TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR HAKAN YILMAZÖZ BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/37725) Karar Tarihi: 3/6/2020 R.G. Tarih ve Say ı: 30/6/2020-31171 Başvuru Numaras ı: 2017/37725 Karar Tarihi : 3/6/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Muammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Denizhan HOROZG İL Başvurucu : Hakan YILMAZÖZ Vekili : Av. Elvan OLKUN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, başvurucunun bir dernek faaliyeti
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR HAKAN YILMAZÖZ BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/37725) Karar Tarihi: 3/6/2020 R.G. Tarih ve Say ı: 30/6/2020-31171 Başvuru Numaras ı: 2017/37725 Karar Tarihi : 3/6/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Muammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Denizhan HOROZG İL Başvurucu : Hakan YILMAZÖZ Vekili : Av. Elvan OLKUN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, başvurucunun bir dernek faaliyeti kapsam ında kat ıldığı bir etkinli ğin terör örgütüne üye olma suçundan mahkûmiyetinde delil olarak kullan ılmas ı nedeniyle örgütlenme özgürlü ğünün ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 3/11/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. 2017/37761 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ının konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2017/37725 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı ile birleştirilmesine, incelemeni n 2014/37725 numaral ı dosya üzerinden yürütülmesine ve di ğer başvuru dosyas ının kapat ılmas ına karar verilmi ştir. 7. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/37725 Karar Tarihi : 3/6/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 9. Başvurucu 1990 do ğumlu olup olaylar ın meydana geldi ği tarihte Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesinde ö ğrencidir. 10. Başvurucu, DHKP/C terör örgütüne üye olma suçunu i şlediği gerekçesiyle 3/6/2011 tarihinde gözalt ına al ınm ıştır. Daha sonra tutuklanmas ı için sevk edildi ği Sulh Ceza Hâkimliğince 6/11/2010 tarihinde serbest b ırak ılm ıştır. İstanbul Cumhuriyet Ba şsavc ılığının 10/3/2011 tarihli iddianamesiyle DHKP/C terör örgütüne üye olma, terör örgütü propagandas ı yapma ve 6/10/1983 tarihli ve 2911 say ılı Toplant ı ve Gösteri Yürüyü şleri Kanunu'na muhalefet etme suçlar ından başvurucu hakk ında kamu davas ı aç ılm ıştır. 11. (Kapat ılan) İstanbul 11. A ğır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 15/3/2013 tarihinde, başvurucunun DHKP/C terör örgütüne üye olma suçundan 7 y ıl 6 ay hapis cezas ıyla mahkûmiyetine hükmetmi ştir. Mahkeme, ba şvurucu hakk ında terör örgütü propagandas ı yapma ve 2911 say ılı Kanun'a muhalefet etme suçlar ından ise kovu şturmas ının ertelenmesine karar vermi ştir. 12. Mahkeme gerekçeli karar ında, iddianame ile san ık savunmalar ını ve esas hakk ında mütalaay ı özetlemi ş; ard ından etkin pi şmanl ıktan yararlanan baz ı san ıklar ın savunmalar ı ve gizli tan ık beyanlar ı kapsam ında Kocaeli Ö ğrenci Gençlik Derne ğinin (Dernek) Halk Cephesine ba ğlı olarak faaliyet yürüttü ğünü, Halk Cephesinin ise terör örgütü DHKP/C'ye ba ğlı bir yap ılanma oldu ğunu belirtmi ştir. 13. Gerekçeli kararda Mahkeme, etkin pi şmanl ıktan yararlanan baz ı san ıklar ın başvurucu hakk ındaki beyanlar ına da yer vermi ştir. Bu kapsamda; i. San ık D.S., bir tarihte ba şvurucu ile okul notlar ını almak için görü ştüğünü, Derneğe gitmedi ğini ama ba şvurucunun kendisiyle Dernek ad ına görüşmek istediğini ve T.T.nin daha önce söyledi ği sözlere benzer ifadeler kulland ığını ancak bu ifadeleri tam olarak hat ırlamad ığını beyan etmi ştir. Ayr ıca D.S. ba şvurucu ve G.nin o tarihlerde Dernekte etkin bir konumda olduklar ını ve yap ılan her türl ü eylemi takip ettiklerini, ba şvurucunun hukuk fakültesi ö ğrencisi oldu ğunu, bu nedenle ba şvurucuya baz ı sorular sordu ğunu, bir eyleme ba şvurucu ve di ğer san ıklarla birlikte kat ıldığını ifade etmi ştir. ii. San ık G.K. yap ılan eylemler ve çal ışmalar s ıras ında yeni elemanlar kazand ıklar ını, bu kapsamda ba şvurucu ve di ğer baz ı san ıklar ın da eylemlere kat ılmaya ve Derne ğe gelip gitmeye ba şlad ığını beyan etmi ştir. iii. San ık D.B. gitmi ş olduğu Dev-Genç şenliğinden geldikten sonra ba şvurucu ile tan ıştığını, başvurucunun D.S.nin arkada şı olduğunu ve hukuk okudu ğunu bildiğini, kat ıldığı bir kamptan sonra bir daha faaliyetlerde yer almamaya karar verdiğini ve bunun bilgisini ba şvurucuya da verdi ğini ifade etmi ştir. iv. San ık B.Ç. ba şvurucuyu tan ıdığını ancak kendisiyle samimiyetlerinin olmad ığını, başvurucunun hukuk fakültesinde okudu ğunu bildiğini ve başvurucu ile internetteki bir haber hakk ında telefonda görü ştüklerini beyan etmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/37725 Karar Tarihi : 3/6/2020 4v. San ık Y.E. kendisini eylemlere E.S., K. ve M. isimli şahıslar ın yönlendirdi ğini, başvurucunun yönlendirmedi ğini ifade etmi ştir. 14. Mahkemenin ba şvurucu hakk ındaki mahkûmiyet gerekçesi ise şu şekildedir: "San ıklar [E.S.K.] , [T.T.] , [M.A.] , [E.Ç .], [Z.D .], [S.K.] , [Y.E.] , [N.A.] , [G.U.] , Hakan Yılmazöz, [M.B.] , [B.Ç.] , [M.D.] ve [A.A.n ın] üzerine at ılı terör örgütü üyesi olma suçunu, Kocaeli Ö ğrenci Gençlik Derne ği ad ıyla yasal olarak faaliyette bulunur gözüken derne ğin yukar ıdaki anlat ılan beyanlarla terör örgütü DHKP-C'ye ba ğlı olarak faaliyette buluna n Halk Cephesi ad ına faaliyette bulundu ğunun anla şılmas ı, san ıklar ın da bu derne ğin mensubu olarak terör örgütü ad ına faaliyette bulunmu ş olmas ı..." 15. Temyiz incelemesi sonucunda ba şvurucu hakk ında terör örgütüne üye olma suçu yönünden verilen mahkûmiyet hükmü, Yarg ıtay 16. Ceza Dairesi taraf ından 25/5/2017 tarihinde onanarak kesinle şmiştir. 16. Başvurucu, Yarg ıtay ilam ından 19/10/2017 tarihinde haberdar oldu ğunu belirtmiştir. 17. Başvurucu 3/11/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 18.İlgili ulusal ve uluslararas ı hukuk normlar ı için bkz. Metin Birdal [GK], B. No: 2014/15440, 22/5/2019, 28-39. V.İNCELEME VE GEREKÇE 19. Mahkemenin 3/6/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 20. Başvurucu, üyesi olmad ığı ancak zaman zaman u ğrad ığı bir derne ğin bar ışçıl bir etkinliğine kat ılmas ının terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünde delil olarak kullan ılmas ı nedeniyle örgütlenme özgürlü ğünün ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 21. Anayasa n ın "Dernek kurma hürriyeti " kenar ba şlıklı 33. maddesinin ilgili fıkralar ı şöyledir: Herkes, önceden izin almaks ızın dernek kurma ve bunlara üye olma ya da üyelikten çıkma hürriyetine sahiptir. ... Dernek kurma hürriyeti ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç i şlenmesinin önlenmesi, genel sa ğlık ve genel ahlâk ile ba şkalar ının hürriyetlerinin korunmas ı sebepleriyle ve kanunla s ınırlanabilir. Başvuru Numaras ı: 2017/37725 Karar Tarihi : 3/6/2020 5Dernek kurma hürriyetinin kullan ılmas ında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir. Dernekler, kanunun öngördü ğü hallerde hâkim karar ıyla kapat ılabilir veya faaliyetten alıkonulabilir... 22. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Bu kapsamda ba şvurucunun şüpheden uzak hiçbir delil bulunmamas ına rağmen yetersiz gerekçeyle mahkûmiyetine hükmedilmesinin adil yarg ılanma, toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme haklar ı ile suç ve cezalar ın kanunili ği ilkesini ihlal etti ği iddialar ı örgütlenme özgürlü ğü bağlam ında incelenecektir. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden23. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönündena. Müdahalenin Varl ığı 24. Bireysel ba şvuru yolunda Anayasa Mahkemesinin görevi bir yarg ılaman ın sonucu itibar ıyla adil olup olmad ığını değerlendirmek de ğ ildir. Bu do ğrultuda bir ceza yarg ılamas ında isnat edilen suçun sübuta erip ermedi ği veya toplanan delillerin suçun sübutu için yeterli olup olmad ığı meselesi, ilkesel olarak Anayasa Mahkemesinin ilgi alan ı dışındad ır (Yılmaz Çelik [GK], B. No: 2014/13117, 19/7/2018, 45; kr ş. Ferhat Üstünda ğ, B. No: 2014/15428, 17/7/2018, 65). 25. Bununla birlikte eldeki ba şvuruya konu olayda ba şvurucunun baz ı dernek faaliyetlerine kat ılm ış olmas ı onun örgüt üyeli ği suçuna ili şkin yarg ılamas ında delil olarak kullan ılm ıştır. Kişilerin anayasal hak ve özgürlükler kapsam ında kalan faaliyetlerinin mahkûmiyet kararlar ında delil olarak kullan ılmas ı, bireysel ba şvuru kapsam ındaki hak ve özgürlükler üzerinde cayd ırıcı etki yaratabilir ve dolay ısıyla bu da Anayasa Mahkemesinin ilgi alan ındad ır (Metin Birdal , 47, 48). 26. Bu nedenle somut olayda baz ı dernek faaliyetlerine kat ılm ış olmas ının terö r örgütüne üye olma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünde delil olarak kabul edilmesiyle başvurucunun örgütlenme özgürlü ğüne bir müdahalede bulunuldu ğu kabul edilmi ştir. b. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 27. Yukar ıda an ılan müdahale, Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilen ko şullar ı yerine getirmedi ği müddetçe Anayasa n ın 33. maddesinin ihlalini te şkil edecektir. Anayasa n ın 13. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Temel hak ve hürriyetler, ... yaln ızca Anayasan ın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu s ınırlamalar, ... demokrati k toplum düzeninin ... gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz. Başvuru Numaras ı: 2017/37725 Karar Tarihi : 3/6/2020 628. S ınırlaman ın Anayasa n ın 13. maddesinde öngörülen ve somut ba şvuruya uygun dü şen, kanun taraf ından öngörülme, Anayasa n ın 33. maddesinin üçüncü f ıkras ında belirtilen hakl ı sebeplerden bir veya daha fazlas ına dayanma, demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olmama ko şullar ına uygun olup olmad ığının belirlenmesi gerekir. i. Kanunilik 29. Müdahaleye dayanak olan 26/9/2004 tarihli ve 5237 say ılı Türk Ceza Kanunu nun 220. ve 314. maddelerinin kanunla s ınırlama ölçütünü kar şılad ığı sonucuna var ılm ıştır. ii. Meşru Amaç 30. Başvuruya konu müdahalenin Anayasa n ın 33. maddesinin üçüncü f ıkras ında yer alan millî güvenlik ve kamu düzeninin korunmas ı meşru amaçlar ı kapsam ında kald ığı anlaşılm ıştır. iii. Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk (1) Demokratik Toplumda Örgütlenme Özgürlü ğünün Önemi 31. Örgütlenme özgürlü ğü, bireylerin kendi menfaatlerini korumak için kendilerini temsil eden kolektif bir olu şum içinde bir araya gelme özgürlü ğünü ifade etmekte olup bu özgürlük bireylere topluluk hâlinde siyasal, kültürel, sosyal ve ekonomik amaçlar ını gerçekleştirme imkân ı sağlamaktad ır. Örgütlenme özgürlü ğünün temeli, hiç ku şkusuz ifade özgürlüğüdür. İfade özgürlü ğü düşünceyi korkmadan, engellenmeden aç ıklama ve yayma özgürlüğünün yan ı sıra bu düşünceler çerçevesinde örgütlenme, ki şi topluluklar ı oluşturma hakk ını da kapsamaktad ır. Demokrasilerde vatanda şlar ın bir araya gelerek ortak amaçlar ı izleyebilece ği örgütlerin varl ığı sağlıklı bir toplumun önemli bile şenidir ( Tayfun Cengiz , B. No: 2013/8463, 18/9/2014 30-32; Hint Aseel Hayvanlar ı Koruma ve Geli ştirme Derne ği ve Hikmet Ne ğuç, B. No: 2014/4711, 22/2/2017, 41, 42; Ahmet Parmaks ız [GK], B. No: 2017/29263, 22/5/2019, 70-72). (2) Müdahalenin Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygun Olmas ı 32. Temel hak ve özgürlüklerin korumas ı alt ında bulunan bir eylemin terör örgütüne üye olma suçunun mahkûmiyetinde delil olarak kullan ılmas ı suretiyle temel hak ve özgürlüklere yap ılan bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılamas ı gerekir. Amaca ula şmaya yard ımc ı olmayan bir müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılad ığı söylenemeyecektir (zorunlu toplumsal ihtiyaç testine ili şkin aç ıklamalar için bkz. Bekir Coşkun [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, 51, 53-55, 57; Mehmet Ali Ayd ın [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, 68; Ferhat Üstünda ğ, 45, 46; Tansel Çöla şan, B. No: 2014/6128, 7/7/2015, 51). (3) Terör Örgütüne Üye Olma Suçu Ba ğlam ında Yar ışan Değerler Aras ında Denge Kurulmas ı 33. Terör örgütüne üye olma suçu; örgüt üyesi hatta örgüt, henüz bir suç i şlememiş olsa dahi örgütün toplum için yaratt ığı tehlikeyi cezaland ıran ve bu yönüyle bir yandan da Başvuru Numaras ı: 2017/37725 Karar Tarihi : 3/6/2020 7örgüt faaliyetleri kapsam ında suç işlenmesini engelleme amac ı taşıyan bir suç türüdür ( Metin Birdal, 60, 61) . 34. Bireysel ba şvuru yolunda Anayasa Mahkemesinin görevi bir yarg ılaman ın sonucu itibar ıyla adil olup olmad ığını değerlendirmek de ğildir. Dolay ısıyla başvurucu hakk ında isnat edilen terör örgütünün üyesi olma suçunun sübuta erip ermedi ği veya toplanan delillerin suçun sübutu için yeterli olup olmad ığı meselesi, ilkesel olarak Anayasa Mahkemesinin ilgi alan ı dışındad ır (Metin Birdal , 47; ayr ıca bkz. Yılmaz Çelik , 45; kr ş. Ferhat Üstünda ğ, 65). Bundan ba şka bir ceza yarg ılamas ında hangi delillerin hükme esas alınabileceği meselesi de esas itibar ıyla Anayasa Mahkemesinin görev alan ının d ışındad ır (Türk ceza muhakemesi hukuku uygulamas ına ilişkin baz ı değerlendirmeler için bkz. Metin Birdal, 67 -71). 35. Bir ki şinin henüz ba şka bir suç i şlemeden yaln ızca terör örgütüne üye olmas ı nedeniyle cezaland ırılabilmesi için yarg ılama makamlar ının o kişinin terör örgütüyle olan bağlar ını ortaya koymas ı gerekir. Henüz ceza kanunlar ında tan ımlanan bir suçu i şlememiş olsa bile bir terör örgütü ile örgüt üyeli ği olarak kabul edilecek kuvvette bir ba ğın varl ığının araştırılmas ı bireylerin sahip oldu ğu fikirlerin, ba ğlı olduklar ı toplumsal gruplar ın ve ideolojilerinin, davran ışlar ının anlamlar ının ve bunlar ın alt ında yatan saiklerin de değerlendirilmesini gerektirebilir. Böyle bir de ğerlendirmenin örgütlere üye olmak, toplant ılara kat ılmak veya dü şünce aç ıklamalar ı yapmak gibi ki şilerin anayasal haklar kapsam ında koruma alt ında bulunan eylemlerini de kapsad ığı durumlarda ba şta ifade, örgütlenme, din ve vicdan özgürlükleri ile toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı olmak üzere temel haklar üzerinde ciddi bir bask ı oluşturabilecek niteli ği olduğu aç ıktır (Metin Birdal , 63, 64) . 36. Kişilerin anayasal hak ve özgürlükler kapsam ında kalan faaliyetlerinin terör örgütünün üyesi olma suçundan verilen mahkûmiyet kararlar ının delili olarak kullan ılmas ının temel haklar üzerinde yarataca ğı cayd ırıcı etki nedeniyle -devletin toplumu terör örgütlerinin faaliyetlerine kar şı korumak şeklindeki pozitif yükümlülü ğünün bir sonucu olarak- insanlar ın terörsüz bir ortamda ya şama hakk ı ile bu süreçte bireylerin potansiyel olarak etkilenebilece k temel haklar ı aras ında adil bir denge kurulmal ıdır (Metin Birdal , 65). 37. Söz konusu dengenin sa ğland ığının kabul edilebilmesi için derece mahkemelerinin ki şilerin anayasal hak ve özgürlükler kapsam ında kalan faaliyetlerini terör örgütünün üyesi olma suçundan verilen mahkûmiyet kararlar ında delil olarak kullan ılmalar ının zorunlu bir ihtiyac ı karşılad ığını göstermeleri gerekir. Dolay ısıyla Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurulardaki denetimi temel haklara bu şekilde yap ılan müdahalenin zorunlu bir ihtiyac ı karşılad ığının ilgili ve yeterli bir gerekçeyle gösterilip gösterilemedi ği ile sınırlı olacakt ır (Metin Birdal , 72) . 38. Dolay ısıyla Anayasa Mahkemesi mevcut ba şvuruda ba şvurucunun örgütlenme özgürlüğüne yap ılan müdahalelerin gerçekten toplumsal bir ihtiyaca karşılık gelip gelmedi ği sorusuna cevap bulacakt ır. 39. Anayasa Mahkemesi ba şvurucu taraf ından sunulan bilgi ve belgeler ile derece mahkemelerince ba şvurucunun mahkûm edilmesi için benimsenen gerekçeleri yukar ıda yer verilen ilkeler uyar ınca bir bütün olarak incelemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/37725 Karar Tarihi : 3/6/2020 840. Somut olayda terör örgütüne üye olma suçundan Mahkemece verilen mahkûmiyet hükmünde ba şvurucunun Halk Cephesi ad ına Dernekte faaliyette bulunmas ına dayan ıldığı görülmektedir. Ancak ba şvurucunun söz konusu Dernek kapsam ındaki faaliyetlerinin ne oldu ğu, faaliyetleri ne zaman gerçekle ştirdiği, bunlar ın bar ışçıl olup olmad ığı, konusu, içeri ği veya terör örgütü propagandas ına dönüşüp dönüşmediği gibi hususlar Mahkemece gerekçede aç ıklanmam ıştır. 41. Bu kapsamda Mahkeme; ba şvurucunun terör örgütünün hiyerar şik yap ısına dâhil oldu ğunu gösteren delilleri birlikte inceleyerek temel haklar kapsam ında kalan her bir delili terör örgütünün amac ı, niteliği, bilinirli ği, kulland ığı şiddetin türü ve yo ğunluğu ile somut olay ın ilgili di ğer koşullar ını dikkate alarak de ğerlendirmemi ştir. Mahkeme, başvurucunun temel haklar ı kapsam ında bulunan faaliyetlerinin terör örgütüyle olan ba ğlar ını ortaya koyamam ış; böylece örgütlenme özgürlü ğü üzerinde haks ız bir cayd ırıcı etki oluşturmuştur. Bu ba ğlamda Mahkeme, ba şvurucunun şikâyete konu eylemlerinin mahkûmiyet hükmünde delil olarak kullan ılmas ının zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılad ığını ilgili ve yeterli bir gerekçe ile gösterememi ştir. 42. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun Anayasa'n ın 33. maddesinde güvence altına al ınan örgütlenme özgürlü ğünün ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 43. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 44. Başvurucu; ihlal tespiti, yarg ılaman ın yenilenmesi ve tazminat ödenmesine kara r verilmesi taleplerinde bulunmu ştur. 45. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018). Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 46. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin Başvuru Numaras ı: 2017/37725 Karar Tarihi : 3/6/2020 9sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 47.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı f ıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar kendisine ula şan mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlalin sonuçlar ını gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66,67). 48. Başvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan mahkûmiyetinin zorunlu toplumsal bir ihtiyaca karşılık gelmedi ği ve dolay ısıyla demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmad ığı, örgütlenme özgürlü ğünü ihlal etti ği sonucuna ula şılm ıştır. Bu nedenle ba şvurucunun örgütlenme özgürlü ğünün ihlalinin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılm ıştır. 49. Bu durumda örgütlenme özgürlü ğünün ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Buna göre yap ılacak yeniden yarg ılama ise 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda derece mahkemelerince yap ılmas ı gereken i ş, öncelikle ihlale yol açan mahkeme karar ının ortadan kald ırılmas ı ve nihayet ihlal sonucuna uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere (kapat ılan) İstanbul 11. A ğır Ceza Mahkemesinin (CMK 250. madde ile görevli) (E.2011/46, K.2013/54) dosyalar ının devredildi ği mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekir. 50. Başvuruda örgütlenme özgürlü ğünün ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulundu ğu ve bunun yeterli bir giderim sağlad ığı sonucuna var ıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. 51. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 515 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.515 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; Başvuru Numaras ı: 2017/37725 Karar Tarihi : 3/6/2020 10A. Örgütlenme özgürlü ğünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 33. maddesinde güvence alt ına al ınan örgütlenme özgürlü ğünün İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin örgütlenme özgürlü ğünün ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere (Kapat ılan) İstanbul 11. A ğır Ceza Mahkemesinin (CMK 250. madde ile görevli) (E.2011/46, K.2013/54) dosyalar ının devredildi ği mahkemeye GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucunun tazminat talebinin REDD İNE, E. 515 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.515 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 3/6/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ