ergani Çimento yu devralması halinde, pazardaki dört büyük teşebbüsten biri diğeri tarafından devralınmış olacağından, rakip sayısı azalacak ve yoğun laşma oranı artarak pazarda en 340 büyük dört teşebbüsün pay larının toplam ı %( ) seviyesine ulaşacaktır. Bu tespit işlemin ilgili pazarda birlikte hakim durum yaratıp yaratmayacağı sorusunu gündeme getirmiştir; çünkü ilgili coğrafi pazar oligopolistik bir yapı arz e derken, ürünün homojenliği, pazarın şeffaflığı, pazara giriş engellerinin yüksekliği gibi gizli işbirliğini tetikleyebilecek veya kolaylaştırabilecek koşullar sektör genelinde mevcuttur. Ne var ki, aşağıda açıklanacağı üzere, birlikte hakim durum yar atılabileceğine hükmedilebilmesi için mutlaka var olması gereken unsurların bir kısmı ilgili coğrafi pazarda mevcut değildir. Öncelikle belirtilmelidir ki, teşebbüsler arasındaki yapısal bağlar (ortak 350 yönetim kurulu üyeleri, hissedarlık ilişkisi gibi), r akip teşebbüsler arasında rekabeti bozucu koordinasyona yol açabilmektedir. Ancak , Limak ve Oyak Grupları ile Şanlıurfa Çimento arasında böyle bir ilişki bulunmamaktadır. Bu nedenle , işlem sonrasında herhangi bir yapısal bağdan kaynaklana bilecek bir işbirliği riski öngörülmemiştir . Birlikte hakim durum değerlendirmesinde dikkate alınan unsurlardan bir diğeri, teşebbüslerin geçmişte uyumlu davranışlar içine girip girmedikleridir. Zira geçmişte bu tip davranışlar içine girmiş olmaları, teşebbüslerin gelecekt e de gizli işbirliğinde bulun abileceğine işaret etmektedir. Geçmişte, çimento 360 sektöründe faaliyet göstermekte olan birçok teşebbüs ün 4054 sayılı Kanun u ihlal eder nitelikteki davranışları tespit edilmiş olmakla birlikte; söz konusu bölge ve daha önemlisi söz konusu işletmelerden Limak Kurtalan ile Şanlıurfa Çimento herhangi bir incelemeye konu olmamıştır. Ancak bu noktada, kartel geçmişi nin, gizli işbirliği riskinin öngörülmesi bakımından olmazsa olmaz unsurlardan olmadığı, yalnızca diğer birçok unsuru n yanında bu yöndeki tespiti güçlendirdiği vurgulanmalıdır. Gizli işbirliğini kolaylaştıran diğer bir unsur, pazar paylarının simetrik olmasıdır. Pazarda birbirine yakın büyüklükte olan oyuncuların koşut 370 davranması görece kolaydır. Ancak pazarın en büyü k üç oyuncusunun pazar paylarına bakıldığında (yaklaşık % ( ), %( ) ve % ( )), böyle bir simetri gözlenememektedir. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, Ergani Çimento'nun Limak Grubu tarafından devralınmasının, ilgili pazarda hakim durum yaratan ya da hakim durumu güçlendiren nitelikte bir işlem olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 380 05-86/1194 -346 11 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Tasarruf Mevduatı Fonu (TMSF) bünyesinde bulunan ve 5354 sayılı Kanun ile değişik 4389 sayılı Bankalar Kanun u nun 15. maddesinin 7. fıkrasının (a) bendi gereğince, Fon Kurulu nun 6.7.2005 tarih, 271 sayılı kararı ile, Rumeli Çimento Grubu şirketlerinden Ergani Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü nün satılması ile ilgili olarak, 390 1. işlemin 1998/4 sayılı Tebliğ kap samında izne tabi olduğuna, 2. Ergani Çimento nun, TMSF nin 18.10.2005 tarihinde gerçekleştirdiği ihalede en yüksek iki teklifi veren Limak Madencilik Yapı Çimento San. Tic. A.Ş. veya OCI Çimento A.Ş. den biri tarafından devralınması işleminin ilgili pazard a hakim durum yaratılmasına veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesine ve rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açmayacağına, bu nedenle işleme izin verilmesine 400 OYBİRLİĞİ il e karar verilmiştir.